Plus PS

Bijna niemand airbrusht als Livingstone Rijff

Vanuit zijn studio in Noord maakt airbrusher Livingstone Rijff (37) schedels en andere edgy ontwerpen op voertuigen. 'Ik kon Mickey Mouse tekenen voordat ik mijn naam kon schrijven.'

Livingstone Rijff: 'Ik hou van dingetjes met een semiduister randje' Beeld Charlotte Odijk

Zelfs stilstaand ziet de gigantische motor in de werkruimte van Livingstone Rijff er gevaarlijk uit. De zijkanten worden opgesierd door Japanse slechtvalken die overgaan in vlammen. Op de neus prijkt een vurige vogel.

Volgende maand vertrekt de motor naar Abu Dhabi. Daar doet hij mee aan de Custom Show Emirates, een prestigieuze beurs voor omgebouwde motoren en auto's. Wie wint - de motor doet mee aan de custom bike contest - kan mooie klussen krijgen in de oliestaat, en daar hoopt Rijff op.

Zo vond de geboren en getogen Amsterdammer zich eerder terug op de Big Boy Toys: een beurs in Dubai met krankzinnige boten, motoren en ­andere hebbedingen voor mannen met een heleboel geld. Rijff verzorgde er een live airbrushsessie waarbij hij een portret airbrushte van de oprichter en eerste sjeik van de Verenigde Arabische Emiraten, Sjeik Zayed bin Sultan Al Nahyan.

Livingstone Rijff (geen artiestennaam, zo heet hij echt) airbrusht in zijn studio LifeCreations in Noord voornamelijk voertuigen - met als specialisme ­motoren.

Getagd
"In de Nederlandse motorwereld word ik gezien als de beste of een van de besten," zegt hij in het kantoor boven zijn werkruimte. "Je hebt een aantal van die fora voor motoren. Als iemand daar een vraag stelt als: ik zoek iemand om te airbrushen of voor custom paint, word ik altijd getagd."

Denk bij het woord 'kantoor' in het geval van Rijff niet aan een saai hok. Aan de muur hangen motorkappen met daarop bevallige dames en een door Rijff geairbrusht portret van zangeres Rihanna. In het midden van de kamer staat een biljarttafel.

Als de motor met de slechtvalken en vlammen klaar is in Abu Dhabi, gaat hij terug naar zijn eigenaar, zegt Rijff. De motor is van iemand in Groningen. Die zal er in Nederland vermoedelijk niet veel op rijden, want de Suzuki Hayabusa is speciaal bewerkt voor drag races.

Dat zijn races waarbij twee motoren in korte tijd enorm veel snelheid maken op een recht stuk. De Suzuki kan meer dan 330 kilometer per uur halen in een paar seconden. Alleen al de carbon velgen zijn 3500 euro waard.

De naakte vrouw
Rijff maakt zich ondertussen op voor de Motorbeurs in Utrecht, die vandaag begint. Rijff zal er vier dagen live airbrushen. Hij doet dat vaker, samen met het collectief Man@work. Rijff en consorten komen dan live motoren in elkaar zetten, leren zadels bekleden en airbrushen.

'Why so serious?' spoot Rijff in bloederige letters op de motorkap van zijn Volkswagen Golf, geheel in het thema van The Joker uit Batman Beeld Charlotte Odijk

"Heel veel beurzen zijn heel statisch," zegt Rijff, die zelf ook rijdt. "Net marktkraampjes. Als mensen live bezig zijn, trekt het veel meer aandacht."

Het onderwerp 'de naakte vrouw' is daarbij het populairst, heeft hij door de jaren heen gemerkt. "Dat is ­typisch voor motorpubliek. Als ik een naakte vrouw airbrush, kijken mensen veel langer dan wanneer ik bijvoorbeeld bloemen zou airbrushen. Nog liever hadden ze gezien dat ik een naakte vrouw ben die een naakte vrouw airbrusht, maar goed, dat gaat niet."

Edgy randje
Beneden laat Rijff de auto zien waar hij aan werkt. Het is zijn eigen Volkswagen Golf, die hij spuit in het thema van The Joker uit Batman. 'Why so serious?' staat in bloederige letters op de motorkap.

"Ik hou van dingetjes met een semiduister randje," zegt Rijff. "Maar niet duivels." Hij wijst op een door hem geairbrusht portret aan de wand. Rijff baseerde het op een filmposter van de actiefilm 47 Ronin (uit 2013, met Keanu ­Reeves). Erop staat een man met een schedel als gezicht. Er kruipen kevers en torren over zijn lichaam.

"Het is geen horrorplaatje, maar er zit een edgy randje aan. Dat maakt het interessant. Ik maak graag iets dat een indruk achterlaat. Daarom vind ik The Joker een briljant karakter."

Duizenden euro's
Rijffs specialisme is portretten, maar hij werkt ook veel met skulls (schedels) en vlammen. Wat het kost om iets te maken, hangt af van wat de klant wil. Het airbrushen van een helm begint bijvoorbeeld bij ongeveer 350 euro.

Een voorbeeldhelm ligt op de biljarttafel in Rijffs kantoor. Er staat een knappe vampierenvrouw op met een bebloede mond. De tank van een motor airbrushen begint bij ongeveer 500 euro en een portret kost vanaf 800 euro.

Die bedragen lopen al snel op naarmate de opdracht ingewikkelder wordt of het geairbrushte oppervlak groter. Het bewerken van de Abu Dhabimotor kostte bijvoorbeeld enkele duizenden euro's.

Te experimenteel
Een peulenschil vergeleken met de bedragen die ze in Amerika - walhalla van het airbrushen - vragen, zegt Rijff. "Wat hier vijfduizend euro kost, kost in Amerika makkelijk vijftienduizend euro. Maar in Nederland kan dat ­gewoon niet."

De Nederlander is doorgaans namelijk niet zo experimenteel met het bewerken van zijn of haar voertuig, zegt Rijff. "Hier vinden mensen mijn werk mooi, maar ze zijn bang dat anderen het te veel vinden. Nederland blijft toch een land waarin mensen bang zijn wat anderen denken."

In de VS, waar Rijff een tijd werkte, werd hij vergeleken met de bekende, Amerikaanse airbrusher Mike Lavallee. Hij is de 'uitvinder' van wat true fire heet: het airbrushen van bijna levensechte vlammen. Op de website van Lavallees bedrijf (Killer Paint) vliegt de ene na de andere gigatruck met vlammen en rokende schedels de bezoeker om de oren.

Eastpaks
"Ik heb eigenlijk nooit naar Nederland gekeken," zegt Rijff. "Er zijn hier misschien drie mensen die kunnen wat ik kan. Het is een kleine vissenkom, en dan kun je zeggen: ik ben de grootste vis, maar ga maar in een grotere vissenkom kijken."

'Nederland blijft toch een land waarin mensen bang zijn wat anderen denken' Beeld Charlotte Odijk

Vissenkom Nederland kent het beroep 'airbrusher' bijvoorbeeld niet eens. Voor de Kamer van Koophandel heet Rijff 'schadespuiter'. "Ik kán ook schadespuiten en ik kan voertuigen uitdeuken. Daar heb ik voor geleerd. Maar het is maar vijf procent van mijn werk."

Rijff is al van kinds af aan bezig met tekenen en schilderen. Op het Spinoza Lyceum was hij de jongen die voor 25 gulden de Nokias 5110 en de Eastpaks van zijn klasgenoten beschilderde. "Ik kon Mickey Mouse tekenen voordat ik mijn naam kon schrijven," zegt hij.

Een vriend bracht hem in aanraking met airbrushen. Hij gaf hem een Amerikaans magazine. Op de cover stond een pick-uptruck met een ­zogenaamd opengescheurde motorkap. Die was zo geairbrusht dat het leek alsof het metaal eronder in lagen zichtbaar was. O, kan dat ook? dacht Rijff.

Memorial
Na de havo begon Rijff aan een mbo-studie industrieel lakverwerken om te leren hoe hij een geairbrusht voertuig mooi kan afwerken. Zijn eerste werkruimte bouwde hij zelf in een loods in Volendam. Sinds een paar jaar zit hij in Noord.

Hij maakte sindsdien onder andere een portret van profvoetballer Samuel Eto'o voor op de achterkant van diens Hummer. Op een andere auto maakte hij een portret van de dochter van voormalig Liverpoolspits Djibril Cissé.

Het merendeel van Rijffs klussen komt op die manier uit de particuliere hoek, maar hij doet ook projecten voor ­bedrijven. Verder spuit hij de portretten voor het Amsterdamse modelabel Artiitude (dat met airbrush op lederen kleding werkt) en sinds kort maakt hij op verzoek ook iets heel anders: grafstenen. In die business bleek eveneens vraag naar iemand die goed portretten kan airbrushen.

"Soms willen mensen een grote foto als memorial op een grafsteen, maar groter dan vijftien bij vijftien centimeter is industrieel niet mogelijk. Daarnaast moet zo'n foto een heel hoge resolutie hebben, wil het mooi worden. Schilderen kan echter op elk formaat."

Verongelukte vriend
Voor een verongelukte motorvriend maakte Rijff ­bijvoorbeeld een steen waarop de vriend op een steigerende motor is afgebeeld. Op zijn rug airbrushte Rijff vleugels, alsof hij steigerend naar de hemel opstijgt.

"Zijn familie vroeg mij. Voor zijn portret heb ik een foto gebruikt waarop hij achter een bureau zat en een andere vriend, die ­ongeveer even lang is, heb ik gefotografeerd terwijl hij steigerend op de motor zat, zodat de verhoudingen kloppen."

Op de computer laat hij zien hoe hij het portret heeft ­opgebouwd. Eerst spoot hij de achtergrond: een weg en elektriciteitsmasten, toen laag voor laag de motor, de vleugels en het portret en op het laatst is de steen afgelakt, ­zodat deze jaren mee kan.

"Zie je hoe ik dat met lagen doe? Dat is ­kenmerkend voor mijn werk. Ik wil er altijd diepte in kunnen zien. Alsof je je hand ergens in kunt steken. Meestal is het bij airbrushen zo dat het er vanaf een afstand leuk uitziet, maar dat het dichterbij vager wordt."

"Ik maak het zo dat het op afstand scherp is en dat er als je dichterbij komt nog meer details te zien zijn. Het is zoals het verschil ­tussen VHS-videobanden en een resolutie van 4k. Ik ben de 4k."

Livingstone Rijff airbrusht vanaf donderdag live op de ­Motorbeurs Utrecht (tot en met 26 februari) in de ­Jaarbeurs Utrecht. Rijff is er alle ­dagen.

Het geairbrushte portret van zangeres Rihanna, dat in Rijffs 'kantoor' hangt Beeld Charlotte Odijk

Wat is airbrushen?
Airbrushen werkt nagenoeg hetzelfde als het maken van ­bijvoorbeeld een schilderij. Eerst worden de onder- en ­achtergrond gespoten en laag over laag komt daar de voorstelling overheen. Het meest gedetailleerde werk wordt als laatste gespoten. Een airbrush werkt met een klein verfreservoir dat op een door lucht aangedreven spuit is bevestigd.

De airbrush raakt het materiaal waarop wordt gewerkt niet (zoals bijvoorbeeld een kwast wel doet), maar spuit de verf vanaf een kleine afstand op de ondergrond. Door middel van een trigger kun je bepalen hoe breed of smal je de verf aanbrengt.

Zo is het mogelijk om heel dunne lijnen te maken of juist brede strepen. Airbrushen kan op verschillende ondergronden: op voertuigen, op muren, op stof, maar ook op ­papier. Wel zijn voor verschillende ondergronden verschillende typen verf nodig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden