PlusAlbumrecensie

Bij Wilco heeft country een dubbele betekenis

Cruel Country is misschien even slikken is voor de Wilcoliefhebber die vooral de experimentele kant van de groep waardeert, maar het is een prachtplaat.

Peter van Brummelen
null Beeld -
Beeld -

Gewéldig land natuurlijk, de Verenigde Staten. Noem één ander land dat ons zo ontzettend veel mooie films, muziek, literatuur, beeldende kunst en ga maar door heeft geschonken. Waanzinnige steden, prachtige natuur. En ja, zonder de Amerikanen hadden we hier nu Duits gesproken. Maar tegelijk, met even grote stelligheid: wat een ongelooflijk kutland toch, dat Amerika.

Neem alleen al de krankzinnige wetten op het gebied van wapenbezit. Wat maakt het uit of er een Republikeinse of Democratische president in het Witte Huis zit, die mass shootings gaan gewoon door. Het is een ongekend cynisch toeval dat het twaalfde album van de Amerikaanse rockgroep Wilco verschijnt kort na de schietpartij op de basisschool in Uvalde, Texas.

Haat-liefdeverhouding

Het is precies zo’n gebeurtenis die bij bandleider Jeff Tweedy de balans in de haat-liefdeverhouding met zijn eigen land doet uitslaan naar vooral haat. Hij houdt van zijn land als een klein kind, zingt hij in het titelnummer van Cruel Country. Maar in de volgende zin noemt hij datzelfde land alweer stupid and cruel. De bijbehorende muziek: stemmige country and western.

Wilco kan, zoals we weten, muzikaal veel kanten op, maar dit keer krijgen we zo goed als alleen country voorgezet, in wel 21 songs (we hebben hier te maken met een ouderwets dubbelalbum). Die keuze is opvallend. Met de groep Uncle Tupelo, die bestond tot 1994, maakte Jeff Tweedy zogeheten altcountry. Met Wilco, dat hij meteen erna oprichtte, wilde hij zich niet beperken tot één genre.

Country was altijd een bestanddeel van de muziek van Wilco. Tegelijk had de groep het experiment hoog in het vaandel staan. Maar nu klinkt op Cruel Country juist heel traditionele muziek. En anders dan ten tijde Uncle Tupelo is er aan de country die Tweedy nu zingt en speelt weinig alternatiefs te ontdekken.

Ouderwetse honkytonk

De pedalsteelgitaar (countryinstrument bij uitstek) jammert er regelmatig op los op Cruel Country. En het nummer Falling Apart (Right Now) (met een heerlijk ‘twangende’ gitaarsolo op vooral de bassnaren) zou uit het repertoire van een ouderwetse honkytonker als Merle Haggard of Buck Owens afkomstig kunnen zijn.

Misschien dat het allemaal even slikken is voor de Wilcoliefhebber die vooral die experimentele kant van de groep waardeert, maar Cruel Country is een prachtplaat. Sterker, het is het beste Wilcoalbum in een lange tijd. Al die bespiegelingen over het Amerika van nu en ook vroeger gedijen goed op misschien het meest Amerikaanse aller muziekgenres. Country heeft hier duidelijk een dubbele betekenis.

Cruel Country werd zo goed als live opgenomen in de studio. Opvallend is hoe beheerst en ingetogen op de plaat wordt gemusiceerd. Alles voltrekt zich in heel gematigd tempo, terwijl ook het geluidsvolume heel bescheiden is. De algehele sfeer: weemoedig tot zeer weemoedig.

Voor egogedoe is daarbij geen plaats. Afgezien van die genoemde solo in Falling Apart (Right Now) zijn er op Cruel Country weinig momenten waarop een van de muzikanten een stapje naar voren doet. Hier is 21 maal de song de baas.

Pop

Wilco
Cruel Country
(dBpm)

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden