PlusAchtergrond

Bij Restaurant Misverstand werkten mensen met dementie

Vaak is het vooral irritant als de ober je bestelling verkeerd opneemt, maar bij het tijdelijke Restaurant Misverstand maakte het deel uit van de charme. Het personeel bestond uit relatief jonge mensen met dementie. In het voorjaar is op tv te zien hoe zij zich door het leven slaan.

Mijnnie Versluijs (72)Beeld Marc Driessen

Twee keer binnen een uur gaat het brandalarm af, en dat nota bene op de avond dat minister Hugo de Jonge (Volks­gezondheid) langskomt. “Brandalarm? Welk brandalarm?” grapt chef Ron Blaauw als De Jonge het onderwerp aansnijdt. Geen probleem, zo’n loeiend apparaat – het hoort erbij.

Deze winter runde Blaauw vier weekends een restaurant aan de Beethovenstraat in Amsterdam, met negen mensen die relatief jong – lees: niet ouder dan 70 jaar – de diag­nose dementie hebben gekregen.

Als je jong bent en dementie hebt, kom je makkelijk in een sociaal isolement terecht: je verliest je werk, je rijbewijs en vaak ook vriendschappen. “Maar de diagnose betekent zeker niet, zoals we vaak denken, het einde van je leven,” zegt minister De Jonge.

Dat is ook wat Restaurant Misverstand de buitenwereld wil laten zien. Voor het programma – een samenwerking tussen SBS 6, Alzheimer Nederland, productiehuis Concept Street en de VriendenLoterij dat dit voorjaar op tv komt – is het restaurantpersoneel van dichtbij gevolgd.

Complot

Een van hen is Christa Reinhoudt (49). Twee jaar geleden werd de ziekte van Alzheimer bij haar vastgesteld. “Ik was leidinggevende bij een cateringbedrijf en kreeg opeens een hoop negatieve feedback. Ze zeiden dat ik de hele tijd afspraken miste. Eerst dacht ik nog dat er een complot was tegen me, maar toen een collega over dementie begon, dacht ik: dat moet het zijn.”

Voor heel even was het een opluchting om te weten wat er aan de hand was, maar later kwam de angst. “Ik weet hoe het gaat, en dat het steeds erger wordt.”

Christa Reinhoudt (49)Beeld Marc Driessen

Daar is ook de 67-jarige Maurice Stroop bang voor. Twee jaar geleden kreeg hij te horen dat hij aan Lewy body dementie lijdt, een bijzondere vorm met schommelingen in de geestelijke achteruitgang. Daardoor is hij op het ene moment helder, maar kan hij het volgende moment juist extreem vergeetachtig zijn.

“Ik vrees het moment waarop ik geen mens meer ben. Toen ik 35 was, wilde ik nog een groot huis en een mooie auto. Nu wil ik gewoon een fatsoenlijk leven.” Dat maakt Restaurant Misverstand voor Stroop zo waardevol: de menselijkheid. “Hier worden we serieus genomen.”

Baan kwijt

Reinhoudt kookt graag, maar kan dat niet meer zelfstandig doen. Werken in het restaurant heeft haar hernieuwd zelfvertrouwen gegeven. “Dat dingen hier lukken en goed gaan, betekent veel voor mij,” zegt ze.

“Dat is waar we het voor doen,” zegt eindredacteur Oliver Rynders. Volgens hem voelen jonge mensen met dementie zich vaak verliezers: ze raken hun baan kwijt en schamen zich.

Gerjoke Wilmink, directeur van Alzheimer Nederland, wil daarom meer aandacht voor jonge mensen met dementie. “Als ze de diagnose krijgen, staan ze nog midden in het leven.” Door de vergrijzing krijgen bovendien steeds meer mensen een vorm van dementie: er zullen in 2040 twee keer zoveel 80-jarigen en zelfs drie keer zoveel 90-jarigen aan de ziekte lijden. Minister Hugo de Jonge: “Als samenleving moeten we dementievriendelijker worden.”

Hij wijst erop dat internationaal gezien in Nederland dementie het hoogst op de agenda staat. Landen als het Verenigd Koninkrijk en Japan doen het ook goed. Met die landen treedt hij in overleg, in de zoektocht naar niet alleen manieren om dementie te voorkomen, maar ook te bestrijden. “Hoewel het futuristisch klinkt, moeten we het medicijn ertegen echt gaan vinden.”

Alzheimerpil

De 72-jarige Mijnnie Versluijs heeft haar zinnen op zo’n medicijn gezet. “Ik kijk elke avond op mijn computer of ze al een pil tegen alzheimer hebben gevonden. Daar heb ik alles voor over. De zoektocht geeft me hoop.”

Maurice Stroop (67)Beeld Marc Driessen

Vanavond brengt Versluijs – knaloranje haar, blauwe oogschaduw – de hapjes rond. “Ik krijg enorm veel energie van het restaurant. Elke keer is het weer lachen, gieren, brullen.” Dat merkt Wilmink ook. “Dat de deelnemers zoveel plezier hebben, is waar het voor Alzheimer Nederland om gaat: de kwaliteit van leven. Blijven meedoen in de maatschappij is daar essentieel in.”

Hoe opgewekt Versluijs vanavond is, zo somber kan ze thuis zijn. “Ik ben kwaad op alzheimer. Als je zo’n ziekte kunt wurgen, moet je het doen.” Ze hoopt dat veel mensen naar het programma zullen kijken, en zo meer te weten komen over de ziekte. “Mensen denken dat je gek bent. Maar wij zijn niet gek, wij zijn ziek.”

‘Altijd blijven lachen’

Die wens voor meer begrip wordt gedeeld door Marco Vanderbroeck (59), die op zijn 53ste te maken kreeg met dementie.“Ik heb de pech dat ik de ziekte heel jong kreeg.” Toch blijft hij positief: “Zoals Bassie [van Bassie en Adriaan, red.] zei: ‘altijd blijven lachen.’”

Ron Blaauw trekt dezelfde les uit het project: “Ondanks tegenslagen in het leven moet je blijven genieten. Blijdschap is zo belangrijk.” De opnames in het restaurant zijn inmiddels voorbij, en het restaurant is opgeheven, maar wat Blaauw betreft houdt het hier niet op. Eén van de doelen van het programma is andere ondernemers aansporen iets terug te geven aan de maatschappij. Daarom zijn vanavond verschillende horecaondernemingen uitgenodigd: aanwezig zijn onder meer Van der Valk en de Vermaat Groep.

Blaauw hoopt dat de deelnemers hierna kunnen blijven werken. “Als zij het restaurant bedienen, zit iedereen er met een glimlach.” Deze avond is wat hem betreft geslaagd. Hij is ontroerd door de prestatie die zijn ploeg heeft neergezet. “We doen het met een lach en een traan.”

Ook voormalig cateraar Reinhoudt kijkt er met een goed gevoel op terug. “Het fijne is dat je fouten mag maken, en dat we er dan met elkaar om kunnen lachen. Maar over het algemeen is het goed gegaan.” Wat ze het leukst vond aan de avond? “Dat moet je dan weer niet vragen aan iemand met dementie.”

Nederland steeds dementer

Dementie is de snelst groeiende doodsoorzaak in Nederland, en ruim 280.000 mensen lijden eraan. Dat aantal zal over 25 jaar zijn verdubbeld. 12.000 patiënten zijn jonger dan 65 jaar. Mensen leven gemiddeld acht jaar met de ziekte. Alzheimer is, met 70 procent van de gevallen, de meest voorkomende vorm van dementie. Sommige vormen van dementie zijn erfelijk, alzheimer is dat meestal niet. Dementie gaat vrijwel altijd gepaard met stemmings­wisselingen en/of depressie. Belangrijke beïnvloedbare risicofactoren zijn lage mentale activiteit, roken en weinig bewegen. 

Marco Vanderbroeck (59)Beeld Marc Driessen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden