PlusBoeken

Biesheuvel neemt krankzinnigste wendingen serieus

J.M.A. Biesheuvel, Vroeger schreef ik, gevonden verhalen. Beeld
J.M.A. Biesheuvel, Vroeger schreef ik, gevonden verhalen.

Wat doe je als je, als begaafd pianist, op een avond allemaal konijn­achtige waterdiertjes binnenin je vleugel aantreft? Er zijn meerdere opties, maar het is geen verrassing dat Maarten Biesheuvel achteloos het best mogelijke antwoord onthult.

In zo’n geval pak je gewoon een meetlat. Ja hoor: de diertjes zijn niet meer dan twee centimeter.

Daar schiet je misschien weinig mee op, en met een beetje pech stoppen ze je alsnog in het gekkenhuis, maar je weet in ieder geval íets zeker. In Biesheuvels wereld is kennis geen macht, zelfs geen wapen – maar wél een hoopgevende illusie die je tegenover de grote onbegrijpelijkheid kunt plaatsen.

De wetenschappelijke benadering van de pianist is typisch Biesheuvel. Komisch, origineel, en een bewijs van een even vergezochte als vanzelfsprekende logica, die de lezer regelmatig voor de vraag stelt: wie is hier nou gek?

Biesheuvel neemt de meest krankzinnige wendingen serieus, zonder de krankzinnigheid of zijn verbazing daarover teniet te doen. Krankzinnige wendingen écht maken, zo kun je de methode-Biesheuvel misschien samenvatten.

Het pianodiertjesverhaal is een hoogtepunt in Vroeger schreef ik. De door vriend en uitgever Aart Hoekman samengestelde bundel bevat ‘gevonden verhalen’ die kort na Biesheuvels dood in zijn woning Sunny Home werden aangetroffen, plus een reeks wél gepubliceerde, maar nooit eerder gebundelde verhalen.

Gompeltje

Een veelzijdig, rijk aanbod. We lezen over Gompeltje, de behangkabouter. Over Biesheuvels alter ego’s Johannes of Martin, en vaak over Biesheuvel en zijn Eva zelf. De schrijver voert ook meer alledaagse personages op, die worstelen met doodgewone of uitzinnige problemen, en vaker nog met allebei. En er zijn verhalen binnen de verhalen, lange zijpaden die even snel eindigen als dat ze begonnen: ‘Maar genoeg van deze uitweiding.’

En hop, Biesheuvel gaat weer door.

De altijd springerige, associatieve verteller stopt ermee als hij geen zin meer heeft, en hij lijkt al net zo ­verbaasd als de lezer door wat hij ­allemaal meemaakt en bedenkt.

In die spontane, ontwapenende, wat-ik-nóu-toch-heb-meegemaakt-toon, ligt tegelijk Biesheuvels enorme charme, en bij vlagen ook zijn zwakte. Soms is hij ronduit melig, soms wat kletserig. Bij de mindere verhalen is het net alsof we luisteren naar een geweldige pianist die een lange serie vingeroefeningen doet, of die aan een veelbelovende improvisatie begint, maar al na een paar maten zijn interesse verliest.

Gelukkig overtreffen de hoogte­punten in Vroeger schreef ik met gemak de mindere passages, en hier en daar zien we Biesheuvel op zijn best: grappig, innemend, onweerstaanbaar.

Fictie

J.M.A. Biesheuvel
Vroeger schreef ik, gevonden verhalen
Uitgeverij Brooklyn, €20,-
256 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden