PlusNieuws

Bibliotheekorganisatie verruilt 700 recensenten voor stukje software: ‘Bedankt voor je toewijding’

Zevenhonderd medewerkers die boeken recenseren voor bibliotheekorganisatie NBD Biblion zijn ontheven van hun taken. In een brief kregen de recensenten maandag te horen dat hun ‘waardevolle’ werk wordt overgenomen door slimme software.

Marjolijn de Cocq
Bibliotheken besluiten mede op basis van een recensie of ze een titel in de collectie opnemen. Beeld Nosh Neneh
Bibliotheken besluiten mede op basis van een recensie of ze een titel in de collectie opnemen.Beeld Nosh Neneh

Jaarlijks leverden zij ruim 15.000 korte recensies van nieuwe titels en recente herdrukken aan NBD Biblion. De bibliotheekorganisatie in Zoetermeer ‘ondersteunt en ontzorgt’ bibliotheken door onder meer boeken plankklaar aan te leveren. Bibliotheken besluiten mede op basis van een NBD Biblion-recensie een titel al dan niet in de collectie op te nemen.

‘Dat is zeer waardevol,’ stelt algemeen directeur Nina Nannini in een brief die de medewerkers per mail ontvingen. ‘We willen je daarom met deze brief laten weten dat we jouw toewijding en precisie de afgelopen jaren enorm hebben gewaardeerd. Mede dankzij jouw bijdrage hebben bibliotheken de afgelopen jaren een mooie collectie kunnen opbouwen.’

Om vervolgens het leeuwendeel van de ‘trouwe recensenten’ van hun taken te ontheffen. Hun kennis en kunde als onder meer kosmoloog, streekhistoricus, dichter, computerprogrammeur, latinist, striptekenaar, gerontoloog, kinderboekenschrijver of kenner van literatuur in het algemeen wordt ingeruild voor slimme software.

Proces automatiseren

Ruim 85 procent van de metadata (gegevens over het boek) en recensies wordt inmiddels door die software samengesteld, aldus Nannini. Een titel wordt letterlijk digitaal gelezen, waarbij software automatisch een recensie genereert. Door dit proces kunnen boeken vier weken sneller worden aangeboden en kunnen bibliotheken hun collectie actueler maken.

Schrijvers en recensenten reageerden maandag geschokt. ‘Het is ontluisterend wat NBD Biblion hier doet,’ aldus schrijver Ted van Lieshout op Facebook. ‘In plaats van benadrukken dat lezen belangrijk is, zegt NBD Biblion het vertrouwen in het lezen juist op door het allerslechtst denkbare voorbeeld te geven.’

De literaire website Tzum nam een aantal recensies nieuwe stijl onder de loep en constateert dat de teksten nietszeggend zijn. Boven de teksten staan vier schuifjes: activiteit (van ‘relax’ naar ‘concentratie’), stemming (van ‘vrolijk’ naar ‘duister’), seks (van ‘geen’ naar ‘veel’) en geweld (van ‘geen’ naar ‘veel’).

Onder meer het boek Aleksandra van Lisa Weeda, over haar Oekraïense familiegeschiedenis en de Donbasregio na de Maidanopstand in 2014, is volgens Tzum al uitgewerkt. Het boek scoort volgens de kunstmatige recensent van NBD Biblion een stuk hoger op seks dan op geweld.Tzum-hoofdredacteur Coen Peppelenbos: ‘Je vraagt je af hoe de computer de communistische terreur, de Tweede Wereldoorlog, de oorlog op de Krim met plunderingen en moorden beoordeelt met een schuifje bij geweld dat in het midden staat.’

Glijdende schaal

Neerlandicus en grafisch vormgever Anthon Fasel recenseert ruim veertig jaar literatuur, stripverhalen en fotoboeken voor NDB Biblion tegen een vergoeding van 14 euro per recensie. Hij zag de afgelopen jaren al een glijdende schaal bij de organisatie, toen zijn recensies zonder expliciete toestemming bleken te worden doorgeplaatst op de website van Bol.com.

Hij weet nog niet of hij tot de ‘afgedankte’ 85 procent hoort maar ontving de brief met ‘niet geringe verbijstering’: “Eerst dacht ik: dit is geen echte brief. Daarna: ze zijn niet goed bij hun hoofd! De stichting NDB Biblion is bedoeld om bibliotheken in de grote stroom boeken behulpzaam te zijn door deskundigen een recensie te laten schrijven. Dit betekent een enorme verschraling van de inhoud.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden