Review

Bibi Dumon Tak - Oorlogsdieren

Bibi Dumon Tak (1964) houdt van dieren. Voor kinderen is dat al lang geen nieuws meer. Die weten dat al sinds haar bejubelde debuut uit 2001, Het koeienboek, waarmee ze non-fictie voor kinderen naar een hoger plan tilde. Sindsdien verscheen een hele trits beestenboeken, culminerend in het Kinderboekenweekgeschenk 2006: Laika tussen de sterren.

Met Oorlogsdieren kan nu ook de volwassen lezer kennismaken met Dumon Taks passie voor dieren. Uitgangspunt voor deze op ware gebeurtenissen gebaseerde bundel verhalen is het beest in oorlogstijd. In de loop van de geschiedenis zijn dieren op talloze manieren ingezet om de mens bij te staan in zijn strijd tegen de vijand.

Honden, paarden, postduiven en een enkele beer en kat - onverschrokken trotseerden ze modderige loopgraven, kogelregens en instortende wolkenkrabbers.

Dumon Tak dook in hun geschiedenis en schreef een reeks bevlogen portretten. Daarin voeren mensen het woord, maar zijn de dieren de werkelijke hoofdpersonen. Neem nou dat aandoenlijke hoopje babybeer dat een stel soldaten van het Tweede Poolse Legerkorps op een lentedag in 1942 ontdekte langs de kant van de weg.

Ze besloten het beestje mee te nemen, voerden het gecondenseerde melk en doopten het Wojtek. Mens en beer werden al snel dikke maatjes. Waar de soldaten gingen scharrelde voortaan een logge viervoeter om hen heen, even verzot op bier en sigaretten als zijn mensenvrienden.

Gedurende de hele oorlog bleef Wojtek bij het korps, waar hij fungeerde als harige mascotte. Zijn belangrijkste wapenfeit: helpen bij het uitladen van granaten, waarbij de beer zich opstelde tussen zijn makkers die de munitie doorgaven.

Wojteks optreden tijdens de oorlog mag dan opmerkelijk heten, een medaille leverde het hem niet op. Daarvoor zijn meer bewijzen vereist dan mooie verhalen. Andere dieren kwamen daar wel voor in aanmerking: een paard dat rustig bleef terwijl honderd meter verderop een Duitse bom explodeerde, een scheepskat die tijdens de Chinese burgeroorlog het moreel van de bemanning hoog wist te houden toen het schip onder vuur werd genomen.

Het zijn bijzondere en vaak ontroerende geschiedenissen die Dumon Tak hier beschrijft. Dat niet alle protagonisten hun heldendaden overleefden, maakt ze bovendien soms behoorlijk schrijnend.

Niet alle dieren zijn overigens mensenredders. De honden van SS'ers in concentratiekampen veranderden op bevel van hun bazen in beulen. Maar ook zij zijn dieren die in een oorlogssituatie werden ingezet om mensen te helpen, hoe gruwelijk de gevolgen soms ook waren.

Een enkele keer weerklinkt de kinderboekenschrijfster Dumon Tak - als iets te opzichtig de kant van het dier wordt gekozen, een erg expliciete uitleg wordt gegeven of een zinnetje als 'de koningin kwam aaien' opduikt. Het zijn kleine kanttekeningen bij een verder geslaagd boek, dat veel meer is dan de zoveelste gelegenheidsuitgave voor de Boekenweek.

Deze zorgvuldig geselecteerde, voor het overgrote deel nog onbekende anekdotes, gloedvol verteld door een begenadigd schrijfster, verdienen een breed publiek. Je hoeft geen hondengek of poezenfan te zijn om dat te snappen. (JOUKJE AKVELD)

Bibi Dumon Tak - Oorlogsdieren
Athenaeum - Polak & Van Gennep, 17,50.

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden