PlusFilmrecensie

Betonspijkerhumor in docu over kunstenaar Bas van Wieringen

Denise Janzée maakte een vermakelijke documentaire over kunstenaar Bas van Wieringen, wiens schilderijtje Portrait of the Nail twee jaar geleden per abuis werd overgewit.

Ann de Meester (links) en Bas van Wieringen (rechts) in Vieren wat kapot is.Beeld Bas van Wieringen

“Er is een groot dramatisch ongeluk gebeurd,” zegt Frans Hals Museum-directeur Ann Demeester, voorovergebogen over het schilderijtje Portret of the Nail Behind the Canvas van kunstenaar Bas van Wieringen. “En dus nu is dit werk gehandicapt. Maar in een rolstoel kun je ook nog een prachtig leven hebben.”

Even recapituleren. Conceptueel kunstenaar-fotograaf Bas van Wieringen, in 2011 afgestudeerd aan de Rietveld Academie, maakt ideeënkunst: door een andere invalshoek te bedenken voor alledaagse dingen, en ze uit zijn omgeving te halen, ontstaan doorgaans (droog) humoristisch werken. Tot zijn oeuvre behoren foto’s van een brandende brand- blusser en een halfvol glas van glas. In 2014 schilderde hij Portret of the Nail Be­hind the Canvas: 10 bij 10 centimeter met een representatie van een betonspijker die normaal achter het kunstwerk zit.

101 jaar lachen

In de zomer van 2017 maakte het doekje deel uit van de expositie Humor. 101 jaar lachen om kunst in het Frans Hals Museum. En toen ging het mis. Bij het witten en bijtippen van de museummuren – een normale handeling in aanloop naar een opening – zag een museummedewerker het conceptuele werk aan voor een stuk muur. De zwarte stip verdween onder een paar streken witte verf.

De onfortuinlijke daad leverde een stortvloed aan publiciteit op – een veelvoud van wat het schilderijtje als onderdeel van de tentoonstelling gegenereerd zou hebben. En nu is er ook nog een geslaagde documentaire van Denise Janzée. Die begint met een citaat van Ernest Hemingway (‘De wereld breekt iedereen, maar sommigen worden daar sterker van’) en meandert vervolgens van kunstenaarsportret naar onderzoeksjournalistiek naar essay over het wezen van (moderne) kunst.

Bladgoud

Janzée filmt Van Wieringen – hoedje, baardje à la Van Gogh – in het Stedelijk Museum waar een afzetlint om een kapot stuk laminaat is geplaatst en gaat met hem op bezoek bij amateur-restaurateur Cecilia Gimenez, die in 2012 het nieuws haalde nadat ze een negentiende-eeuws fresco had verruïneerd. Ze filmt Van Wieringen als hij een Spaanse, in kintsugi gespecialiseerde kunstenares opdracht geeft zijn werk met bladgoud te ‘herstellen’ en arrangeert een eendaagse expositie van het nieuwe werk in het Frans Hals, op een plek waar niemand het ziet hangen. Het heet dan (Formerly known as) Portret of the Nail Behind the Canvas, 2014-2019.

“Conceptueel gezien klopt het,” zegt Van Wieringen. “Het gaat over dat wat je niet ziet. Vervolgens ziet die man het niet, schildert eroverheen, dan wordt het uit de tentoonstelling gehaald en heeft niemand het gezien. Dat maakt het werk alleen maar sterker.”

Close Up: Bas van Wieringen – Vieren wat kapot is. Zaterdagavond, 23.15 uur, NPO2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden