PlusGalerie

Beter licht laten schijnen op treinen dan op billen

Robert Zandvliet met Le corps de la couleur. Beeld Robert Zandvliet
Robert Zandvliet met Le corps de la couleur.Beeld Robert Zandvliet

In Galerie Onrust hangen vijf grote schilderijen. Op een staan de bovenbenen van een zwarte vrouw, een flinke dot schaamhaar midden bovenin. Een ander is gevuld door twee ronde vormen met een spleet ertussen: een perzik, maar net zo makkelijk billen.

Bij een beetje woke recensent gaan nu meteen de alarmbellen af. Wie denkt deze witte man van middel­bare leeftijd – schilder Robert Zandvliet is van 1970 – dat hij is om vrouwen zo af te beelden? Om zich vrouwelijk naakt – zwart bovendien – toe te eigenen alsof we in de eeuw van Rubens leven in plaats van het tijdperk van #MeToo en BLM?

Wie zo redeneert, vergeet twee dingen. Dit zijn schilderijen in een galerie met melkglazen ramen, een semi-private ruimte, en geen billboards op het Haarlemmerplein. Maar belangrijker nog: dit werk gaat niet over vrouwelijk naakt. Het gaat over het licht dat tussen de zwarte dijen schijnt en zorgt voor wonderlijk paars en de bovenkant van de roze billen doet oplossen in witblauw.

Zandvliet brak in de jaren 90 door met grote doeken waar simpele voorwerpen op staan: een tv-scherm, eierdozen, een haarspeld. Ze zijn zo beeldvullend en perfect weergegeven dat ze losgezongen raken van hun materiële werkelijkheid. Het zijn archetypen of ideeën in platoonse zin. Later stapte hij over op landschappen, neergezet met lange, zwierige stroken die horizon en lucht ondergeschikt maken aan ritme en ruimte. Zoals ook voor de huidige werken geldt: gender of ras zijn niet het onderwerp maar de kracht van verf.

De titel van de tentoonstelling bevestigt dat: Le corps de la couleur. Zo ook de titels van de individuele werken. Bovengenoemde doeken heten Ebony en Inkarnaat – rozerood of vleeskleurig. Dan zijn er nog Grêne (Keltisch voor groen), Terra en Yellow.

Grassprieten

Grêne toont een grasveld met zonnevlekken en grassprieten als naalden op een speldenkussen. Terra is een trompe-l’oeil van dakpannen die naar binnen lijken te bollen. Hoewel de voorstellingen de visuele logica tarten, leidt het onderwerp niet af van de kleuren. Die heeft Zandvliet zoals altijd aangebracht met ei­tempera, dat licht transparant is en onderliggende tinten doorlaat of, zoals in Terra, de juten ondergrond.

Het sterkste werk in de tentoonstelling is Yellow. Een voorbijsnellende NS-trein is teruggebracht tot brede banen geel en kleinere blauwe strepen, een grijs gewolkt vlak bij wijze van raam. Meesterlijk hoe het geel uitdooft naar de randen, de lijnen licht buigen om snelheid te suggereren en het wit in het midden zwaarder wordt door toevoeging van een streepje geel.

Staand voor Yellow vraag je je af waarom Zandvliet überhaupt Ebony en Inkarnaat heeft geschilderd. Het zijn de mindere werken. En hij leeft als 21ste-eeuwse kunstenaar toch niet onder een steen die hem belet te voorzien dat iemand hier iets politiek corrects van gaat vinden? Ook al is het enkel een aanleiding tot schilderen, het onderwerp doet ertoe.

Le corps de la couleur

Robert Zandvliet
Waar Galerie Onrust, Planciusstraat 7
Te zien t/m 6 maart, open op afspraak 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden