Beroemde foto van Vincent van Gogh blijkt Theo van Gogh

Een beroemde foto van de 13-jarige Vincent van Gogh blijkt een portret van zijn broer Theo. Dat heeft het Van Gogh Museum bekendgemaakt.

De foto van Theo van Gogh op 15-jarige leeftijd. Voorheen werd gedacht dat dit de 13-jarige Vincent van Gogh was. Beeld Van Gogh Museum

Senior onderzoeker Teio Meedendorp van het museum deed samen met Yves Vasseur onderzoek naar de foto.

Vincent van Gogh hield niet van fotografie en lange tijd waren er maar twee goede portretfoto's bekend, waarop hij respectievelijk 13 en 19 jaar oud is.

De foto van de 13-jarige Vincent verscheen op een tentoonstelling in 1957, georganiseerd door de Belgische Van Gogh-onderzoeker Mark Edo Tralbaut (1902-1976).

Meedendorp: "De foto kwam uit de nalatenschap van Van Gogh's zuster Anna. Er is ook een ander exemplaar bekend in de familie en daar staat een annotatie op de achterkant, 'V.W. of T. van Gogh, waarbij de T later is doorgestreept. Alles wees erop dat het een foto van Vincent was."

Wilfried de Jong
De bewuste foto is inmiddels in veel boeken gepubliceerd. "Men heeft zich nooit afgevraagd of de identificatie wel klopte, vooral ook omdat de jongen zo lijkt op de 19-jarige Vincent op het andere portret."

Het balletje ging rollen toen Wilfried de Jong in 2014 voor zijn tv-programma Fotostudio De Jong op zoek ging naar de authenticiteit van een derde foto die in Amerika opdook.

De twee bestaande portretten werden als vergelijkingsmateriaal gebruikt voor driedimensionale computermodellen. De software was onverbiddelijk: het Amerikaanse portret was een andere man.

Forensisch onderzoek
Vreemd genoeg leverde de vergelijking tussen de twee jeugdportretten ook geen match op.

Meedendorp: "Tegelijk werd ik benaderd door Yves Vasseur, die toen bezig was met de voorbereiding van de tentoonstelling Van Gogh in de Borinage in Mons. Hij ontdekte in een Brussels lexicon dat Balduin Schwarz, de fotograaf van het jeugdportret, zich pas in 1870 in Brussel vestigde. Maar Van Gogh was in 1870 al zeventien jaar oud en dit is geen jongen van zeventien."

Deze foto van een 19-jarige Vincent van Gogh is nu nog de enige goede portretfoto's die van hem bekend is Beeld Van Gogh Museum

Maar wie moest het dan zijn? De hypothese dat het Theo zou kunnen zijn werd ondersteund door historisch onderzoek.

Theo bleek in 1873 enige tijd in Brussel te wonen, waar de fotograaf ook gevestigd was. Bovendien bleek dat hij in februari van dat jaar een foto van zichzelf heeft laten maken. Hij was toen 15 jaar oud. "Theo had opvallend lichte ogen, met een donkere rand rond de iris. Dat klopt met het portret."

Als extra bevestiging is een forensisch onderzoek naar de foto's gedaan door Zeno Geradts, bijzonder hoogleraar Forensische Data aan het Instituut voor Informatica aan de Universiteit van Amsterdam.

Twee keer Theo: links de foto die voorheen werd geïdentificeerd als Vincent van Gogh, 13 jaar, maar nu als 15-jarige Theo. Rechts Theo op 32-jarige leeftijd. Beeld Van Gogh Museum

Tip Het Parool

Heb je een nieuwstip of nieuwsfoto? Voeg ons toe op Whatsapp. Liever mailen of anoniem tippen? Bekijk hier hoe dat kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden