PlusAchtergrond

Ben Sombogaart werkt aan nieuwe film over Anne Frank

Regisseur Ben Sombogaart was in Hongarije bezig met de opnames van de Nederlandse speelfilm Mijn beste vriendin Anne Frank. De coronacrisis noopte hem echter huiswaarts te keren.

Hanna Gosler was de beste vriendin van Anne Frank.Beeld Amnon Gutman

De opnames voor Mijn beste vriendin Anne Frank waren amper begonnen, maar de keuze om terug naar Nederland te gaan, was geen lastige. “Het is niet verantwoord voor de crew, ook omdat er tientallen figuranten bij betrokken zijn.”

Regisseur Ben Sombogaart (72), die eerder de historische films De Tweeling, Bride Flight en De Storm maakte, was met zijn team naar Hongarije uitgeweken omdat daar op een studioterrein een concentratiekamp beschikbaar was dat al voor andere speelfilms over de Tweede Wereldoorlog was gebruikt.

Er waren ook al opnames gemaakt van het huis in Amsterdam waar Hannah Goslar, tijdens de oorlog de beste vriendin van Anne Frank, met haar familie woonde en een scène die zich voor een hoofdstedelijke bioscoop afspeelde.

“De scènes in het huis van Hannah waren heel beklemmend,” vertelt Sombogaart. “Je voelt echt hoe groot de angst was van dat gezin om elk moment opgepakt te kunnen worden. We hebben ook in een mooie, Tuschinski-achtige bioscoop gedraaid, waar Hannah, Anne en de zoon van de eigenaar naar binnen willen, maar dan het bordje Voor Joden Verboden aan de deur zien hangen. Het fragment eindigt als zij via de achterdeur naar binnen glippen en de beelden van de Duitse opmars bekijken.”

Ander perspectief

Toen Ben Sombogaart werd benaderd voor de regie van deze film, had hij aanvankelijk enige twijfel. “Het verhaal over Anne Frank is al zo vaak op film naverteld, dus wat kan een nieuwe versie daaraan toevoegen? Maar de meeste filmproducties spelen zich voornamelijk in Het Achterhuis af. De insteek van onze film is toch anders.”

De regisseur doelt op het perspectief van zijn film. Het verhaal volgt twee boezemvriendinnen – Hannah Goslar (1928) en Anne Frank (1929) – tijdens de Duitse bezetting. Hoe werd het leven van deze tieners beïnvloed door het toenemende antisemitisme in hun stad? Als de familie van Anne onderduikt, verliezen de meisjes elkaar uit het oog. Drie jaar later, in 1945, volgt een bijzondere ontmoeting in het concentratiekamp Bergen-Belsen.

Sombogaart: “Hannah zat in het zogenoemde Sternlager van het kamp, waar, zoals de nazi’s dat noemden, de ‘ruil-Joden’ waren ondergebracht. Zij droegen hun eigen kleding en hun haren werden niet afgeknipt zodat ze geruild konden worden tegen gevangen Duitsers. Anne zat in een ander deel van Bergen-Belsen waar het leven veel zwaarder was. Hannah probeerde Anne van voedsel te voorzien door het over de schutting te gooien.”

De Tweeling

Tijdens zijn voorbereiding heeft Sombogaart zich grondig verdiept in het kampleven. “Ik heb drie dagboeken gelezen van vrouwen die daar gevangen zaten. Bepaalde aspecten van dat kamp kende ik niet, zoals dat Sternlager. Dat was nieuw voor mij.”

Het verhaal over twee meisjes die door de oorlog van elkaar gescheiden worden, doet denken aan een andere film van Sombogaart: De Tweeling, zijn verfilming van het boek van Tessa de Loo. In dat verhaal draait het om de tweelingzusjes Lotte en Anna die elkaar voor de oorlog uit het oog verliezen. “Er zijn inderdaad parallellen, maar het verhaal van Hannah en Anne is natuurlijk veel dramatischer.”

Aanvankelijk was het de bedoeling dat Mijn beste vriendin Anne Frank door Ate de Jong zou worden geregisseerd. Na een conflict met de producenten werd echter besloten om niet verder te gaan met De Jong. Sombogaart: “Ik heb zelf nog even contact met Ate gezocht, maar dat wilde hij niet. Omdat er nog een juridische kwestie speelde.’’ Die kwestie is inmiddels in afwikkeling.

Vluchtelingen

In de ogen van Sombogaart is een film als Mijn beste vriendin Anne Frank vandaag de dag nog zeker relevant. “Er zijn parallellen te trekken met wat zich nu met de vluchtelingen in de wereld afspeelt. Maar mijn film gaat ook over de vriendschap van twee tieners, die ruw werd onderbroken. Bovendien is er tegenwoordig weer veel sprake van antisemitisme. Toen een van de acteurs, Roeland Fernhout, even van de set afliep om een boodschap te doen, werd hem door een van de Hongaren nadrukkelijk te kennen gegeven dat hij het jasje met de Jodenster maar beter niet kon dragen.”

Het is nog niet duidelijk wanneer de opnames vervolgd kunnen worden. Het was de bedoeling dat Dutch FilmWorks de film 15 oktober in de Nederlandse bioscopen zou uitbrengen. Of dat gaat lukken, is allerminst zeker.

Aiko is Anne

De 17-jarige Aiko Beemsterboer (Vechtmeisje) gaat Anne Frank spelen in Mijn beste vriendin Anne Frank. Hannah Goslar wordt gespeeld door Josephine Arendsen (14), die eerder te zien was in Mijn bijzonder rare week met Tess. Roeland Fernhout en Lottie Hellingman spelen de ouders van Hannah Goslar; Stefan de Walle speelt Otto Frank, de vader van Anne die de oorlog overleefde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden