Russell T. Davies, gelauwerd scenarist en tv-producent, liep al jaren met de serie Years and Years in zijn hoofd.

PlusInterview

BBC-scenarist Russell T. Davies: ‘Ik was altijd trots op de democratie’

Russell T. Davies, gelauwerd scenarist en tv-producent, liep al jaren met de serie Years and Years in zijn hoofd.Beeld Corbis via Getty Images

De Britse scenarist Russell T. Davies kijkt in Years and Years met een satirische blik naar onze zeer nabije toekomst. ‘Het is de kunst niet te pessimistisch te worden.’

Als aspirant-politica Vivienne Rook (geweldige rol van vedette Emma Thompson) in een talkshow de vraag krijgt wat ze van het Israëlisch-Palestijns conflict vindt, antwoordt ze zonder aarzelen: “I don’t give a fuck!” Losliggende stoeptegels, dat is volgens haar waar de Britse burger zich écht om bekommert.

Niet lang daarop stapt het over de grens reeds bewierookte Years and Years vijf jaar de toekomst in. Rook wordt almaar populairder, het premierschap lonkt. Maar ook: de Amerikaanse president Donald Trump is begonnen aan zijn tweede termijn, het Verenigd Koninkrijk kampt met een stroom vluchtelingen uit de Oekraïne en de seksrobot verovert de markt. Te midden van die nieuwe ‘werkelijkheid’ volgen we in zes afleveringen het wel en wee van de familie Lyon in Manchester tot het jaar 2034.

“Ik liep al jaren met dit idee in mijn hoofd,” vertelt scenarist en tv-producent Russell T. Davies (57). “Toen hoofd Drama van de BBC mij vroeg wat ik nou eens écht wilde maken, was de keuze snel gemaakt.” Davies maakte in 2005 naam met een revival van de tv-klassieker Doctor Who, later volgden talloze andere met prijzen overladen series als Queer as Folk en A Very English Scandal. Dat hij voor de prestigieuze Britse zendergroep zelf projecten mag bedenken en lanceren, zegt alles over zijn reputatie.

Waarom uitgerekend dít idee?

“Ik zie genoeg dramaseries over moord en doodslag, geesten, vampiers en spionnen. Maar terwijl de echte wereld steeds gekker wordt, zie ik daar nauwelijks iets van terug op televisie. Natuurlijk, er worden voldoende belangrijke onderwerpen getackeld, zoals bijvoorbeeld kindermisbruik. Maar dat is – helaas – een thema van alle tijden. Ik wilde iets maken wat dicht op de actualiteit zit. Best riskant, want je schrijft zo een jaar aan een script, dan ligt het vaak lang op de plank en het maken duurt ook al snel een jaar. Je loopt dus het gevaar dat tegen de tijd dat je serie het levenslicht ziet, alles gedateerd is.”

Mogen we Years and Years sciencefiction noemen?

“Uiteraard, al schrikt dat altijd een deel van je publiek af. Het hele toekomstelement is – zoals vaak met sciencefiction – natuurlijk een metafoor. In deze serie zeg ik constant: dit is stiekem al het nu. Om het dicht bij huis te laten voelen, concentreer ik me op een doorsnee familie. Je zou een versie van deze serie kunnen maken die zich afspeelt in 10 Downing Street, de ambtswoning van de Britse premier. Dan krijg je zoiets als The West Wing (1999-2006) over het Witte Huis. Dat is een van de beste series ooit gemaakt, maar het gaat niet over hoe de gemiddelde mens naar de politiek kijkt. Years and Years is, hoop ik, altijd herkenbaar.”

Een beeld schetsen van de zeer nabije toekomst, hoe moeilijk is dat?

“Het was spannend en hartstikke leuk. Ik las jarenlang talloze wetenschappelijke tijdschriften en volgde meer dan ooit het nieuws om in mijn voorspellingen zo realistisch mogelijk te blijven. Het technologische aspect heb ik verwerkt in het tienerpersonage Bethany die de wens heeft haar geest te uploaden in de digitale cloud. ‘Trans humanism’, dat leek me ergens wel een logische volgende stap.”

“Ik wilde nergens te extreem zijn. Het gevolg is dat Years and Years een 2020 zonder corona laat zien. Maar in aflevering 6 komt wel een agressief virus voorbij. Dat kon de wereld voelen aankomen. Ook zie je dat de hitte soms dusdanig ondraaglijk is, dat mensen bijna niet naar buiten kunnen. Klimaatverandering moest er natuurlijk in voorkomen. Ik stel me zo voor dat mensen over 200 jaar series van nu terugkijken en denken: hoe kunnen scenaristen het belangrijkste onderwerp van onze planeet toen zó hebben genegeerd?!”

Waren er onderwerpen die u bewust vermeed?

“Ik heb een beetje om onze relatie met Europa heen genavigeerd. Toen ik dit schreef was er nog wat hoop dat die hele brexit niet door zou gaan. Inmiddels lijkt al die hoop vervlogen. Oh, laat ik van deze gelegenheid gebruik maken daar namens Groot-Brittannië mijn excuses voor te maken. Wat een gênante vertoning!”

Hoe bezorgd bent u om de toekomst, en was ook dat een vertrekpunt voor deze serie?

“Oh absoluut! Ik wou dat ik op mijn leeftijd een beetje kon relaxen met een sigaar tussen mijn vingers. Maar met al die complete gekken aan het roer: Bolsonaro, Trump, Boris Johnson… Ik vraag me echt af wat er aan de hand is met de menselijke intelligentie.”

“En ik wil geen technofoob zijn, maar in elke sciencefictionserie zit wel een aflevering over iemand met telepathische gaven die langzaam gek wordt. En kijk nu: we hebben het internet, kunnen daadwerkelijk andermans gedachten lezen en worden inderdaad langzaam gek met z’n allen. Ik was altijd zo trots op onze democratie. Nu wou ik soms dat sommige mensen hun klep hielden en geen stemrecht hadden.”

Wat hoopt u dat mensen van deze serie meenemen?

“Het is de kunst niet te pessimistisch te worden van alle ellende. Zolang er familie is en liefde, is er hoop. Bovendien blijf ik geloven in de veerkracht van de mensheid. Daarom is humor zo belangrijk, ook in deze serie. Ik denk dat mensen afhaken als het te prekerig wordt. Al merk ik vaak dat mensen een preek juist kunnen waarderen en graag precies gedicteerd krijgen hoe ze moeten denken en handelen. Sorry, de kunst van het niet pessimistisch worden zei ik net hè? Haha!”

Years and Years  vanaf vrijdag wekelijks om 22.10 uur op NPO 2. De serie is in zijn geheel al te zien op NPO Start Plus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden