PlusFilm

Bals, kostuums en een enorme bak popmuziek houden de vaart in Cruella

Ze is verslaafd aan bontjassen, heeft iets met dalmatiërs en is een van de bekendste slechteriken uit de film-geschiedenis. Disneyfilm Cruella probeert te laten zien hoe het zover heeft kunnen komen.

Emma Stone als Cruella. Beeld Laurie Sparham
Emma Stone als Cruella.Beeld Laurie Sparham

What’s in a name? Bij het roemruchte personage Cruella De Vil ligt het er duimendik bovenop, met die naam die wreedheid op een duivelse kwinkslag stapelt: dit is het kwaad in hoogsteigen persoon.

De door schrijfster Dodie Smith bedachte, aan bontjassen verslaafde rijkeluisdochter groeide dankzij de Disneytekenfilmversie van 101 Dalmatians (1961) uit tot een van de beroemdste slechteriken uit de filmgeschiedenis. Die roem is, naast het iconische zwart-witte kapsel van het personage, zeker ook deels te danken aan die weinig subtiele naam. Geen wonder dat Cruella in de liveaction sequel 102 Dalmatians (2000), waarin ze wordt gespeeld door Glenn Close, ervoor kiest om haar naam af te korten tot ‘Ella’ wanneer ze – heel even – haar leven probeert te beteren.

Ook de nieuwe film Cruella van Craig Gillespie speelt met die naam. In dit oorsprongsverhaal blijkt dat Cruella eigenlijk (met zwart-witkapsel en al) werd geboren als Estella. Die andere naam is een verzinsel van haar moeder, om een afgebakend plekje te geven aan de neigingen tot kattenkwaad (en erger) die het meisje van jongs af aan heeft. Op haar elitaire kostschool leidt haar gedrag al snel tot een rapport vol met zwarte stippen, die elk staan voor een standje van de rector.

Het is een eerste verwijzing naar de obsessie voor dalmatiërs die Cruella op latere leeftijd zal ontwikkelen. De knipoog wordt niet veel later gevolgd door een mokerslag, als een roedel dalmatiërs verantwoordelijk is voor een fiks jeugdtrauma.

Chihuahua

De aftiteling van Cruella bevat de standaard disclaimer dat door een onafhankelijke instantie erop is toegezien dat de dieren in de film goed werden behandeld. Die toezichthouders zullen voor deze 101 Dalmatiërs-prequel vooral achter een computerscherm hebben gezeten. De viervoeters die in Cruella op komen draven – naast de eerder­genoemde dalmatiërs met name de chihuahua Wink, die menig scène steelt – zijn grotendeels geanimeerd. Dat is duidelijk zichtbaar maar zelden storend – de film speelt sowieso in een digitaal gladgestreken versie van de realiteit.

Cruella De Vil is het kwaad in hoogsteigen persoon. Beeld Laurie Sparham
Cruella De Vil is het kwaad in hoogsteigen persoon.Beeld Laurie Sparham

Na het in de proloog uiteengezette jeugdtrauma springt Cruella zo’n tien jaar vooruit, naar het Londen van de jaren zeventig. Estella (nu gespeeld door Emma Stone) is beland in een kleine boevenbende, maar jaagt nog altijd haar jeugddroom na: modeontwerper worden. Vervolgens vertelt de film de wording van de latere villain, zoals recentelijk ook films als Maleficent (2014) en Joker (2019) een klassieke bad guy humaniseerden.

Regisseur Gillespie en zijn team van scenaristen maken Cruella’s achtergrond flink wat complexer dan in Smiths oorspronkelijke boek en de eerdere films, waarin ze simpelweg een verwende rijkeluisdochter is (volgens berekeningen van Forbes staat ze op plek 13 in de lijst van rijkste fictionele personages). In Cruella zien we hoe Estella zich van een leven op straat stukje bij beetje invecht in de elite, en om dat voor elkaar te krijgen haar onderdrukte Cruellakanten steeds meer ruimte geeft.

Vilein vuurwerk

De personificatie van die elite is de modeontwerpster die bekendstaat als de Barones, eerst een mentor voor Estella en vervolgens de opvallend Cruella-achtige slechterik van het verhaal. Zij wordt gespeeld door Emma Thompson in een cartooneskere variant op haar rol in Late Night (2019), en de scènes waarin de Emma’s Stone en Thompson tegenover elkaar staan, leveren het meest vileine vuurwerk van de film op.

Om die centrale relatie heen is de vertelling rommeliger, en met een lengte van ruim twee uur en een kwartier had er best wat vet weggesneden mogen worden. De vaart wordt er in Cruella in feite kunstmatig in gehouden – met een hele reeks vlot gemonteerde montagesequenties die gebeurtenissen samenvatten, en vooral met de muziek.

Er komen flarden uit maar liefst 38 popsongs voorbij, vooral hits uit de jaren zestig en zeventig, van I Wanna Be Your Dog van The Stooges via David Bowie en Queen tot The Rolling Stones – Sympathy for the Devil, uiteraard. En dan is er ook nog de kwistig uit glamrock en punk citerende filmmuziek van componist Nicholas Britell. Met die enorme bak muziek is werkelijk elke seconde van Cruella dichtgeplamuurd.

Het past bij de overdaad die de film ook op andere vlakken heeft, met name in het fabelachtige kostuumontwerp en enkele groots opgezette balscènes. Zo blijft Cruella constant onderhoudend, al weet de film nooit een helemaal sluitend antwoord te formuleren op de vraag waarom een van de beruchtste slechteriken uit de film­geschiedenis zo nodig een menselijke kant moet krijgen.

Regisseur Craig Gillespie (midden) op de set. Beeld Laurie Sparham
Regisseur Craig Gillespie (midden) op de set.Beeld Laurie Sparham

Craig Gillespie

De van oorsprong Australische regisseur Craig Gillespie begon zijn carrière in de reclame­wereld. Daarna doorliep hij een typische Hollywoodcarrière. Dat gaat ongeveer zo: je breekt door met een indiesucces over een maatschappelijk relevant en/of prikkelend onderwerp met een up-and-coming acteur – in Gillespies geval: Lars and the Real Girl uit 2007, waarin Ryan Gosling een timide jongen speelt die verliefd wordt op een sekspop. Vervolgens werk je je via hoogwaardig televisiedrama en kleinschalige studiofilms langzaam maar zeker op naar het hoogste podium – wat Gillespie bereikte met het voor twee Oscars genomineerde I, Tonya (2017). En dan word je verzwolgen door de Disneymachine.

Cruella

Regie Craig Gillespie

Met Emma Stone, Emma Thompson

Te zien op Disney+

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden