PlusInterview

Bad Luck Banging or Loony Porn werd tijdens de pandemie gedraaid: ‘De acteurs werden beter met die maskers’

De schokkende seksscène, de kern van Bad Luck Banging or Loony Porn, werd al voor corona gedraaid. Toch wordt ook daarin een masker gedragen. De Roemeense regisseur Radu Jude (44): ‘Dat is een gelukkig toeval.’

Bad Luck Banging or Loony Porn, waarvan het grootste deel midden in de coronapandemie werd gefilmd. Beeld
Bad Luck Banging or Loony Porn, waarvan het grootste deel midden in de coronapandemie werd gefilmd.

“Ik ben trots op de prijs, maar nog veel trotser dat er tijdens de opnamen niemand ziek is geworden.” Wie over tien jaar de (online) persconferentie terugkijkt die regisseur Radu Jude afgelopen februari op het (virtuele) filmfestival van Berlijn gaf ter ere van het (daadwerkelijk) winnen van de Gouden Beer voor Bad Luck Banging or Loony Porn, zal zich wel even achter de oren krabben bij die opmerking.

Jude draaide zijn film midden in de coronapandemie, vandaar. Het scenario lag al klaar toen de wereld op slot ging, de eerste scène was zelfs al gedraaid. Uiteindelijk kon Jude de rest pas vorige zomer draaien, in de luwte na de eerste lockdown, legt hij uit via Zoom. “We stonden toen voor de keuze: wachten we tot de pandemie écht voorbij is of gaan we zo snel mogelijk aan de slag? Ik koos voor het laatste.”

Dat had niet alleen achter de schermen flink wat voeten in de aarde, met anderhalve meter afstand op de set en mondkapjes voor de hele crew, maar had ook zijn weerslag op de film zelf. Die speelt zich namelijk overduidelijk midden in de pandemie af, met overal mondkapjes en ­geruzie over vaccincomplotten.

In principe heeft dat niets te maken met het verhaal, dat draait om middelbareschooldocent Emi (Katia Pascariu), die onder vuur komt te liggen nadat een seksfilmpje van haar en haar man op internet is beland. Jude zag echter al snel in dat het thematisch perfect aansloot op wat hij met zijn satire wilde blootleggen: de grenzeloze hypocrisie van de kapitalistische samenleving, de manier waarop ­iedereen zich in onze individualistische wereld verheven voelt boven alle anderen. “En de acteurs werden ook een stuk beter met die maskers op,” zegt hij droogjes.

Schokkend

Met Emi’s video als startpunt draait Jude in steeds wijdere cirkels om het onderwerp heen, om in het slotdeel van de film genadeloos terug bij de kern te komen. “Die video is de spil van de film, maar het draait om wat erachter zit. Hoe is deze obsceniteit verbonden aan andere obscene beelden? En hoe past dit kleine verhaal in de grotere realiteit?”

De film opent met Emi’s seksscène, met pontificale penis en al. Op de persconferentie wordt hem daarom gevraagd naar wat voor hem de waarde van provocatie is. Maar zo schokkend of extreem vindt Jude die beelden helemaal niet. “Met één seconde zoeken op internet heb je al veel ­ergere dingen te pakken. En het is de kern van de film, dus ik moet het laten zien. Zo dwing ik de kijker om zelf ook een oordeel te vellen, net als de ouders op Emi’s school.”

Die seksscène draaide Jude net voor hij de Berlinale in 2019 aandeed met zijn vorige film, Uppercase Print. Nog voor de lockdown dus, met nog geen weet van wat zou ­komen. Hij lacht en zegt: “Dus dat Emi in die scène ook een masker draagt, maar dan een ander soort, dat is een gelukkig toeval.”

Blootleggen

Over Uppercase Print spraken we Jude destijds ook, maar die werd niet in Nederland uitgebracht – nu is hij zolang Bad Luck Banging or Loony Porn draait een aantal maal per week te zien in Eye Filmmuseum. Voor die film, gebaseerd op een echt dossier van de Roemeense geheime dienst over een tiener die protestleuzen op gebouwen kalkte, stelde Jude zichzelf op als historicus die werkt met de middelen van de cinema. In het geval van Bad Luck Banging or Loony Porn is hij eerder een filmisch socioloog of antropoloog.

In beide interviews haalt hij dezelfde uitspraak van de Italiaanse schrijver Italo Calvino aan, die stelde dat essayistische films alleen waarde hebben wanneer ze iets ter ­tafel brengen dat alleen cinema vermag. Jude: “Ik probeer de elementen van de cinema, dus de camera en montage, te gebruiken om iets bloot te leggen dat je zonder camera of montage niet kan zien. Voor mij is cinema een manier om na te denken over de wereld, om haar te onderzoeken, om verbanden te leggen. Het is mijn onderzoeksmethode, en montage is gereedschap om het denken te scherpen.”

Met het woord ‘montage’ verwijst Jude hier niet simpelweg naar het editen van een film, maar naar montage als filmtheoretisch begrip. “Die hele stroming van ideeën, van Walter Benjamin via Sergei Eisenstein naar Jean-Luc Godard, fascineert me. Over het algemeen wordt montage gebruikt om een verhaal te vertellen, maar voor mij is het een methode om mezelf te uiten. Door twee beelden naast elkaar te zetten, creëer je een derde beeld dat alleen ­bestaat door die botsing. Daar zoek ik naar.”

Ouderavond

In Bad Luck Banging or Loony Porn wordt dat idee op verschillende niveaus toegepast. Het is er al in de grotere structuur van de film, die is opgesplitst in drie zeer verschillende delen. “Ik wilde een lossere, meer schetsmatige film maken,” legt Jude uit. “Alleen door de vrijheid van deze ongebruikelijke structuur te nemen, kreeg ik alles in de film wat ik erin kwijt wilde.”

In het eerste deel zien we hoe Emi door Boekarest loopt; het tweede deel, montage ten top, bestaat uit een reeks scherp ironische encyclopedische vignetten; en in het als sitcom gestileerde slotstuk moet Emi zich op een ouderavond verantwoorden tegenover een nogal hypocriet stel heetgebakerde vaders en moeders. Elk van die drie delen poneert zijn eigen stelling – en in de botsing van de drie ontstaat het grotere geheel.

In het over the top-slotstuk gaat Jude vol voor de lach (“Al die absurde teksten haalde ik uit echte gesprekken met ­ouders,” verzekert hij), en in het middendeel stort hij met sardonisch plezier zijn boekenkast over ons leeg. Maar het echte venijn zit in het openingsdeel van Bad Luck Banging or Loony Porn, dat vlijmscherp de zielloosheid van de ­moderne stad fileert.

“Als je goed kijkt kun je in de structuur van de stad zien wat onze gedeelde waarden zijn,” stelt Jude. “Wat je dan ziet, naast allerlei soorten vulgariteit en seksisme en ­geweld en nervositeit, is een klassenmaatschappij. En er is geen dictatuur die dat oplegt – dit is wat wij als collectief blijkbaar willen. Dit individualisme, dit narcisme, deze door commercie en handel gedreven maatschappij. Ieder van ons zegt individueel natuurlijk: nee, dit is niet wat ik wil. Maar toch is dit wat we er samen van maken, die vreselijke manier van met elkaar omgaan.”

Regisseur Radu Jude. Beeld Silviu Ghetie
Regisseur Radu Jude.Beeld Silviu Ghetie

Radu Jude

Radu Jude (Boekarest, 1977) studeerde in 2003 af aan de Filmacademie van Boekarest en werkte enige jaren als reclame­maker voor hij in 2009 zijn speel­film­debuut The Happiest Girl in the World afleverde. Die film werd nog geschaard onder de ‘Nieuwe Roemeense Golf’ van filmmakers die vanaf de vroege jaren nul furore maakten, maar in de negen lange films die daarop volgden – zowel fictie als enkele documen­taires – bewoog hij steeds verder van het sociaal realisme van die stroming vandaan. Na in Berlijn al een Zilveren Beer te hebben gewonnen voor Aferim! (2014) won hij met de Gouden Beer voor zijn tiende film Bad Luck Banging or Loony Porn zijn eerste hoofdprijs op een A-festival.

Bad Luck Banging or Loony Porn is te zien in Eye , Het Ketelhuis, Kriterion, Rialto

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden