Plus Portretten

Babymuizen en Ajaxkunst: lichting 2019 van de Rietveld studeert af

Aan de Gerrit Rietveld Academie studeren 165 studenten af in 14 richtingen met welluidende namen als The Large Glass, TXT (Textile) en Jewellery – linking bodies. 

Werk van Tjacco Bakker Beeld -

Tjacco Bakker, designLAB

Op de binnenplaats voor de Rietveld Academie ligt een heuveltje met houtsnippers. Daartussen bevinden zich langwerpige houten vormen en een soort poefjes. Als je daarop gaat zitten, komen donkergrijze schermen uit de grond. Ze zijn gemaakt van gerecyclede petflessen.

Tjacco Bakker (26) had in Rotterdam eens een sculptuur gezien van dit materiaal. “Ik voelde dat het geluid wegviel en daarna werd ik me meer bewust van alle geluiden om me heen. Dat wilde ik hier ook bereiken.” Bakker wil bezoekers uitnodigen te gaan zitten om na te denken over wat ze om zich heen zien. “Ik wil niet dat je je hier terugtrekt of afzondert. Dan maak je geen contact. Je kunt hier rust vinden binnen de drukte.”

Werk van Qianfu Ye Beeld -

Qianfu Ye, VAV – moving image

Qianfu Ye (28) dacht vorig jaar even een croissant in zijn kluisje te bewaren. Tot zijn verbazing werd deze opgegeten door een muis. “Ze moesten een piepklein gaatje of kiertje hebben gevonden om in het kluisje te komen.” De onaangename verrassing mondde uit in een onderzoeksproject over de muizen op de Rietveld.

Qianfu Ye was vooral benieuwd hoeveel kunstwerken er door muizen werden aangevreten. Hij maakte video-interviews met studenten en andere gebruikers van het gebouw. In een van de opbergruimtes maakte hij een presentatie met video’s en aantekeningen. Vlak voor de eindexamens werd het hele gebouw opgeruimd en schoongemaakt. Toch vond Ye daarna nog veel muizenkeutels, die hij nu op een papiertje presenteert. Ook vond hij een nest met babymuisjes, die hij met melk in leven hield.

Hava Özbas Beeld -

Hava Özbas, Beeld en Taal

De Donker heet de sprankelende novelle van Hava Özbas (25); die is persoonlijk, maar niet autobiografisch (“Mijn hoofdpersonage vindt ‘de donker’ mooier klinken dan ‘het donker’; het is poëtischer”). Özbas, kind van Turkse ouders en geboren en getogen in Amsterdam, draagt een hoofddoek en trouwde op haar 21ste trouwde uit liefde, waarna ze desondanks vrijwel direct weer scheidde; een gebeurtenis die ze in het fraai vormgegeven boekje (oplage 25, prijs 15 euro) beschrijft in het verhaal Een kortstondig huwelijk.

“De personages zoeken naar verbinding, het werk zoekt naar verbinding, ik zoek naar verbinding,” aldus Özbas, die voor ze naar de Rietveld ging aan spoken word deed. Dat is goed te horen in de voordrachten die ze op gezette tijden houdt, staand op een met zwarte confetti bezaaide vloer – een verwijzing naar een van de andere verhalen in haar bundel.

Simon Keizer Beeld -

Simon Keizer, Dogtime

De ruimte van Simon Keizer (31) is een podium voor een performance. “Die is gelieerd aan Ajax, laat ik het zo zeggen.” En hoe. De ruimte is gevuld met Ajaxshirts, bierblikjes, vlaggen, spandoeken en andere rood-witte spullen. “In de performances speel ik een karakter dat bevestiging zoekt dat hij leeft door middel van scheten die hij laat. Op het moment dat hij zijn scheten ruikt, krijgt hij de bevestiging dat zijn lichaam nog werkt.” De scheten komen uit een soort toetertje.

Amsterdam is een belangrijk onderdeel van de performance, dat bepaalt voor een groot deel zijn identiteit. “Een voetbalclub levert een wij- en zij-gevoel op.” Keizer is geen familie van de beroemde linksbuiten. “Helaas niet. Ik heb wel eens gedacht om mezelf in mijn werk te presenteren als de kleinzoon van Piet Keizer.”

Rik Koster Beeld -

Rik Koster, Architectural Design

Rik Koster (26) stripte een voor 150 euro gekochte Renault Twingo en verbouwde ’m tot Cloud 1, ‘de laatste auto uit het fossiele tijdperk’. De Joost Conijnachtige constructie draait stationair op het plein voor de academie. De uitlaat zit niet aan de achterkant, maar van voren; als je gas geeft, blazen de uitlaatgassen een enorme zak op, waardoor de bestuurder in een ‘wolk van luchtverontreiniging’ rondrijdt. Een ingebouwd tankje met een schakelaar zorgt ervoor dat er geen benzine, maar een combinatie van olie, rookvloeistof en water in de motor komt, waardoor er nog meer rook dan normaal wordt gegenereerd. Koster spreekt van een Paard van Troje, ‘een mooi ontwerp dat je confronteert met uitstoot – en daardoor bewustzijn creëert’.

Tim Neutel Beeld -

Tim Neutel, Fine Arts

Tim Neutel (25) maakt tijdens de eindexamententoonstelling elke dag een nieuw werk. Op de Volkskrant van die dag (‘Helaas komen jullie in de middag uit’) zeefdrukt hij zelf gefotografeerde vlinders. De krant zorgt voor perspectief en voor duiding, maar het is min of meer toevallig waar je oog op valt, aldus Neutel.

De ‘toevalsontmoeting’ is ook het uitgangspunt van een tweede werk: op één bepaald moment laat een door Neutel ingehuurde valkenier een adelaar boven de Rietveld Academie vliegen. De kans dat een bezoeker precies op het juiste moment naar de hemel tuurt en het enorme beest (spanwijdte 2,4 meter) ziet vliegen, is miniem, maar dat is juist de bedoeling. De adelaar verbreedt het domein van de tentoonstelling, fysiek en in de tijd: “Het is een heel kort moment; het is vooral een werk dat nog gaat plaatsvinden en al is gebeurd.”

Fieke Ruitinga Beeld -

Fieke Ruitinga, TXT (Textile)

Toen ze hoorde dat haar moeder ernstig ziek was, ging Fieke Ruitinga (28) plots anders naar de wereld kijken: het gaf alles een andere kleur; alles wat dof was geworden door herhaling, leek opgewreven. Ze verwerkte de gebeurtenis in een fraai, met zacht potlood getekend, tekstloos stripverhaal, waarmee ze de rauwe schoonheid die in het alledaagse zit, wil laten zien. Ruitinga presenteert haar boek (oplage 150, prijs 20 euro) in een atelier waarvan de muren zijn behangen met zelf geweven stukjes stof en nóg meer potloodtekeningen, die eenzelfde sfeer ademen.

“Ook voor die tekeningen investeerde ik veel energie en aandacht in een heel klein stukje wereld. Ik bewoon en beleef die ruimte zo intens dat zich een nieuwe ruimte openbaart, omdat je dingen ziet die je anders nooit zouden zijn opgevallen: een schaduw, een bepaalde lichtval… Het stelt me in staat om te reizen en te ontdekken in een wereld die ik al ken.”

Jo Hedegaard Beeld -

Jo Hedegaard, Fine Arts

Ze heten de Baldassaris en treden op op het dak van de hoofdingang. De gelegenheidsformatie – drums, bas, gitaar en saxofoon – is samengesteld door Jo Hedegaard (25). De bandnaam is afgeleid van John Baldessari, de beroemde conceptuele Californische kunstenaar, nu 88 jaar oud. Om een beetje op de meester zelf te lijken dragen de bandleden een witte nepbaard. Op het drumstel staat ‘No more boring art’, een verwijzing naar een uitspraak van Baldessari.

Hedegaard wil dat het publiek met een opgewekt gevoel binnenstapt op de eindexamen­tentoonstelling. Daarentegen trakteert hij de kijker op het dak van een ander Rietveldgebouw op een tekst die eigenlijk het omgekeerde zegt van wat Hedegaard vindt.

Graduation Show 2019: t/m 7 juli op de Gerrit Rietveld Academie, Frederik Roeskestraat 96. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden