Klapstoel

Aziz Bekkaoui: ‘Ik speel graag met traditie’

Aziz Bekkaoui (1969) is modevormgever en kunstenaar. Voor het Cobra Museum koppelde hij hedendaagse non-conformisten aan werk van Cobra-kunstenaars.

Aziz Bekkaoui op de Klapstoel.Beeld Harmen De Jong

Berkane

“Het ligt in het noordoosten van Marokko, aan de grens met Algerije. Tussen de Berbers is er maar één Arabische volksstam in de bergen blijven hangen en dat is waar ik vandaan kom. Heel relaxed. In Saïdia, een dorpje aan zee, twintig kilometer verderop, woonde een mysterieuze dame met een grote hoed. Dat bleek Tina Turner. We hadden geen idee wie dat was. Op mijn zesde zijn we naar Voorburg verhuisd. Ik kom niet vaak meer in Berkane, maar als kind ging ik er elk jaar met vakantie. Voetballen, rennen door de straten tot het donker werd. Het is er nog steeds heel authentiek.”

All Stars

“Wij waren best wel vrij, zoals de meeste Marokkanen in die tijd. Lange haren, broeken met soulpijpen. Kwam ik in Voorburg op zo’n katholieke lagere school. Ik had twee paar All Stars: een groen en een blauw, maar die deed ik nooit samen aan. Altijd een groene aan de ene voet en een blauwe aan de andere. Werd ik naar huis gestuurd: dat hoort niet. Of ik moest van de directeur mijn haar af laten knippen. Op school moesten de kinderen de hele tijd om mij lachen.”

“In Voorburg waren we de enige Marokkanen. Toen we arriveerden, scholden de kinderen aan de overkant van de straat ons uit voor vieze Turken. Wij spraken alleen Frans en Arabisch, dus we dachten: wat leuk, wat zijn de mensen hier aardig. We zijn vrolijk met ze gaan spelen en toen was het snel over.”

Ben Cobra

“Ik vind het uitdagend om kunst te laten zien via mensen die nu leven. Daarom heb ik meer dan 25 bijzondere individuen gekoppeld aan een werk uit het Cobra Museum, onder meer door ze samen op de foto te zetten. Hedendaagse Cobra’s, van schrijver Arnon Grunberg tot danser Uri Eugenio, van kinderburgemeester Ilias Admi tot politica Hedy d’Ancona. Ik heb ze gevraagd: wat is de Cobra in jou? Soms lijkt het werk dat ik heb gekozen letterlijk op de persoon zelf, soms hebben ze dezelfde energie of vertellen ze hetzelfde verhaal.”

“De boodschap van Cobra is van alle tijden: creëer met hoop en liefde. Cobra vertegenwoordigt de drang naar vrijheid en vernieuwing na een donkere periode. Na de oorlog moest alles anders, moest iedereen gehoord. Dat is nu niet anders. Met de opkomst van Trump en andere enge wereldleiders en zeker na de lockdown door corona denkt iedereen: moeten we wel op dezelfde manier doorgaan?”

Paco Rabanne

“Een heel spirituele man. Als tiener adoreerde ik hem. Een jaar na mijn afstuderen aan de ArtEZ in Arnhem won ik in Hyères een internationale modewedstrijd met ontwerpers als John Galliano, Jil Sander en Jean Paul Gaultier in de jury. Mijn presentatie was een ode aan het ambacht: ik liet zien hoe kleding tot stand komt. Paco Rabanne las erover in de Libération en nodigde me prompt uit voor het voorprogramma van zijn show in het Louvre. Ik was 27 en stond met Naomi Campbell in de kleedkamer. Whooo! Ik heb een maand gewerkt op het atelier van Paco Rabanne. Ik kreeg zijn coupeuses en zijn naaisters, ze hielpen me met strijken en passen. Het was een gekkenhuis. Ik was een koning. Niet reëel gewoon.”

Catwalk

“Zo’n eerste rij met beroemdheden, dat is niets anders dan een rij levende logo’s. Zie je de schoenen van zus en de tassen van zo. De catwalk is business en de champagne krijg je er gratis bij. Ik kon er wel mee dealen en kon er soms ook om lachen, maar die vijftien minuten op de rode loper zijn voor mij niet de essentie van mode. Natuurlijk, voor de commercie moet er ook plek zijn. Prima, maar ik heb de mode altijd vanuit het ambacht benaderd, vanuit de liefde die ik voor het vak heb. Mode is een weerspiegeling van wat er gebeurt in de maatschappij en geen wedstrijdje wie de meeste tassen heeft omgezet.”

Aziz

“Mijn eigen label. Je kunt het bij mij in de showroom kopen en in kleinere winkels. In Japan wordt het nog af en toe besteld. Ik vind het niet interessant meer om twee keer per jaar met een nieuwe collectie te komen. Hoe kun je mensen nou wijsmaken dat het seizoen is begonnen en dat ze alles van het vorige seizoen weg moeten gooien? Het is toch heel normaal om kleding te dragen tot de gaten erin vallen. Ik heb nog

T-shirts van de middelbare school met de Rolling Stones erop. Daar ben ik zo aan gehecht, die doe ik nooit weg.”

ShirTrui

“Ik loop het liefst in een T-shirt, maar als ik ergens naartoe ga doe ik een overhemd aan. Gewoon, omdat dat moet. Ik dacht: waar staat dit nog voor, wat is dit? Ik ben het comfort van een T-shirt gaan combineren met de charme van een overhemd. Eerst was het half T-shirt en half overhemd, daarna werd het een T-shirt vermomd als overhemd. In 1995 was dat heel radicaal, nu is het gangbaar: een overhemd in comfortabel materiaal. Ik hou van spelen met traditie. Als ontwerper probeer ik er een hedendaagse vorm aan te geven. Zo heb ik een kasjmier joggingbroek gemaakt, die je ook als smoking kunt dragen.”

Parijs

“Na mijn afstuderen heb ik in Milaan en Parijs gewerkt, maar nadat ik die prijs in Hyères had gewonnen ben ik teruggegaan naar Amsterdam. Ik vond het er fijn: werelds en toch een dorp. Voor mij is het belangrijk dat een stad leeft. Dat voelde ik minder in Parijs. Ik vond het prachtig om er tijdens de modeweken te werken, maar daarna was het over. Het is er kil, de mensen verschansen zich achter hun muren. Bij openingen is iedereen leuk en aan de champagne, maar het dagelijks leven nodigt niet uit om te creëren.”

“Amsterdam is op Parijs gaan lijken: onpersoonlijk. Je hebt geen RoXY meer, wel een explosie van wafelbakkers. Drukte is inspirerend en toerisme hoort bij de grote stad, maar het is een monocultuur geworden. Ik hou nog steeds van Amsterdam, maar ik zou nu voor Berlijn of Istanboel kiezen.”

Marina Abramovic

“De wereldberoemde performance-artiest. Ze woonde vroeger in Amsterdam, in de Nieuwmarktbuurt. Het leuke aan haar is: als ze klaar is met optreden verandert ze in een kind. IJsjes eten en lol trappen. En de volgende dag is ze weer compleet gefocust.”

“Ik heb haar ontmoet toen zij in 2005 optrad in het Van Gogh Museum bij een tentoonstelling van Egon Schiele. Het klikte meteen. Datzelfde jaar vertrok ze naar New York om in het Guggenheim zeven dagen lang de serie Seven Easy Pieces te doen. Ze sneed zichzelf, ze lag op spijkers of boven brandende kaarsen. Ik dacht: na zes dagen lijden, hoef je op de zevende dag alleen nog jezelf te zijn. Gewoon: de kunstenares, in een twaalf meter hoge jurk. Die heb ik voor haar ontworpen. Het werd een enorm succes. Later zat ze drie maanden lang als zichzelf in het MoMa met The artist is present. Vorm tot kunst verheven, net zoals mijn grote inspiratiebron Marcel Duchamp dat honderd jaar geleden deed.”

Mondkapje

“Ik heb in 2014 al mondkapjes gemaakt voor de Amsterdamse modeweek, maskers in alle soorten en maten, zelfs van glas. Je kunt de toekomst niet voorspellen, maar voor mij is het belangrijk om te kijken wat kleding zegt over de tijd. Ik zag die kapjes als bescherming tegen het weer, tegen klimaatverandering, tegen anonimiteit, tegen een stad die overspoeld wordt door toeristen. Maar de mensen zeiden: zie je ons zo lopen? Zo kun je toch niet fietsen?”

“Kleding kan een politieke lading hebben. Toen er over een verbod op gezichtsbedekkende kleding werd gepraat heb ik de Lonsdale Burka ontworpen, waarin ik gabbers liet ‘hakken’. Tegenwoordig wordt er tegen mondkapjes gedemonstreerd. Voor mij zijn ze niet meer zo interessant. Iedereen maakt ze nu.”

Bikram Yoga

“Soms vijf keer in de week, twee keer als ik het druk heb. Je doet 26 oefeningen in een ruimte van veertig graden. Zo knijp je alle gif eruit. Het is ook goed voor je hoofd. Je traint jezelf comfortabel in een oncomfortabele situatie. Dat is best zwaar. Er komen soms voetballers van Ajax of van die bodybuilders. Na tien minuten liggen ze op de grond. Ik ijdel? Eeeh, dat denken de mensen hè, als je in mijn vak zit.”

Melk

“Het dna van onze samenleving. Melk is oer-Hollands, in allerlei opzichten. Als je boven Nederland vliegt zie je een grafisch landschap. Daar is geen kunstenaar of architect aan te pas gekomen, wel boeren die hun melk van A naar B moesten brengen en daar zo efficiënt mogelijke wegen voor hebben aangelegd.”

“Met mijn project Melkkleuren heb ik willen laten zien dat ons landschap niet is bedacht door Piet Mondriaan of Rem Koolhaas, maar is gemaakt door boeren. De werkelijke cultuurdragers, die daar Mondriaan en Koolhaas mee inspireerden. Ik wil mensen stimuleren over de grenzen heen te kijken door ze mee te nemen naar de wortels van de Nederlandse cultuur. Dat is in dit geval goed gelukt. Het hele project is mede door boeren gesponsord. Moet je je voorstellen: normaal gesproken draaien die hun geld wel twee keer om voordat ze het aan cultuur uitgeven.”

Ype Driessen

“Ik vind het geweldig wat hij maakt. Hij raakt de tijdgeest met zo veel humor, met zo veel twist en scherpte. Dat vind ik heel knap. Te gek.”

De tentoonstelling Ben Cobra is tot 5 april te zien in het Cobra Museum in Amstelveen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden