Plus

Autobiografie Bruce Springsteen: 'Oceanen van koude, zwarte tranen'

Zeven jaar werkte Bruce Springsteen aan zijn autobiografie Born to run, die vandaag verschijnt. Grootse onthulling: de man die anderen zo veel hoop biedt, is zelf een zwartkijker.

Peter van Brummelen
Bruce Springsteen tijdens zijn optreden in Den Haag, afgelopen voorjaar Beeld Anjali Ramnandanlall
Bruce Springsteen tijdens zijn optreden in Den Haag, afgelopen voorjaarBeeld Anjali Ramnandanlall

Dat concert dat hij afgelopen voorjaar gaf in Den Haag. Wie er bij was, hoeft er maar even aan terug te denken om meteen weer een goede bui te krijgen. Hoop, vervoering, vrolijkheid; Bruce Springsteen biedt het zijn publiek allemaal.

Des te opmerkelijker dat hij zelf een enorme zwartkijker kan zijn. De grootste onthulling in Born To Run, de autobiografie van Bruce Springsteen, is dat de man wiens muziek voor zo veel mensen een opsteker is, zelf lijdt aan zware depressies.

Het ergst was het toen Springsteen, vorige week 67 geworden, een vroege zestiger was. Werkelijk alles kon hem tot tranen brengen. 'Emmers, oceanen van koude, zwarte tranen die de hele dag over mijn gezicht stroomden als de Niagara Falls.'

Stond hij daar na een dagje 'paddle boarding' op zee te schokschouderen op het strand. Een dame die haar hondje uitliet kwam vragen of ze iets voor hem kon doen. 'Zo aardig,' vond Springsteen, die haar meteen een kaartje voor een show aanbood.

Zwaarste crises
'Zelfmedicatie' noemt Springsteen zijn vele en ook lange optredens. Hij doet het niet alleen voor ons, hij doet het vooral ook voor zichzelf. De geestelijke crises die hem overvielen nadat hij zestig was geworden, waren de zwaarste in zijn leven. Maar ook daarvoor bezocht hij al 25 jaar een therapeut. Tijdens die sessies moet er veel over Springsteens vader zijn gesproken.

'Ik was niet mijn vaders favoriete medeburger,' schrijft Springsteen met gevoel voor understatement. Hard en onhebbelijk was pa Springsteen vooral na wat zijn zoon omschrijft als 'het nachtelijk ritueel van het 'heilige sixpack'.

Bij een boksles in de huiskamer sloeg pa de jonge Bruce Springsteen met de vlakke hand in het gezicht. Veel pijn deed het niet, maar de zoon voelde dat er een lijn was overschreden. 'Mijn hart brak en ik stortte ineen. Hij liep walgend weg.'

Vader
De vader-zoonrelatie in huize Springsteen: 'Hij hield van me, maar had de pest aan me.' Als zijn vader naar hem keek, zag hij niet wat hij wilde zien, wist Springsteen. Dat in de sportschool opgepompte lichaam van hem? Springsteen geeft het gewoon toe: eigenlijk was hij vooral voor zijn vader in de weer met die gewichten.

Nooit had vader Springsteen, behalve zuipschuit ook schizofreen en paranoïde, een goed woord over voor zijn zoon. Maar vlak voordat Bruce zelf vader zou worden, stond opeens zijn pa voor de deur. 'Plotseling zei hij: "Bruce, je bent heel goed voor ons geweest."

Ik gaf dat toe. Pauze. Zijn blik dwaalde af naar de nevel boven Los Angeles. En hij vervolgde: 'En ik ben niet altijd zo goed geweest voor jou." Korte stilte van ons beiden. "Je hebt je best gedaan," zei ik.'

Springsteen schrijf het allemaal op zonder verbittering. Zichzelf spaart hij niet in Born To Run, voor anderen is hij heel mild. Discreet is hij ook. Het meisje van wie hij zijn eerste kus kreeg, wordt met name genoemd, maar partners met wie hij later verder ging, blijven anoniem. Ook over zijn eerste huwelijk, met model en actrice Julianne Philips, komen we niet veel te weten.

Veel schrijft hij wel over de tweede mevrouw Springsteen, de 'eenvrouws-, roodharige revolutie' Patti Scialfa. Ruim aandacht is er ook voor zijn kinderen. Een beetje te veel zelfs.

Als hij weer eens uitwijdt over de paardrijkwaliteiten van zijn dochter, is de neiging door te bladeren moeilijk te onderdrukken. Voor de rest is het ruim vijfhonderd pagina's tellende Born To Run, waar Springsteen zeven jaar aan werkte, een ideale rockautobiografie.

Disneyland
Behalve persoonlijke ontboezemingen heeft Springsteen vooral ook heel veel anekdotes te bieden. De mooiste: hoe hij en gitarist Steven van Zandt tijdens de Born in the USA tour, op het hoogtepunt van hun roem dus, uit Disneyland werden geflikkerd omdat ze weigerden hun bandana's af te doen (ze leken bendeleden, meende de beveiliging).

Leuk om te lezen is ook dat de megaster zelf ook nog een echte fan kan zijn. Hoe trots hij was toen hij op gevorderde leeftijd een nummertje met de Stones mocht meedoen. En toen Ronald Reagan het nummer Born in the USA verkeerd interpreteerde als een patriotistisch strijdlied, was Springsteen behalve woedend stiekem toch ook een beetje trots.

'Zijn aandacht riep twee reacties bij me op. De eerste was... "Fucker!" De tweede was: "De president noemde mijn naam!" Of misschien was het andersom.'

Bruce Springsteen: Born to run, Spectrum, €25.

Springsteen en Nederland

De naam klinkt Nederlands en dat is hij ook. 'Mijn overgrootvader werd de 'Dutchman' genoemd en ik veronderstel dat hij afstamde van een paar verdwaalde Nederlanders die vanuit Nieuw Amsterdam aan het zwerven waren geslagen en geen idee hadden waar ze waren terechtgekomen,' schrijft Bruce Springsteen in Born To Run.

Maar ondanks die Nederlandse naam stroomt hem vooral Iers en Italiaans bloed door de aderen.

Nederland komt nog een keer voor in Born To Run. Als in 1975 Bruce Springsteen voor het eerst optreedt in Europa, wordt daarbij ook Amsterdam aangedaan. Hij herinnert zich te hebben opgetreden in een 'schitterende zaal'. Het was de Rai.

Bijna vanzelfsprekend werden ook de Wallen bezocht. Springsteen beschrijft hoe hij en zijn bandleden als 'echte boerenkinkels door de ramen naar binnen keken'. Ze waren het er snel over eens: 'Hier ga ik niet naar binnen...!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden