Auto als moderne verhalenverteller

De Mexicaanse kunstenares Betsabeé Romero heeft in principe niets met auto's. Toch is haar expositie Cars & traces nu in het Tropenmuseum te zien.

Betsabeé Romero benadrukt graag dat ze in principe niets met auto's heeft, voordat de bezoeker haar tentoonstelling vol installaties van auto's en hun onderdelen gaat bekijken. ''Maar,'' stelt ze, ''iedereen heeft ervaring met de auto, als chauffeur of als passagier. Daarom zijn de auto en bijvoorbeeld banden, wielen en motorkappen prachtige, herkenbare objecten om te gebruiken.''

De Mexicaanse Romero reageert in de tentoonstelling Cars & traces op thema's als migratie, modernisering en beweging. Ze maakte drie nieuwe werken naar aanleiding van haar bezoek aan Nederland: ''Ik wil niet alleen de Mexicaanse zijn die werk tentoonstelt in een antropologisch museum, maar ik wil ook mijn visie op Nederland uitdragen.''

Tattoo Car
Een in het oog springend werk is de nomadische Tattoo Car die op de parkeerplaats van het Tropenmuseum staat, maar uiteindelijk verschillende plekken in Amsterdam zal aandoen. Romero maakte dit werk met de Amsterdamse tatoeagekoning Henk Schiffmacher en een groep studenten van de kunstacademie. Een oude Volkswagen Kever is eerst bedekt met een laagje kunstleer, als ware het een huid. Vervolgens zijn tatoeages van over de hele wereld op de Kever aangebracht. De huid bevat doodskoppen, kruisen, rozen en spinnenwebben.

Deze manier van werken is kenmerkend voor Romero. In haar wereld is geen sprake van uitsluiting; ze bekijkt hoe de dingen met elkaar verbonden kunnen worden. De auto - symbool voor moderniteit en vooruitgang - combineert zij met een traditionele cultuuruiting als tatoeages, die ondanks de verschillen in vorm en betekenis toch een zekere mate van uniformiteit kennen.

Romero gebruikt niet alleen hele auto's, ze werkt ook met onderdelen. Neem de installatie Exodus, uittocht. In een stukje niemandsland verbeeldt de kunstenares de zoektocht van migranten naar geluk en rijkdom, met een zwaarbepakte auto als het vervoermiddel voor hun dromen. De daken van de auto's, vol bagage, staan in een colonne in het landschap. Dit wekt de suggestie dat de auto's in het zand zijn ?gezakt. Oftewel: de droom is gestrand.

Traditionele symbolen
Wonderschoon zijn de halve autobanden, die gegraveerd zijn met allerlei traditionele symbolen en vervolgens met bladgoud zijn bewerkt. Op wisselende hoogten opgehangen lijken de banden op de gewelven van de moskee in Córdoba in Spanje, waar christelijke en islamitisch architectuur samenvloeien.

Maar de autoband is ook het uitgangspunt van het werk Scars on archaeological skin, verwijzend naar drugssmokkel. Hier is de band getransformeerd tot een rolstempel op groot formaat, die van oorsprong in Colombia, Ecuador en Mexico werd gebruikt om lichaamsversieringen mee aan te brengen. Romero gebruikt de rolstempel om een spoor te trekken in een veld van papieren papaverbloemen. Ook in het verpulverde mengsel van marmergruis en papier, dat cocaïne moet uitbeelden, is een spoor nagelaten.

Hoe confronterend het verhaal achter de installaties van Romero soms ook mag zijn, cynisch of belerend is haar boodschap niet. Eerder poëtisch: alles staat met elkaar in verband. Mooi en lelijk, traditie en moderniteit, de eigen cultuur en globalisering. De auto blijkt een bijzonder geschikt vervoermiddel voor Romero's verhalen. (DIEUWERTJE MERTENS)

Betsabeé Romero - Cars & traces. Tropenmuseum, t/m 27 februari.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden