PlusInterview

Arnon Grunberg: ‘Ik schaam me niet als ik dans, ik heb geen idee hoe dat eruitziet’

Arnon Grunberg en Charlotte Van den Broeck met dansers Liah Frank en Frank Polmann. Grunberg: ‘Het is begonnen met woorden.’ Beeld Dingena Mol
Arnon Grunberg en Charlotte Van den Broeck met dansers Liah Frank en Frank Polmann. Grunberg: ‘Het is begonnen met woorden.’Beeld Dingena Mol

Al schrijvende ontstond bij Arnon Grunberg en Charlotte Van den Broeck het idee om het meest beschamende te doen wat ze konden bedenken: dansen op een podium.

Jan Pieter Ekker

“We are very, very far,” zegt de Duits-Amsterdamse choreograaf Nicole Beutler tegen het gemêleerde gezelschap dat zojuist de eerste doorloop achter de rug heeft van de dansvoorstelling microcosm. “Ik heb alleen nog wat vraagtekens bij de kleding. Ik vond het toch jammer dat jullie je weer aankleedden, dus het kan zijn dat we toch voor meer naakt gaan kiezen. Ik wil dat later vandaag graag uitproberen.”

Het is drie dagen voor de eerste voorstelling, de repetities hebben een week stil gelegen omdat de dansers corona hadden, maar Beutler heeft er vertrouwen in dat het goed komt.

microcosm is ontsproten aan de breinen van de schrijvers Arnon Grunberg en Charlotte Van den Broeck. Nadat zij elkaar in 2016 hadden leren kennen op de Frankfurter Buchmesse schreven zij elkaar wekelijks een brief in de Vlaamse krant De Standaard. Een terugkerend thema in hun correspondentie was schaamte en angst. Al schrijvende ontstond het idee om het meest beschamende te doen wat ze konden bedenken: dansen op een podium.

“Het is begonnen met woorden,” zegt Grunberg in de foyer van Theater Bellevue, waar ook Beutler, Van den Broeck en de dansers Liah Frank en Rob Polmann zijn aangeschoven. “Maar ik houd ervan om dingen zo ver mogelijk door te voeren. Om het werkelijk te laten gebeuren en hoog in te zetten. Dat geeft voor mij plezier aan het leven en aan het schrijven.”

Wat betreft hoog inzetten: jullie hebben eerst Nederlands Dans Theater benaderd; zij zagen er geen heil in en hebben jullie doorverwezen naar Nicole Beutler. Waarom hapte u wel toe?

NB: “In hun e-mail stond dat ze zich schaamden om te dansen. Mijn eerste reactie was: ‘Dat is hun verhaal, dat is niet per se mijn verhaal; wat heeft dat met mijn artistieke zoektocht te maken? Maar ik begreep wel dat ze bij mij waren uitgekomen, omdat ik vaker met niet-professionele dansers heb gewerkt en ik graag grenzen slecht. Ik houd van de clash van disciplines en vind het interessant dat mensen verschillende skills hebben.”

Hebt u dan helemaal niet getwijfeld?

NB: “Aan tafel wel eventjes, maar toen we samen in de studio zijn gaan improviseren zag ik al snel hoe serieus ze het wilden nemen; hoe toegewijd ze beiden waren om alle, behoorlijk abstracte opdrachten uit voeren. Ik zag ook al snel dat ze geen moeite hadden om elkaar aan te raken. Dat had gevaarlijk kunnen zijn, omdat Arnon een wat oudere, beroemdere schrijver is, maar zij waren op een fijne manier intiem met elkaar. Zij waren open om samen op avontuur te gaan en konden zich echt overgeven – zonder commentaar, zonder blokkades en zonder zelfcensuur.”

Nicole Beutler Beeld Lin Woldendorp
Nicole BeutlerBeeld Lin Woldendorp

Kostte dat geen moeite?

CVdB: “Nee, ik probeer elke dag weer zo open mogelijk te beginnen, ook al is er de dag ervoor iets vastgedraaid. Het is daarbij vooral zaak het zelfbewustzijn uit te schakelen. Maar er was veel vertrouwen – tussen mij en Arnon maar ook tussen de andere dansers. En uiteindelijk is het Nicole haar blik waarin we ons moeten bewegen. Zij maakt de voorstelling.”

Werkten jullie lichamen mee? Hebben jullie vroeger veel gesport of gedanst?

CVdB: “Helemaal niet. Ik was een heel onsportief kind. Later heb ik wel veel gedanst, maar dan word je niet bekeken.”

AG: “Niet? Ik werd juist wel bekeken. Dat is een van de redenen dat ik zo’n hekel heb aan dansen. Ik heb vroeger wel gesport, ik heb vooral veel getennist. En vijf jaar geleden ben ik begonnen met krav maga en dat doe ik nog steeds; daardoor ben ik wel enigszins in conditie.”

Zit er veel van jullie zelf in microcosm?

CVdB: “Iets wat me geruststelde toen we begonnen, was dat Nicole zei: ik werk met jullie zoals je bent. Het meeste materiaal is ontstaan vanuit improvisatie; niet alleen de tekst, maar ook de duetten. Maar Nicole brengt alles samen; de structuur komt uit haar brein voort.”

AG: “In die zin zijn wij echt instrumenten. Wij dragen aan. Je ziet mij bijvoorbeeld tennissen. Eerst deed ik heel iets anders, maar toen was dat gedoe met Novak Djokovic in Australië, en daar wilde ik iets mee doen. Zo is het in de voorstelling terechtgekomen.”

Vergeten jullie tijdens het dansen dat je schrijver bent?

CVdB: “Ja, pas als ik weer moet spreken word ik heel erg geconfronteerd met de hele situatie, maar tijdens het dansen kan ik dat goed uitschakelen.”

Zijn de angst en schaamte waar het allemaal mee begon er nog?

AG: “Op een heel andere manier dan ik aanvankelijk dacht. Ik schaam me niet als ik dans, omdat ik geen idee heb hoe dat eruitziet. Ik heb er ook geen oordeel over; ik doe het zo goed als ik kan en als Nicole tevreden is, ben ik dat ook.”

Voor aanvang van het hele proces zei u dat u een spagaat wilde doen. Maar er zit geen spagaat in de voorstelling.

AG: “Dat heb ik opgegeven. Ik ben best een heel eind gekomen, maar door alle dingen die ik moest doen en de tijd die me ter beschikking stond, lukte het me niet om thuis genoeg te oefenen. Dat is een kleine nederlaag, maar ik geloof niet dat mijn ambitie in die technische volmaaktheid zit – dat ik dit daarom wilde doen. Het feit dat ik op muziek kan bewegen, iets waar ik al zo lang zo’n hekel aan heb en me echt diep ongemakkelijk bij voelde – ik vond het veel interessanter dat ik dat doorbrak.”

In één adem door: “Ik ben niet echt een hypochonder, maar op een ochtend had ik ontzettende pijn in mijn ballen. Misschien komt het doordat ik alles zo zit op te rekken, dacht ik toen. Dat was het me ook niet waard, toen ben ik gestopt met de spagaat.”

microcosm – a danced conversation, Theater Bellevue, donderdag 17/2, 12.30 uur (première). Aldaar nog t/m 13/3. Daarna tournee.

> Zaterdag 19/2 in PS van de Week: Arnon Grunbergs ‘dagboek van een niet-danser’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden