PlusGalerie

Appels landschappen bieden thuiszitters een ontsnappingsluikje

Horizon of Tuscany no. 19, 1995 Beeld © Karel Appel Foundation, c/o Pictoright Amsterdam, 2021
Horizon of Tuscany no. 19, 1995Beeld © Karel Appel Foundation, c/o Pictoright Amsterdam, 2021

Aanstaande zondag zou hij honderd jaar geworden zijn. Om dat te vieren, organiseert Slewe Gallery een tentoonstelling met werken van Karel Appel (1921-2006). Het is, in tijden dat de musea gesloten zijn, een galerietentoonstelling van museale allure, georganiseerd door Rudi Fuchs.

Het gaat om schilderijen die Appel maakte in Toscane, waar hij in 1989 een prachtig huis kocht. In een schitterende omgeving bovendien. Hij kon blijkbaar de verleiding niet weerstaan om het Toscaanse landschap te gaan schilderen, ondanks dat Appel eigenlijk niet echt landschapsschilder was. In zijn Cobra-schilderijen ging het toch vooral om de figuren en dieren. Landschappelijke motieven, zoals een zon, verschenen wel op zijn doeken, maar bomen zijn bijvoorbeeld schaars.

Het mooie aan de tentoonstelling bij Slewe is dat alle schilderijen en tekeningen die er getoond worden uit hetzelfde jaar komen, 1995. Met de bijbehorende catalogus die de galerie voor de gelegenheid heeft uitgegeven kun je een beetje gaan puzzelen. De schilderijen en tekeningen zijn genummerd. Hoe later het nummer, hoe later het schilderij. Maar bij de schilderijen begon Appel begon dan weer niet bij nummer 1, maar bij nummer 15. Er hangen in totaal vijf grote schilderijen, die allemaal hetzelfde formaat hebben. Ze zijn ruim een meter hoog en drie meter breed, waardoor ze een panoramaformaat hebben.

Toscaanse heuvels

Als je de volgorde van de schilderijen kent, wordt een bepaalde ontwikkeling duidelijk. Appel heeft de naam een chaotische, impulsieve schilder te zijn geweest, wat hij natuurlijk zelf ook een beetje gevoed heeft met zijn adagium: “ik rotzooi maar wat aan.” Maar in de Toscaanse landschappen zie je eigenlijk een tamelijk weloverwogen, doelgerichte aanpak.

In het eerste schilderij van de serie zie je hoe Appel het landschap verkent. Bruingroene glooiingen geven de contouren van het landschap aan, met zwarte verfstreken zette hij de vorm van de Toscaanse heuvels nog wat pittiger aan. Met rood heeft hij een aantal verticale elementen in het landschap aangeduid , waarbij niet precies duidelijk is waar ze naar verwijzen. Die elementen zijn later weer weg geschilderd met horizontale banen.

In het volgende landschap is dat precies omgedraaid. Zwarte elementen staan nu fier overeind en dan is het verleidelijk om daar reen reeks cipressen in te zien. Op de achtergrond doemen weer de Toscaanse heuvels op, opnieuw met een zwarte contourlijnen. Daarachter gloort een geel-oranje gloed, waardoor het doek onmiskenbaar een avondstemming weergeeft.

In de daaropvolgende schilderijen zie je hoe Appel het landschap steeds meer loslaat en hoe de vormen en kleuren een eigen leven gaan leiden. Schildergebaren worden krachtiger en dynamischer, maar steeds voel je ook het ontzag voor die prachtige heuvels, die met gevoelige lijntjes zijn aangezet.

Horizon of Tuscany

Karel Appel
Waar Slewe Gallery, Kerkstraat 105A
Te zien t/m 27/6

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden