Plus

Anton Martineau (1926-2017): Altijd geïnspireerd door het vrouwenlichaam

Toen kunstenaar en dichter Anton Martineau geboren werd, keek hij achterom. Het beeld dat hij zag is hij nooit meer vergeten en altijd blijven schilderen: de vrouw en het vlezige van het vrouwenlichaam.

Martineau wilde nooit echt bij de internationale Cobragroep horen Beeld Inta Nahapetjan

Martineau leefde voor zijn figuratief-expressionistische kunst, geïnspireerd door erotiek, lust en de tango.

Het werk van Martineau heeft weinig aandacht gekregen. Hij wilde die aandacht wel, maar was bescheiden en gunde anderen het succes. Die anderen waren zijn collega's en vrienden Corneille, Karel Appel, Lucebert en Jan Sierhuis, die met hun werk grote bekendheid verwierven.

Sommigen van hen waren aangesloten bij de internationale avant-gardebeweging Cobra.

Minder naakt en expliciet
Martineau maakte vele kunstreizen met de mannen. Sierhuis herinnert zich nog zijn 'boezemvriend' eens geadviseerd te hebben minder naakt en expliciet te schilderen zodat hij meer werk zou verkopen, maar daar had Martineau geen oren naar.

Zijn vrouw Eleonora Stol was zijn muze en grootste bron van inspiratie. "Anton en ik waren beiden kunstenaar," zegt Stol. "Daardoor waren we niet alleen elkaars geliefden maar ook partners in crime, we inspireerden elkaar. Hij waardeerde alles aan mij en ik aan hem." Martineau schilderde haar veelvuldig, vaak naakt.

Volgens Stol was Martineau erg begaan met andere mensen. "Vaak merkte je achteraf dat hij te veel had gegeven, dan kwam hij uitrusten bij mij. Ik verzorgde Anton." Ze kookte uitgebreid en maakte elke dag een ander lekker bordje klaar.

Jaloers op de aandacht
Dat bordje was heel belangrijk voor hem. Soms kwamen Eleonora's kinderen langs in het atelier, maar dan bleef Martineau gewoon op de bank zitten met zijn bordje. "Dat kwam ook omdat hij jaloers was op de aandacht die de kinderen kregen van mij," zegt Stol.

Martineau had veel lef en durf. "Hij gaf een tijd les op de Vrije Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag," herinnert Stol zich. "Daar zei iemand een keer tegen hem dat schilderkunst niet meer bestond. Toen werd Anton zo boos dat hij alle schildersezels kapot zaagde." Hoewel hij de stukken genummerd had en later weer in elkaar zette, werd Martineau ontslagen bij de academie.

Tot twee keer toe maakte Martineau een monumentaal beeld in de Bijlmer. De eerste in 1975 bij het metrostation Ganzenhoef. Dat beeld is rond de eeuwwisseling zoekgeraakt met de sloop van de parkeergarage en het winkelcentrum.

Veel verschillende fases
"Volgens mij is het gestolen," zegt Sierhuis daarover. "Je hebt altijd van die lieden die geen respect hebben voor kunst." Maar het ontbrak Martineau niet aan energie en ijver: hij maakte een nieuw beeld. Sinds 2008 staat Kop met vier neuzen aan de Bijlmerdreef.

In januari van dit jaar werd werk van Martineau samen met dat van zijn vrouw tentoongesteld. Goede vriend en kunsthistoricus Wouter van Herwaarden was medeverantwoordelijk voor de totstandkoming van die expositie.

"In vergelijking met het werk van Cobraschilders maakte Anton veel verschillende fases door," zegt Van Herwaarden. "Hij wilde nooit echt bij die groep horen, hij wilde zijn eigen weg gaan. Zijn expressionistische stijl kenmerkte zich door de samenstelling van kleuren die hij gebruikte: bruin, grijs en een beetje geel."

Volgens Herwaarden was Martineau nog tot drie weken voor zijn overlijden dagelijks in zijn atelier om te schilderen. Hij wilde nog zes doeken maken van zijn Eleonora. Op 11 maart stierf hij aan de gevolgen van een TIA en een dubbele longontsteking. Anton Martineau is 90 jaar geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden