Plus Interview

Anna Woltz: ‘Denk na, denk na – verzin een verhaal!’

Woensdag start de Kinderboekenweek. Anna Woltz schreef het geschenk, Haaientanden. Dat lukte niet meteen. ‘Ik heb verschillende opzetjes gemaakt, maar geen ­ervan was goed genoeg.’

Anna Woltz: ‘Door mijn hoofdpersonen bijzondere namen te geven, probeer ik ze los te trekken van een specifieke achtergrond.’ Beeld Daniel Cohen

Vorig jaar juli hoorde Anna Woltz (1981) dat ze het Kinderboekenweekgeschenk mocht schrijven. Toch moest het boek in drie maanden op papier. ­Reden? Omdat ze een verhaal eerst tot in de detail uitdenkt voor ze achter de laptop plaatsneemt. Omdat voor een boek dat in een oplage van 334.000 exemplaren verschijnt, een lange productie­periode staat. Maar vooral omdat er sinds twee jaar een ‘extreem fantastisch’ stoorzendertje door haar leven loopt, dat de werkweek van zijn ­moeder drastisch heeft ingekort.

Woltz: “Het Kinderboekenweekgeschenk schrijven was een grote wens van me. Ik heb verschillende opzetjes gemaakt, maar geen ­ervan was goed genoeg. Dan zat ik weer naast die zandbak en zei tegen mijn hersenen: denk na, denk na – verzin een verhaal!”

Uiteindelijk kwam ze uit bij de vraag die in veel van haar boeken centraal staat: durf je relaties aan te gaan met anderen, ook al bestaat het risico dat die mensen verdwijnen of het contact mislukt. “Het leven is in veel opzichten doodeng, maar de angst gaat niet weg door afzijdig te blijven of niet van mensen te houden.”

Romantische spanning

In Haaientanden besluit Atlanta een rondje IJsselmeer te fietsen als een bezwerende ­opdracht aan zichzelf én aan een van de mensen die haar het liefste is: haar moeder. Die is ziek, over 24 uur krijgt ze een beslissende uitslag. ­Atlanta trapt de benen uit haar elfjarige lijf om iets góeds te bewerkstelligen. Maar amper is ze vertrokken of ze knalt met een klap op Finley. Ook elf, ook op de fiets, met aan zijn hoofd zijn eigen problemen. Finley sluit zich aan bij Atlanta’s missie: twee kinderen die over de Afsluitdijk suizen. Tot Friesland, waar de euforie omslaat in keiharde tegenwind.

Dat Finley een jongen is, is geen toeval. Woltz houdt ervan het contact tussen haar hoofd­personen te laden met een romantische spanning. Dat deed ze in het onlangs verfilmde Mijn bijzonder rare week met Tess, in het met een ­Zilveren Griffel bekroonde Alaska en in Gips, waarvoor ze de Gouden Griffel kreeg. Het is de romanticus in haarzelf, die graag die vonk als katalysator in verhalen aanbrengt, bekent ze. Maar bij Haaientanden speelde ook iets anders. “Het boek speelt zich af in 24 uur. Een vriendschap opbouwen kost tijd, helemaal weg zijn van iemand kan op het eerste gezicht.”

Woltz debuteerde als vijftienjarige met ­columns over haar schoolleven in de Volkskrant. Kinderboeken volgden snel. Schrijven was haar hobby, maar terugkijkend moet ze toegeven dat ze de kantjes er weleens vanaf liep. “Ik ramde met ontzettend veel plezier een verhaal eruit. Na twee of drie keer herschrijven vond ik het dan wel mooi geweest.”

Japan, Rusland en Hongarije

Tot ze een boek schreef voor de Slash-reeks, een serie van uitgeverij Querido. Het was haar eerste boek voor het uitgeefhuis van literaire zwaar­gewichten als Toon Tellegen, Edward van de Vendel en Joke van Leeuwen. “Bij Querido zaten auteurs die bergen griffels hadden gewonnen en werden overladen met lof. Ondanks die eerdere gemakzucht ben ik in mijn schrijverschap zeer ambitieus. Met de overstap naar Querido dwong ik mezelf nóg meer mijn best te doen. Ik was niet per se uit op prijzen, wel wilde ik boeken schrijven die niet alleen gewaardeerd werden door kinderen, maar ook door volwassenen.”

Die waardering volgde prompt. Woltz’ eerstvolgende boek, Tess, werd bekroond met een Vlag & Wimpel. Daarna regende het prijzen. Gips werd een tv-serie, Tess een film en inmiddels is haar werk vertaald in negentien talen.

“Ik probeer over universele thema’s te schrijven. Dat mijn boeken worden gelezen door kinderen in Japan, Rusland en Hongarije voelt als erkenning dat ik daarin ben geslaagd. Blijkbaar herkennen kinderen in al die landen iets in mijn personages. Door mijn hoofdpersonen bijzondere namen te geven, probeer ik ze los te trekken van een specifieke achtergrond. De illustraties die Maartje Kuiper voor Haaientanden maakte, versterken dat idee. Atlanta en Finley zijn getekend als silhouetten. Over Atlanta schrijf ik dat ze blond is, maar hoe Finley eruitziet, is aan de lezer. Ook niet-witte kinderen moeten zich met de personages kunnen identificeren.”

Vormexperimenten

Nu ze het Kinderboekenweekgeschenk heeft geschreven en de eerste reacties lovend zijn, heeft Woltz het gevoel dat ze na alle prijzen, vertalingen en verfilmingen weer een vinkje kan zetten op haar bucketlist.

Toch is de waardering van volwassenen niet het belangrijkste. “Als het alleen daarom ging, zou ik wel voor volwassenen schrijven. Maar kinderen blijven mijn allereerste publiek. Voor hen moet een boek spannend zijn, moet er vaart in zitten. In Alaska schreef ik vanuit twee perspectieven, Gips speelt zich af in één dag. Zulke vormexperimenten zijn een enorm gepuzzel, maar daar mag de lezer niets van merken. Die moet meegezogen worden in het verhaal. Met de vaardigheden van nu wil ik verhalen verzinnen zoals ik deed toen ik twaalf was. Schrijven alsof het een speeltuin is.”

Haaientanden, Anna Woltz, gratis bij besteding van 10 euro aan kinderboeken.

Kinderboekenweek 2019

Dinsdagavond worden op het ­Kinderboekenbal in het Muziekgebouw aan ’t IJ de Gouden Griffel, het Gouden Penseel en de Boekensleutel uitgereikt voor het best geschreven, mooist ­geïllustreerde en bijzonderste kinderboek van het jaar. Woensdagochtend wordt de Kinderboekenweek officieel geopend op de Amsterdamse daltonschool De Spaarndammerhout. Naast het Kinderboekenweekgeschenk Haaientanden van Anna Woltz maakten astronaut André Kuipers en illustrator ­Natascha Stenvert het Prentenboek van de Kinderboekenweek: André het astronautje op zoek naar Laika.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden