Plus

André van Duin: 'Waarom heb ik me eigenlijk vijftig jaar uitgesloofd?'

Hoewel het vooraf voor enige onzekerheid en twijfel zorgde, voelt André van Duin (71) zich nu senang bij zijn nieuwe carrière als presentator en serieus acteur. 'Waarom heb ik me eigenlijk vijftig jaar uitgesloofd?'

André van Duin: 'Bij de opnames van Hendrik Groen dacht ik vaak: ik kan hier als komiek helemaal niet excelleren' Beeld Andreas ter Laak/Lumen

Zul je net zien: wil je na vijftig jaar hard werken het eens wat rustiger aan doen, word je ineens hip. Het overkwam André van Duin min of meer per ongeluk, de afgelopen twee jaar. De maffe kostuums en onderbroekenlol maakten plots plaats voor een aangename presentator die een programma over taarten nóg knusser wist te maken, en een geloofwaardige mopperkont in een dramaserie over een bejaarden­tehuis in Amsterdam-Noord, die vele harten veroverde met zijn snedige opmerkingen.

Vorige maand kende een groepje mediajournalisten Van Duin de Ere Zilveren Nipkowschijf toe, een oeuvreprijs voor mediagrootheden. Het cv van André van Duin is een waslijst; alleen al een rondje Wikipedia levert 62 televisieprogramma's, 19 theaterproducties, 33 platen en 59 singles op. Wie kent Meneer Wijdbeens en Meneer en Mevrouw De Bok niet? Of heeft nog nooit gehoord van Het pizzalied en Er staat een paard in de gang?

Van Duin kreeg de prijs niet alleen vanwege zijn verdiensten als komiek, maar juist vanwege de inspirerende dubbele ommezwaai die hij maakte, nu hij ook gevierd presentator is en serieus acteur. 'Eigenlijk zou je alle prijzen van de wereld aan hem willen geven,' valt te lezen in het juryrapport.

Van Duin ontvangt in zijn Amsterdamse grachtenpand, dat een heus privécafé aan de achterzijde herbergt, compleet met rood tapijt op de vloeren, verschillende zitjes en een houten bar met biertap.

Er wordt wel eens gesproken van uw 'tweede jeugd' op televisie. Ziet u dat zelf ook zo?
"Dat kan je wel zeggen ja. Vijftig jaar heb ik allemaal flauwekul verkocht, en dat was hartstikke leuk, maar ik had m'n carrière eigenlijk al zo'n beetje afgesloten. Nooit had ik erop gerekend dat ik helemaal opnieuw kon beginnen. Het begon allemaal met Heel Holland bakt; Omroep Maxdirecteur Jan Slagter vroeg me omdat Martine Bijl ziek werd."

"Ik was zeer verbaasd, want ik was helemaal geen presentator. Ik moest er ook wel even met haar over praten, Martine is een goede vriendin. Maar ze vond het juist enig als ik dat zou gaan doen - en zelfs een geruststelling. Ik heb het ook nog even met Joop van den Ende overlegd. As ik over iets onzeker ben, dan bel ik Joop."

En wat zei Joop?
"Hij zei: 'Kijk uit, wees voorzichtig, want Martine is een groot succes geweest en om dat zomaar over te nemen... Hoe gaat dat vallen?' En hij bleek gelijk te hebben, want toen bekend werd dat ik het zou gaan doen zeiden veel mensen dat het programma stuk zou gaan, en was het van: zonde, zonde, jammer, jammer."

"Na afloop bleek het allemaal erg mee te vallen. Ik heb me dan ook netjes gedragen: Heel Holland bakt is niet de André van Duin Show. Daarom kreeg ik in de eerste aflevering meteen een taart in mijn gezicht. Dan hadden we dat maar gehad."

Moest u uzelf erg inhouden om niet al te jolig te doen?
"Nou ja, ik mocht wel een paar grapjes maken, maar ik moest het gewoon op een luchtige manier presenteren. In het tweede seizoen dorst ik wat meer, dus maakte ik wat meer grapjes met de juryleden en de bakkers. De stoom was toen van de ketel."

Dat Van Duin meer ontspannen is in het tweede seizoen, bleek inderdaad uit een iets andere aanpak. Nog steeds was hij die sympathieke, kalme presentator, maar zijn teksten waren wat losser en hadden vaker de Van Duintouch.

Vorig jaar was Van Duin te zien in zijn eerste serieuze rol in een dramaserie, Het geheime dagboek van Hendrik Groen, naar het gelijknamige boek. Hij speelt Evert, een chagrijn met ongekamde haren en meestal een verwassen houthakkershemd aan, die van een borreltje (of twee) houdt. In niets is Evert de man die het publiek als André van Duin kent; en toch weet hij te overtuigen, blijkt wel uit de lovende reacties in de pers en op sociale media.

Dat lijkt me best spannend, om voor het eerst op zo'n filmset te moeten presteren.
"Zeker, de uitdaging was ook heel groot. Ik moest vooral géén comedy gaan maken of koddig proberen te zijn. Maar als je een grapje in je hand hebt, wil je er als komiek wat van maken. Tijdens de opnames dacht ik vaak: dit had ik helemaal niet moeten doen. Waarom hebben ze míj hier nou voor gevraagd? Ik kan hier als komiek helemaal niet excelleren. Hoewel ik telkens zei dat er meer grappen in moesten ben ik blij dat de regisseur zich niet van z'n stuk heeft laten brengen. Het was echt niet goed geworden als ik druk had gedaan en flauwekul had uitgehaald."

Die regisseur, Tim Oliehoek, zei eerder dat u nogal worstelde met uw gezicht. Was het moeilijk om uw mimiek af te leren?
"Nou ja, afleren... het is eerder een kwestie van niets doen. Hoe minder je doet, hoe beter: dat was de opdracht. Zo'n camera heeft wat je noemt een lange lens, en die komt heel dicht bij je gezicht. Eén wenkbrauw optrekken maakt al heel veel lawaai, en dat deed ik juist heel vaak. Ik heb vijftig jaar aan André van Duin gewerkt, en dan moet je ineens omschakelen naar een heel ander type. Daar moest ik me aan overgeven. Maar er kan maar één kapitein op het schip staan, je kunt niet allemaal roepen: ik wil het zo en zo. Dan komt er nooit iets op het scherm. Dus ja, ik heb veel geleerd. Ook omdat ik pas één keer eerder geregisseerd was; daarvoor had nooit iemand me gezegd wat ik moest doen."

Beeld Andreas ter Laak/Lumen

Hoe was het om uzelf terug te zien als acteur in een dramaserie?
"We hebben hier thuis een preview gehouden toen de serie net helemaal af was. Ik was er niet meteen van overtuigd. Ik ben het gewoon niet gewend mezelf zo terug te zien. Pas toen het op de zender ging en ik de reacties zag, dacht ik: nou ja, heb ik het fout. Dan heb ik er dus toch geen verstand van."

Bent u nu eigenlijk meer uzelf op televisie?
"Wie je bij Heel Holland bakt ziet, dat ben ik ­gewoon. Tot mijn stomme verbazing vinden mensen dat net zo leuk als al die flauwekul." ­Lachend: "God, waarvoor heb ik me vijftig jaar dan zó uitgesloofd! Maar je neemt die ­ervaring natuurlijk wel mee. Mijn timing bijvoorbeeld, dat zit er na al die jaren wel in gebakken. En ­timing is ook belangrijk als je normaal doet."

Heeft u zich dan al die jaren achter die typetjes verscholen?
"Eigenlijk wel. Je kunt je heel veel permitteren op die manier. In de Dik Voormekaar Show beledigden we ook iedereen, maar dat nam toch niemand serieus omdat typetjes dat deden. Als André van Duin iets zegt, wordt je dat persoonlijk aangerekend. Dat ik nu als mezelf net zo populair ben als vroeger, is een hele verrassing. Dat zie ik ook op sociale media."

Houdt u dat veel in de gaten?
"Regelmatig. Ik heb geen Twitter of Facebook, maar tik na een programma vaak mijn naam even in. Dan heb je gelijk een idee of ze het wel of niet leuk vinden - en dat er tenminste gekeken wordt. Van sommigen blijft geen spaan heel, maar ik word nooit afgebrand. Na de ­eerste aflevering van Hendrik Groen was ik heel nerveus, maar de reacties waren direct allemaal goed. Omroep Max is misschien een 50+-omroep, maar er kijken toch ook jongeren naar."

"Vorige week waren de audities voor de nieuwe kandidaten voor Heel Holland bakt, en er kwam zeshonderd man. Daar zaten ook heel veel jonge vrouwen bij, die het programma énig vinden! En ze willen allemaal een selfie."

Wordt u daar vaak om gevraagd?
"Natuurlijk, als ik op straat loop is er altijd wel iemand die een selfie wil. Al kom je in de Albert Heijn: eerst even een selfie maken. Dat vind ik leuk hoor, het hoort bij het beroep. En het is ook een beetje een graadmeter; dan weet je dat ze je nog herkennen."

De selfiegraadmeter toont aan hoe populair u bent.
"Ja! Ik zie ook vaak dat mensen erom willen vragen, maar niet durven. In een restaurant of zo."

Van Duin begint een gesprek tussen twee mensen aan een fictief tafeltje naast het onze te imiteren.

"Zal ik het doen... Ja, ik doe het maar."
"Moet ík het aan hem vragen?"
"Neehee, ik vraag het zelf wel straks!"
Grinnikend: "Dan zitten ze daar al de hele avond discussie over te voeren, en komen ze op het laatste moment toch naar me toe. Daar geniet ik van."

Een ander bijkomend effect van zijn hernieuwde populariteit zijn de vele schnabbels die Van Duin krijgt aangeboden. Hij wordt al lang niet meer gezien als een volkskomiek. "Ik ben nu af en toe bijvoorbeeld tafelheer bij De Wereld Draait Door, terwijl ik er vroeger echt alleen zat als ik iets te verkopen had. En ook voor dingen buiten tv om weten ze me te vinden. Ik mocht deze week een expositie in een museum in Harderwijk openen, en pasgeleden een paar gedichten voorlezen tijdens de herdenking van de Februaristaking. Daar was ik nou nog nóóit voor gevraagd."

Heeft dat te maken met dat u zo in trek bent?
"Jazeker, en ik vind dat alleen maar fijn, want in feite zijn die klussen simpeler dan wat ik mijn leven lang heb gedaan. Je hoort van tevoren wat er verteld moet worden, je loopt naar Jantje, maakt even een babbeltje, en klaar. Vroeger moest ik altijd veel schrijven, bedenken en repeteren, maar hier hoef ik niet zo veel aan te doen. Heerlijk."

U zei in 2015 in het AD: 'Ik heb een heel saai, uitgestippeld leven.' Is dat nog steeds zo?
"Heb ik dat gezegd? Dat vind ik helemaal niet! Wat betreft werk is mijn leven niet meer zo hectisch inderdaad. Ik doe niet én radio én televisie én theater én grammofoonplaten. En ik hoef er niet meer van te leven, dus ik kan de krenten uit de pap halen. Dat ik zo populair ben is een zegen. Maar saai, helemaal niet!"

"Ik heb een heel rijk sociaal leven. Mijn man Martin is zeventien jaar jonger dan ik, en we hebben veel jongere vrienden. We gaan vaak naar de kroeg, uit eten, naar het theater en de film. Als we twee dagen in de week thuis eten is het veel. Nu heb ik even een maandje vakantie genomen. We gaan een paar dagen naar Mallorca, en af en toe naar onze woonboot in Aalsmeer. Lekker vlakbij, dan ben je zo thuis."

Ligt er nog een derde jeugd van uw carrière in het verschiet?
"Naar nieuwe tv-programma's of theatervoorstellingen kijk ik altijd, maar ik heb zelden dat ik denk: goh, dat had ík willen doen. Misschien doe ik nog wel eens een toneelstukje, maar ik wil wel een beetje kunnen ademhalen. Ik heb al zo veel gedaan intussen, ik vind het wel goed zo. Ik leef gezellig, we wonen mooi en het is nog stralend weer ook. Dus ja... ik ben happy."

Opgebiecht
Leermeester
"Die heb ik nooit gehad, maar er zijn wel voorbeelden waar ik veel van heb geleerd. Tom Manders, als Dorus. En Rudi Carrell en Toon ­Hermans."

De beste uit het vak
"Van de oude generatie vind ik Youp van 't Hek en Freek de Jonge geweldig - vooral Freek. En van de jonge generatie: ­Jochem Myjer, Richard Groenendijk en Ronald Goedemondt."

De slechtste uit het vak
"Ik vind de een leuker dan de ander, maar écht slecht? Dan komt er toch niemand kijken?"

Het beste advies gekregen
"Joop van den Ende geeft me vaak goede adviezen. Over Hendrik Groen zei hij ook al snel dat ik het misschien maar moest doen. Zijn mening is belangrijk voor me."

Het slechtste advies
"Dat ik denk: had ik het maar niet gedaan? Dat heb ik eigenlijk nog nooit meegemaakt."

CV
Geboren
20 februari 1947, Rotterdam

Loopbaan
1964: Wint Avro's talenten­jacht Nieuwe oogst

1969: eerste tv-show Een avondje tv met André, eerste theatershow Een lach in de ruimte

1973: eerste radio­uitzending Dik Voormekaar Show

1981: carnavalshit met Er staat een paard in de gang

1986: Animal Crackers

1990-1999: Wie ben ik?

sinds 2016 Heel ­Holland bakt

2017: eerste seizoen Het geheime dagboek van Hendrik Groen (seizoen 2 in 2019)

Verwacht: Omroep Max-programma De nieuwe lekkerbek ­(augustus)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden