PlusExclusief

André van Duin over het leven sinds Martins overlijden: ‘Als ik ga dineren met vrienden, voel ik me al snel het vijfde wiel aan de wagen’

Hij imponeerde bij de Dodenherdenking met zijn speech over de waarde van het Homomonument en verdrinkt als bijna 75-jarige in het werk. Toch valt het leven als alleenstaande André van Duin niet licht. “Ik voel me niet meer compleet.”

Alexander van Eenennaam
‘De impact bleek groot, al hielp het weer ook mee, hè? Het was regenachtig en dan zo’n lege Dam,’ zegt André van Duin met een kwinkslag over zijn toespraak tijdens de Dodenherdenking. Beeld Hilde Harshagen
‘De impact bleek groot, al hielp het weer ook mee, hè? Het was regenachtig en dan zo’n lege Dam,’ zegt André van Duin met een kwinkslag over zijn toespraak tijdens de Dodenherdenking.Beeld Hilde Harshagen

Hier, wijst André van Duin om zich heen, hier gebeurde het dan. Elk jaar op kerstavond, bij hem thuis. De kerstbingo. “Daar beneden hadden we een gezellig buffet en hier boven deden we de bingo en de kerstsamenzang.” Van Duin (74) zit in een van de vier lederen fauteuils met uitzicht op een Amsterdamse gracht. Vers kopje koffie en de koektrommel binnen handbereik.

De volkskomiek heeft plaatsgenomen in zijn eigen café, gelegen op de etage onder zijn woongedeelte. De ruimte straalt gezelligheid uit met het rode tapijt, de kroonluchters en groene houten lijsten aan de muur en de nostalgische Amsterdamse sfeertekeningen.

Aan de fraaie, donkere houten bar hangen messing plaatjes met daarop de namen van talrijke bekende gasten die op bezoek zijn geweest. Tientallen van hen, van Simone Kleinsma en Henny Huisman tot Joop van den Ende en Ron Brandsteder, waren er jaarlijks bij op 24 december. Van Duin was op die momenten de spreekstalmeester. Hij riep met de van hem bekende kwinkslagen de bingogetallen om en echtgenoot Martin reikte zowel de bingokaarten uit als de speciale prijzen.

De herinneringen zijn zo mooi dat ze de pijn van nu alleen maar heftiger doen voelen. Vorig jaar bleef het op kerstavond voor het eerst stil in de bar. “Ik ben gaan logeren bij vrienden. Gelukkig kan ik goed relativeren. Dit overkomt meer mensen, ik ben helemaal niet bijzonder. En ook 24 december is maar gewoon een dag. Alleen is het geen feest meer.”

Zwartwitfoto

Die constatering is van toepassing op het hele leven dat Van Duin sinds januari 2020 leidt. Hij mist sindsdien zijn grote liefde Martin, die overleed aan kanker. Op de schouw in de bar staat prominent een zwartwitfoto van het paar, dat op 23 december 2006 in het huwelijk trad. “Ik zit nu in de lastigste tijd van mijn leven. Ik vind het niet fijn alleen te zijn, met Martin was alles leuker. We waren altijd samen, dat mis ik enorm. Als ik nu een nieuwe lamp nodig heb of iets simpels als handdoeken of beddengoed, kan ik het niet meer met hem overleggen.”

Martin en hij kenden elkaar al tientallen jaren uit de kroeg. “We hadden een grote vriendengroep en we troffen elkaar geregeld. Zo’n twintig jaar woonden ze samen en was Martin Van Duins schaduw. Bij elk optreden, elke klus, was zijn man erbij. “Hij deed dat heel knap, ik denk niet dat ik de partner van een bekende Nederlander zou kunnen zijn. Je komt altijd op het tweede plan. Martin had daar geen moeite mee en eigenlijk kwam hij ook niet op de tweede plaats. Iedereen kende hem en mocht hem. Martin wist bij een feestje of op een première ook altijd wie iemand was. Ik dacht dan: bekend gezicht, geen idee hoe je heet. Hij wist het en informeerde meteen naar hoe het ging met de kinderen, of met de hond.”

Aan het woord is niet de man die iedereen kent als André van Duin. Hier spreekt André Kyvon, zoals zijn echte naam luidt. De naam die hij ook gebruikt als hij een tafeltje in een restaurant reserveert, behalve als hij dat te laat doet. Grijnzend: “Dan wil de naam Van Duin nog wel eens helpen.” Het verschil tussen de twee sprekers: André van Duin praat energieker, een halve toonsoort hoger ook dan André Kyvon, bij wie het allemaal net iets bedeesder klinkt. “Ik stel mezelf niet graag op de voorgrond, dat zal het zijn. Als ik de artiest ben, moet er een schepje bovenop.”

Taartjes bakken

In februari wordt hij 75, een respectabele leeftijd maar gevoelsmatig nog ver van het pensioen. “In mijn werk vind ik de afleiding die ik nodig heb, het voorkomt dat ik vereenzaam. Hoewel het soms best pittig is. Die draaidagen van Heel Holland Bakt zijn vooral in het begin, als er nog tien kandidaten zijn, van 08.00 tot 20.00 uur.”

MAX-baas Jan Slagter was grotendeels verantwoordelijk voor het tweede leven van André van Duin, die televisiepresentator werd en acteur in onder meer Het geheime dagboek van Hendrik Groen. “Ik sprak Jan laatst over Heel Holland Bakt, hij zei: we hebben voor dat programma nog een contract voor vijf jaar met de BBC. Ik zei: maar dan ben ik 80, ga ik dan nog steeds roepen ‘Bakkers klaar, bakken maar’? Waarschijnlijk wel dus. Mits ik gezond blijf en de kijkers me blijven accepteren.”

De vooruitzichten zijn op beide fronten goed. Van Duin werd vorig jaar getroffen door darmkanker, maar genas voorspoedig en bezoekt nu het ziekenhuis alleen nog voor controles. Over de waardering van de kijkers heeft Van Duin evenmin te klagen. Toen hij vorig jaar in de slotweek van De Wereld Draait Door Matthijs van Nieuwkerk toezong met zijn vertaling van Aznavours La Bohème, kreeg hij meer positieve reacties dan na welk eerder tv-optreden ook. Zelfs op sociale media is geen wanklank te bespeuren.

Gezegend mens

“Gek is dat, ik kijk daar zelf op om te zien wat mensen ervan vinden, er valt nooit een onvertogen woord. Wat dat betreft ben ik een gezegend mens. Waar hem dat in zit? Ik ben altijd voorzichtig met het geven van mijn mening. En de leeftijd zal ook een rol spelen, ik krijg steeds meer respect.”

Dat respect dwong Van Duin zeker dit jaar af met zijn toespraak tijdens de Dodenherdenking op de Dam. Op 4 mei benoemde hij het homomonument in Amsterdam als symbool voor de vrijheid. “Vooral uit de gaywereld kreeg ik te horen dat het goed was dat ik dat had gezegd. De impact bleek groot, al hielp het weer ook mee, hè? Het was regenachtig en dan zo’n lege Dam...”

Pochen is Van Duin volslagen vreemd en evenmin loopt hij te koop met zijn bereidheid om op allerlei verzoeken van wildvreemden in te gaan. Geregeld wordt hem gevraagd iets in te spreken voor bijvoorbeeld een ziek familielid en het komt zelfs voor dat hij zo’n persoon opbelt. “Niet vaak hoor, want ik ken iemand niet en dan krijg je zo’n heel gesprek... wat moet je zeggen? Liever spreek ik dan een filmpje in, dan hou ik net wat meer afstand. Voor mij niet veel moeite en ik doe mensen er blijkbaar een groot plezier mee.”

De televisie biedt afleiding op de momenten waarop Van Duin alleen thuis is. Had het aan Martin gelegen, dan was Van Duin nu al verhuisd naar een appartement in Buitenveldert. “Dat vond Martin een prettiger idee, ook in verband met mijn veiligheid. Maar ik voel me hier heel veilig, ik ken de buurt en de buren.” Dus woont hij nog steeds in het fraaie grachtenpand dat nog altijd de geest van Martin ademt.

“En dat vind ik helemaal niet erg. Natuurlijk liggen hier herinneringen en nog elke dag huil ik. Als ik foto’s zie, of als ik terugdenk aan de slechte momenten tijdens zijn ziekte. Met zijn tweeën zou het leven leuker zijn, dat wel. Als ik ga dineren met vrienden, voel ik me al snel het derde of vijfde wiel aan de wagen, omdat het vaak koppeltjes zijn. Ja, je kunt zeggen dat ik best een graag geziene gast ben, maar toch voelt het anders, ik voel me niet meer compleet.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden