Recensie

André Manuel zoekt de grens van de beschaving op (****)

'Dat gezeur over slavernij', zegt André Manuel op twee derde van de voorstelling, 'als we die jongens destijds niet grátis met de boot uit Afrika hadden gehaald, lagen ze nu nog steeds op het strand niks te doen.' Zijn vrolijke kraaloogjes schieten uitdagend van links naar rechts. Sommige mensen schateren het uit, anderen wenden beschaamd hun hoofd af. De spanning is dan al ruim een uur te snijden. Kan dit? Wíllen we dit?

Beeld Govert de Roos

Manuel speelt 'Het geval apart' sinds september, maar de aanslag op Charlie Hebdo heeft de voorstelling actueler en urgenter gemaakt. Hier staat een man, met op de achtergrond een vlag van Islamitische Staat, de ene foute grap na de andere af te vuren. Over moslims, zeker, al beperkt hij zich gemakshalve wel tot de extremisten, want gewone moslims, 'daar is geen lol aan te beleven'.

Hij heeft het echter net zo goed over Joden ('bij sommigen denk je: daar had Adolf toch een puntje'), zieke zangers die hun naderende dood financieel uitbuiten en natuurlijk het kwaadaardige kapitalisme als geheel. De heilige handel. Hij wil maar zeggen: als de Duitsers in de oorlog onze tomaten naar Auschwitz hadden gestuurd, waren we waarschijnlijk wél boos geworden.

Het zijn Manuels vaste thema's, maar hij is scherper dan ooit. Strooit zout in een recordaantal wonden. Toch is 'Het geval apart' meer dan een vrijblijvende opsomming van grove beledigingen, want onder zijn grijnzende gelaat zie je de wanhoop borrelen. Hoe lang blijft een samenleving nog functioneren als zo'n groot deel van de fundering rot is? Misschien komt er wel weer een tijd aan, zegt hij, waarin westerlingen naar zíjn Twente komen om wat aardappelen te bietsen.

Sterfelijkheid
Manuels grappen en verhalen kun je nauwelijks nog maatschappijkritisch noemen. Hij zoekt vrij letterlijk de grens van de beschaving op. Mag je zeggen dat groepsverkrachting iets typisch Arabisch is? Dat mag. Dat moet mogen. Maar hoe lang nog? Die vraag komt niet zozeer voort uit angst dat moslims de vrijheid van menings­uiting hier eens stevig aan banden zullen leggen. Dat lukt onze eigen overheid namelijk ook prima. Die is immers al jaren bezig het theater, altaar van het vrije woord, financieel steen voor steen af te breken.

Dan is er nog zijn sterfelijkheid. Het loerende einde. Manuel wordt dit jaar 49, heeft nooit erg zijn best gedaan om gezond te leven. Opnieuw: hoe lang nog? "Het enige wat mij rest is wachten op een dodelijke ziekte." Hij sluit af met een prachtig Twents liedje voor op zijn eigen begrafenis. Je verstaat de woorden nauwelijks, maar dat hoeft ook niet. De zachte intonatie verraadt ondanks alles liefde voor dit leven.

Manuel noemt het theater zijn 'persoonlijke Achterhuis'. Laten we hopen dat hij voorlopig door niets en niemand wordt verraden.

Cabaret
'Een geval apart'


Ons oordeel: ★★★★☆
Waar te zien: 21/1 De Kleine Komedie, 13/2 De Meerse (Hoofddorp), 19/2 Schouwburg Amstelveen
Met: André Manuels
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden