Nieuws

Amsterdamse Kunstraad pleit voor ‘Masterplan Kunst en Cultuur Zuidoost’: ‘Het is nu of nooit’

Net als vier jaar geleden presenteert de Kunstraad op de dag van de verkiezingen zijn Culturele Investeringsrekening, waarin urgente investeringen worden gemarkeerd voor de komende coalitieperiode en die daarna. ‘De stad groeit, maar het budget voor kunst en cultuur groeit niet mee.’

Jan Pieter Ekker
De Kunstraad is voor een ‘Huis voor de Kunsten 3000’ in Zuidoost: een iconisch gebouw waarin diverse kunstvormen samenkomen en onder meer de drum- en steelbands hun basis hebben. Beeld Lin Woldendorp
De Kunstraad is voor een ‘Huis voor de Kunsten 3000’ in Zuidoost: een iconisch gebouw waarin diverse kunstvormen samenkomen en onder meer de drum- en steelbands hun basis hebben.Beeld Lin Woldendorp

Als het aan de Amsterdamse Kunstraad ligt, wordt de portefeuille Kunst en Cultuur bij de benoeming van het nieuwe college gekoppeld aan Ruimtelijke Ordening en Grondzaken. Veel van de uitdagingen van de toekomstig wethouder Kunst en Cultuur liggen namelijk bij de inrichting van de groeiende stad. Er moet meer plek komen voor kunst in de openbare ruimte en voor non-commercialiteit op straat. Er is meer woon- en werkruimte voor makers nodig. En gevestigde instellingen moeten kunnen doorontwikkelen en zich kunnen verhouden tot hun (inter)nationale ‘tegenhangers’.

Dat staat in de woensdagochtend – de dag van de verkiezingen – gepresenteerde Culturele Investeringsrekening, een door Kunstraadvoorzitter Felix Rottenberg geïnitieerd advies dat een aantal urgente investeringen markeert voor de komende coalitieperiode én de daaropvolgende periodes.

Verlies cultureel kapitaal

Kunst en cultuur zijn bepalend voor de identiteit van Amsterdam, stelt Rottenberg cum suis. Op verschillende niveaus. Van de economie tot het onderwijs, de gezondheid, de sociale cohesie, de leefbaarheid, duurzaamheidsvraagstukken en de groei van de stad: de waarde van kunst en cultuur voor de stad is enorm.

Toch heeft de stad op een begroting van ruim 6,5 miljard euro nog geen 200 miljoen euro begroot voor kunst en cultuur. ‘De stad groeit, maar het budget voor kunst en cultuur groeit niet mee. De verdichting van de stad neemt toe en de ruimte voor kunst en cultuur wordt steeds schaarser,’ analyseert de Kunstraad. ‘Individuele makers hebben het nakijken: geen woning, geen werkruimte en amper inkomsten. Kunstenaars verlaten de stad, een enorm cultureel kapitaal gaat verloren.’

Door te investeren in kunst en cultuur investeert Amsterdam in haar eigen toekomst, meent de Kunstraad. Die adviseert daarom de door de huidige coalitie ingeboekte bezuinigingen (van 8,5 miljoen euro) terug te draaien en het budget voor kunst en cultuur structureel te verhogen. Daarbij denkt Rottenberg aan een extra groei van ten minste 60 miljoen euro in de komende drie collegeperiodes.

Huis voor de Kunsten 3000

In de investeringsrekening heeft de Kunstraad speciale aandacht voor Zuidoost, waar vanwege de groei van het stadsdeel en de in te halen achterstand in de culturele infrastructuur investeringen het meest urgent zijn. Qua inwonersaantal is Zuidoost nu al zo groot als Amstelveen, maar er is slechts één theater, met een te kleine zaal, nauwelijks horecafaciliteiten en een pand dat niet voldoet aan de eisen van deze tijd. Broedplaatsen verdwijnen en instellingen als OSCAM en Dutch Gospel Arts Institute leiden ondanks hun succes een nomadisch bestaan. Veel andere initiatieven hangen noodgedwongen van tijdelijkheid aan elkaar.

Volgens de Kunstraad is er een ‘Masterplan Kunst en Cultuur Zuidoost’ nodig, waarmee een schaalsprong gemaakt kan worden die recht doet aan de omvang en groei van het stadsdeel. ‘Het is nu of nooit: de komende jaren zijn bepalend voor de verdeling van ruimte in Zuidoost. In een stedenbouwkundige visie moeten daarom plekken worden geoormerkt en gereserveerd voor culturele functies.’

Op een van die plekken moet een ‘Huis voor de Kunsten 3000’ verrijzen: een iconisch gebouw waarin verschillende kunstvormen samenkomen, het Leerorkest en de drum- en steelbands hun basis hebben, en waar ruimte is voor een poppodium, oefenruimtes, studio’s en flexibele ruimtes, bijvoorbeeld voor beeldende kunsten. Een gebouw, bovendien, dat door zijn architectuur en duurzaamheid (inter)nationaal tot de verbeelding spreekt en tevens uitnodigt tot samenwerking met instellingen uit de rest van Amsterdam en daarbuiten.

Nachtcultuur en Paradiso

De Kunstraad vraagt ook aandacht voor de nachtcultuur en Paradiso, dat kampt met gebreken op het gebied van akoestiek, logistiek en veiligheid, die de continuïteit van het podium in gevaar brengen. Ook de OBA, die structureel wordt gekort met 1,5 miljoen euro per jaar, is een bron van zorg, net als de broedplaatsen (waarvoor vanaf 2023 helemaal geen budget meer is) en de positie van jonge organisaties en makers.

Tot slot denkt de Kunstraad dat de gemeente een katalyserende rol kan vervullen op het gebied van particuliere financiering. Daarbij wordt gedacht aan een particulier (filantropisch) fonds zoals Stichting Droom en Daad in Rotterdam, dat de komende jaren kan bijdragen aan het verder financieren van de culturele infrastructuur.

Kunstraad

De Amsterdamse Kunstraad, opgericht in 1952, is een onafhankelijk adviesorgaan van het Amsterdamse gemeentebestuur dat gevraagd én ongevraagd advies uitbrengt over alles wat te maken heeft met kunst en cultuur in de stad. Het gaat daarbij niet alleen over onderwerpen uit de portefeuille Cultuur, maar ook over kunst- en cultuurgerelateerde onderwerpen uit andere portefeuilles.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden