Amsterdam zet in op inclusie met kunstsubsidies

Op advies van de Kunstraad wordt het aantal kunstinstellingen dat de gemeente Amsterdam subsidieert fors uitgebreid. Daartoe moet wel (een beetje) worden bezuinigd op oudgedienden als ITA en Het Concertgebouw.

Felix Rottenberg tijdens de presentatie van het Kunstenplan.Beeld Kunstraad

De Appel, CBK Zuidoost, Waag, ICK Amsterdam, ISH, Slaa, Pakhuis de Zwijger, Amsterdam Sinfonietta, Het Nederlands Blazers Ensemble, Asko|Schönberg, Cappella Amsterdam, No­where, Likeminds en Rose Stories worden, als het aan de Kunstraad ligt, opgenomen in de Amsterdamse Basisinfrastructuur (A-Bis). Dat staat in het 390 pagina’s tellende advies Om de Stilte Heen, dat maandagmiddag door Kunstraadvoorzitter Felix Rottenberg in Felix Meritis is aangeboden aan wethouder Touria Meliani en Tirza de Fockert, voorzitter van de raadscommissie Kunst, Diversiteit en Democratisering. Het aantal kunst- en cultuurinstellingen dat door het college wordt gesubsidieerd, neemt daarmee toe van 21 naar 35.

Er is 73,5 miljoen euro te verdelen voor deze 35 instellingen. ‘Dit lijkt een fenomenaal bedrag, maar een deel zit vast in kosten voor onderhoud van gebouwen en vaste personeelsformaties,’ waarschuwt de Kunstraad. Om nieuwkomers ‘enige groeipotentie’ te geven en de subsidie substantieel te kunnen verhogen voor Idfa (‘een sterk merk in de stad, het land en de internationale documentairewereld’), Likeminds (‘toegewijd om nieuwe stemmen, welke klankkleur of toonhoogte ze ook hebben, de ruimte te geven voor ontwikkeling’) en Waag (‘een excellente instelling op het kruispunt van wetenschap, kunst en technologie’), adviseert de kunstraad op enkele instellingen te bezuinigen. 

In de discipline theater zijn dit Internationaal Theater Amsterdam (ITA) en Frascati, dat eerder deze maand ook al misgreep bij de verdeling van de vierjaarlijkse kunstsubsidies van het rijk. In de discipline muziek moeten Het Concertgebouw en het ­Muziekgebouw het met een iets bescheidener bedrag doen dan ze hebben aangevraagd; bij dans gaat het om Nationale Opera & Ballet en ICK Amsterdam.

Interculturele stad

De uitbreiding van de A-Bis voor de periode 2021-2024 is een vertaling van de prioriteiten van cultuurwethouder Touria Meliani. Zij vindt dat de A-Bis de komende jaren beter de veelkleurigheid, de dynamiek en het kosmopolitische karakter van Amsterdam moet representeren.

De A-Bis wordt daarom vanaf 1 januari uitgebreid met veertien instellingen. Voor deze nieuwe plekken heeft de kunstraad 28 aanvragen ontvangen, die werden beoordeeld op vier criteria: ‘artistiek belang’, ‘belang voor de stad’, ‘uit­voerbaarheid’ en ­‘diversiteit en inclusie’.

Artistieke kwaliteiten staan voorop, stelt de Kunstraad; er is niet gekeken wie ‘er het eerst en/of het hardst geraakt wordt door de coronacrisis. De noodzaak de kunsten en de creatieve sector overeind te houden, is een nieuwe uit­daging voor de stad’. Toch lost de Kunstraad ­alvast een schot voor de boeg: er moet voor worden gewaakt dat ‘de coronamaatregelen en de economische crisis instellingen niet terugwerpen in de tijd en dat juist de plannen sneuvelen die de culturele diversiteit moeten bevorderen’. Over vier jaar wordt bekeken of de instellingen hun voorgenomen resultaten hebben bereikt op het gebied van diversiteit en inclusie.

De Kunstraad heeft een aantal moeilijke keuzes moeten maken, omdat de raad in sommige categorieën meer goede aanvragen heeft ontvangen dan er plekken te verdelen zijn. Zo koos de Kunstraad in de categorie theater voor Likeminds en Rose Stories, en niet voor Orkater, hoewel in het advies te lezen is dat ‘aan het vakmanschap van Orkater niet getwijfeld hoeft te worden’. Status, ervaring en reputatie zijn bij deze toekenning van secundair belang geweest.

Pakhuis de Zwijger

ISH, het dansgezelschap van choreograaf Marco Gerris, dat recentelijk werd onderscheiden met de Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs, krijgt de plek die is gereserveerd voor een dansgezelschap ‘dat vanuit een duidelijke missie gericht op de inclusieve stad nieuwe dansvormen en jonge makers centraal stelt’. Ook is er ruimte gemaakt voor Pakhuis de Zwijger (450.000 ­euro subsidie; gevraagd was 700.000 euro).

Tolhuistuin is de enige instelling die al onder de A-Bis viel maar geen positief advies heeft gekregen. Volgens de Kunstraad was de opdracht die de gemeente aan het cultureel centrum heeft verstrekt ‘te breed’. Tolhuistuin zou geen eigen producties moeten maken, maar dient zich in een nieuw te schrijven plan te concentreren op ‘wijkprogramma’s in Amsterdam-Noord’.

Deze typen subsidie zijn er

Een vastgelegd aantal organisaties vormt samen de Amsterdamse Basisinfrastructuur (A-Bis), die sinds 2017 rechtstreeks door de gemeente wordt ondersteund. De afgelopen vier jaar bestond de A-Bis uit 21 instellingen. Op instigatie van wethouder Touria Meliani wordt zij de komende kunstenplanperiode uitgebreid met negen ‘functies’. Daarmee wil de wethouder ruimte bieden aan veertien instellingen extra, die zorgen voor meer diversiteit en inclusie en een evenwichtiger spreiding van kunst over de stad. Er is bijvoorbeeld ruimte voor twee theatergezelschappen ‘die vanuit een duidelijke missie gericht op de inclusieve stad nieuwe/onvertelde verhalen van jonge en/of nieuwe makers centraal stellen’, voor twee presentatie-instellingen voor hedendaagse beeldende kunst en voor twee podia voor debat en programma’s over kunst, cultuur, politiek en ontwikkelingen in de stad.

Het overige deel van het Amsterdamse culturele leven kan voor verschillende vormen van ondersteuning terecht bij het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK), dat op 3 augustus met zijn advies komt. Voor de subsidiëring van de instellingen in het Kunstenplan 2021-2024 is in totaal 111,6 miljoen euro beschikbaar. Van dit budget is 88,5 miljoen euro bestemd voor de A-Bis en 23,1 miljoen voor de verschillende regelingen van het AFK.

Een aantal instellingen krijgt naast subsidie van de gemeente of het AFK ook subsidie van het rijk. De Raad voor Cultuur heeft zijn advies over de verdeling van ruim 200 miljoen euro aan vierjaarlijkse subsidies begin juni bekendgemaakt. Meer dan de helft van de instellingen waarover het geld wordt verdeeld, is nieuw.

Advies Amsterdam Bis 2021-2024

Beeldende Kunsten en Digitale Cultuur

De Appel € 460.000
CBK Zuidoost € 700.000
Waag € 200.000

Dans

Het Nationale Ballet € 11.730.000
ICK Amsterdam € 650.000
ISH € 250.000

Film en Media

Eye Filmmuseum € 175.000
Idfa € 800.000

Letteren en Debat

De Balie € 705.817
Slaa € 274.000
Pakhuis de Zwijger € 450.000

Musea, Erfgoed en Monumenten

Amsterdam Museum € 8.600.000
Foam € 950.000
Stedelijk Museum € 12.925.000

Muziek en Muziektheater

Bimhuis € 1.299.263
Het Concertgebouw € 950.000
Concertgebouworkest € 6.500.000
Melkweg € 986.659
Muziekgebouw € 2.870.000
Paradiso € 710.000
Amsterdam Sinfonietta € 290.000
Asko|Schönberg € 186.924
Cappella Amsterdam € 110.000
Nederlands Blazers Ensemble € 235.000

Podia

Bijlmer Parktheater € 1.522.519
Holland Festival € 827.527
De Meervaart € 2.814.187
Podium Mozaïek € 890.000
Tolhuistuin € 500.000
Nowhere € 310.000

Theater

Frascati € 2.040.168
Internationaal Theater Amsterdam € 10.000.000
De Toneelmakerij € 954.839
Likeminds € 425.000
Rose Stories € 250.000

Totaal € 73.541.903

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden