Plus

Amsterdam Museum helpt Fort Nieuw Amsterdam

Het Amsterdam Museum helpt het Fort Nieuw Amsterdam in Suriname bij het opzetten van een tentoonstelling over de migratiegeschiedenis van het land.

Gerard Alberga, directeur van openluchtmuseum Fort Nieuw Amsterdam, en Annemarie de Wildt, conservator van het Amsterdam Museum. Beeld Marc Driessen

Het is de best denkbare plek om de bijzondere geschiedenis van Suriname te vertellen, zegt directeur Gerard Alberga over zijn openluchtmuseum Fort Nieuw Amsterdam.

"Alle schepen die vroeger Suriname aandeden, waren verplicht eerst het fort aan te doen. Daarna voeren zij door naar Paramaribo. Voor de migranten was het fort het eerste wat zij van Suriname zagen. Je kunt Nieuw Amsterdam wat dat betreft een beetje vergelijken met Ellis Island in New York."

Nieuwkomers
Net als de Verenigde Staten heeft Suriname een bevolking die door de eeuwen heen groeide als een multiculturele lappendeken. De slaven uit Afrika, de landbouwers uit Nederland, de contractarbeiders uit India en Indonesië en, in deze tijd, de winkeliers uit China en de goudzoekers uit Brazilië.

'Berustend in het lot van het leven, gekozen voor dit mooi land: switie Sranan,' luidt de tekst op een monument op het terrein dat aan alle nieuwkomers is opgedragen.

Audiotours
Die bijzondere migratiegeschiedenis moet het thema worden van een nieuwe, permanente tentoonstelling in het voormalige cellencomplex van het fort.

Een tijdlijn van de geschiedenis van het land, met daaromheen de verhalen van de belangrijkste bevolkingsgroepen: hoe zijn zij in Suriname gekomen en hoe is het hen vergaan? "We pakken het groot aan," vertelt Alberga. "Met interactieve schermen, audiotours en een leskist voor scholen."

Najaar
Dat kan dankzij een subsidie van 180.000 euro van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken die Alberga samen met het Amsterdam Museum heeft aangevraagd en gekregen.

"Het Amsterdam Museum heeft een vaste expositie over het dna van Amsterdam, waar de bezoekers in vogelvlucht door de geschiedenis van de stad worden geleid," vertelt Alberga. "Dat is precies wat ons voor ogen stond: het dna van Suriname tonen."

Kanonnen op een bolwerk van het Surinaamse fort Beeld anp

Alberga is een paar weken in Nederland voor gesprekken over het project dat in het najaar moet worden uitgevoerd. Hij heeft ook enkele musea bezocht.

"Elk museum doet mij watertanden," vertelt hij lachend over de rijkdom aan voorzieningen in ons land. "Maar de collega's zijn zeer behulpzaam. Ik ben gisteren in het Tropenmuseum geweest en heb daar zeshonderd oude foto's van Suriname mogen uitzoeken. Die mogen wij gratis toevoegen aan onze collectie."

Amsterdam Museum
De omstandigheden waaronder museumdirecteuren in Nederland en Suriname moeten werken, zijn onvergelijkbaar. Terwijl zijn Nederlandse collega's vergaderen over het kunstenplan, moet Alberga de strijd aanbinden met een vier meter lange anaconda op het terrein. Nou ja, dat is één keer gebeurd. Alberga vertelt kalm hoe hij samen met zijn personeel de slang 'met een touwtje' aan een boom gebonden heeft, om het dier later in de rivier uit te zetten.

Het Amsterdam Museum draagt als partner andere kennis en deskundigheid bij, vertelt conservator Annemarie de Wildt. "Maar het is voor ons ook een leerzame ervaring. Alleen al de klimatologische omstandigheden. Je kunt in het fort geen historische schilderijen gebruiken om het verhaal te vertellen of een origineel exemplaar van het beroemde boek van de Engelse huurling John Stedman over Suriname laten zien. Maar je kunt weer wel een paar bladzijden als blow-up gebruiken."

Paradepaardje
Met de samenwerking wordt een oude relatie tussen Amsterdam en het Fort Nieuw Amsterdam nieuw leven ingeblazen. De restauratie van het fort was een van de paradepaardjes in een omvangrijk programma dat Amsterdam en Suriname jarenlang samen uitvoerden.

Na de verkiezing van president Bouterse in 2010 bevroor Amsterdam alle contacten op ambtelijk en bestuurlijk niveau. "Wij zijn sinds de verzelfstandiging geen ambtenaren meer," zegt De Wildt. "Maar er is natuurlijk wel even over gesproken."

Vakantiewoningen
Duidelijk is dat het openluchtmuseum in het door recessie getroffen Suriname alle bijstand goed kan gebruiken. De nieuwe expositie maakt deel uit van een groter plan om het museum financieel gezond te maken. "We hebben zeventigduizend betalende bezoekers nodig," vertelt Alberga. "En zitten nu op circa vijftigduizend." De steun van de Surinaamse overheid is onzeker: een subsidie voor het jaar 2014 werd pas dit jaar overgemaakt. "We moeten elke maand de eindjes aan elkaar knopen om het personeel te kunnen betalen."

Met een museumcafé plus een keuken waar bezoekers zelf een rijsttafel leren koken en een plan voor vakantiewoningen hoopt Alberga in de toekomst extra bronnen van inkomsten te kunnen aanboren.

"Culinair toerisme is een interessante ontwikkeling," vertelt de directeur. "Zij hebben toch meer geld te besteden. Surinamers betalen slechts zes Surinaamse dollars (0,75 euro) voor een kaartje, maar nogal wat mensen besluiten op het laatste moment dat geld toch maar uit te geven bij het Javaanse eethuis naast het museum

De ligging van het openluchtmuseum Fort Nieuw Amsterdam in Paramaribo, Suriname Beeld Laura Van Der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden