PlusAchtergrond

Almodóvar beschouwt het moederschap dit keer vanuit de moeder

Met Madres paralelas slaat Pedro Almodóvar nieuwe wegen in. Via het verhaal van twee pas bevallen moeders duikt hij in de naweeën van de Spaanse Burgeroorlog.

De cast van Madres paralelas, met staand met zonnebril Pedro Almodóvar. Beeld Nico Bustos
De cast van Madres paralelas, met staand met zonnebril Pedro Almodóvar.Beeld Nico Bustos

Pedro Almodóvar mag met Madres paralelas dan de provocaties van zijn vroegste werk achter zich hebben gelaten, maar de Spaanse regisseur weet ook in zijn 23ste film nog altijd te verrassen.

Niet dat hij een compleet nieuwe richting inslaat – zijn hand is in Madres paralelas uit duizenden herkenbaar, met zijn kleurrijke vormgeving en doelbewuste spel met de conventies van het melodrama – maar de filmmaker weet toch weer nieuwe elementen aan zijn rijke palet toe te voegen. Het verhaal begint ermee dat twee heel verschillende vrouwen in een Madrileens ziekenhuis tegelijkertijd bevallen van hun eerste kind – ­Janis (Penelope Cruz, in haar achtste samenwerking met Almodóvar) en Ana (Milena Smit, nieuw in zijn universum).

Waar moeders in zijn eerdere werk altijd een grote rol hebben gespeeld, was dat vrijwel altijd bekeken van de buitenkant – de moeder bezien door het kind, en daarmee altijd lichtelijk geïdealiseerd. Hier beschouwt hij het moederschap vanuit de moeder, en dat levert een complexer beeld op.

Filmbeeld uit Madres paralelas. Beeld
Filmbeeld uit Madres paralelas.

Honderdduizend verdwenen lichamen

“De almachtige moeders in mijn eerdere film waren vaak direct geïnspireerd door mijn eigen moeder en de andere vrouwen die mij hebben opgevoed – als kind was ik omringd door vrouwen,” vertelde Almodóvar op de persconferentie van het filmfestival van Venetië. “De personages in Madres paralelas zijn complexer, er daarmee ook interessanter voor mij op dit punt in mijn leven, want ze waren ook voor mij iets nieuws.”

Nog opvallender is de maatschappelijke lading van de film. Almodóvars werk had altijd al een impliciete politieke lading, door zijn intieme aandacht voor de queer gemeenschap, maar nu waagt hij zich voor het eerst aan een grotere maatschappelijke context. Via het verhaal van ­Janis en Ana duikt hij in de nog altijd voortdurende naweeën van de Spaanse Burgeroorlog, die tussen 1936 en 1939 honderdduizenden doden tot gevolg had.

Van meer dan honderdduizend van die doden, veelal strijders aan de progressieve republikeinse zijde, zijn de lichamen nooit teruggevonden, verzwolgen door massagraven. Pas zeer recent wordt daarover in Spanje openlijk gesproken, en wordt actief naar de lichamen gezocht.

Ana (Milena Smit) en Janis (Penelope Cruz). Beeld
Ana (Milena Smit) en Janis (Penelope Cruz).

Pathologische angst

“De kinderen van degenen die in die massagraven liggen, zijn vrijwel allemaal inmiddels al gestorven, zonder dat z­e de kans kregen om hun ouders te eren,” zei Almodóvar tijdens de persconferentie. “Nu zijn het hun kleinkinderen en achterkleinkinderen die de opgravingen eisen.

Onder de dictatuur van Franco werd erover ­­gezwegen, uit angst, en die angst is pathologisch geworden in onze maatschappij. Toen Spanje in 1978 een democratie werd, hadden we dit onder ogen moeten zien, maar dat gebeurde niet. Daardoor was het alsof degenen die verdwenen waren, nooit hadden bestaan.”

Het wordt hoog tijd dat de Spaanse maatschappij dat trauma onder ogen ziet, betoogt Almodóver met Madres paralelas. Ook dat zou een nieuwe geboorte kunnen opleveren.

Volg alles over filmfestival Paff op onze overzichtspagina.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden