Recensie

Allerlaatste single van David Bowie blijkt hartverscheurende zwanenzang (*****)

Het slotakkoord van de op 10 januari overleden legende David Bowie is elegant en hartverscheurend. De clip van zijn laatste single Lazarus had niet mooier en passender kunnen zijn.

Zijn we allemaal al een beetje over de dood van David Bowie heen? Nee, natuurlijk niet. Bij het sterven van een legende van zijn statuur hoort minstens een week van gepaste verbijstering.

En dan nog: helemáál geloven kun je het na die tijd waarschijnlijk ook nog niet. Niet alleen vanwege het feit dat hij zijn kanker achttien maanden voor zich hield en zijn dood gisteren daardoor als een donderslag bij heldere hemel kwam, maar vooral omdat Bowie een zeker soort onsterfelijkheid leek te hebben bereikt.

Zijn gezondheidsproblemen, zijn brozer wordende uiterlijk: we zijn er allemaal getuige van geweest. Maar toch. Zijn voorkomen, zijn clips, zijn optredens, zijn muziek, zijn alomvattende geweldigheid: het leek zo onverwoestbaar allemaal.

Aanwijzigingen
Inmiddels slaat de halve wereld zichzelf voor het hoofd. Want alles kan kapot, dus ook David Bowie. En op zijn vijfentwintigste album en verrukkelijk experimentele zwanenzang Blackstar blijkt het ook nog eens te wemelen van de aanwijzingen voor zijn naderend heengaan. Zijn allerlaatste single en allerlaatste clip Lazarus adresseert zijn dood en ziekte zelfs vrij letterlijk:

'Look up here/I'm in heaven/I've got scars that can't be seen.'

En dan: 'Oh I'll be free/Just like that blue-bird/Ain't that just like me?'

Hoe duidelijk wil een mens het hebben?

Uiteindelijk blijkt vooral de clip voor de definitieve aha-erlebnis te zorgen. Vóór Bowie's dood was het vijf dagen geleden uitgekomen Lazarus al donker en omineus, maar met de wetenschap dat hij dit maakte in het volle besef niet lang meer te hebben, wordt kijken voor Bowie-adepten goeddeels ondraaglijk.

Zwanenzang
Wat eerst 'gewoon' onheilspellend was, maakt plotseling plaats voor pure tragiek. Bowie, die als een bibberende oude man in een ziekenhuisbed ligt. Hoe hij rond probeert te kijken, maar door ingezwachtelde ogen eigenlijk allang niets meer ziet. Hoe hij in het volgende shot plotseling levenslustig in de camera zingt, dansend als een leeftijdsloze jongen: koket en een beetje maf. Hoe hij toch nog lekker baldadig iets zingt over 'looking for your ass'. Hoe die oude man in bed zichzelf vervolgens toch weet op te hijsen, zijn armen in de lucht houdt en zingt: 'Oh I'll be free'. En, tot slot, hoe Bowie achteruitloopt. Een donkere kast in. Om vervolgens voorgoed te verdwijnen.

Zo blijkt Lazarus zomaar ineens een hartverscheurende zwanenzang te zijn: een elegant slotakkoord van een artiest die ook het bittere einde van zijn carrière zorgvuldig blijkt te hebben geregisseerd.

Mooier en passender had dat einde op het gebied van clips dan ook niet kunnen zijn: Lazarus is enigmatisch, verleidelijk, een tikje intimiderend en dramatisch. Helemaal zoals Bowie zijn hele loopbaan is geweest. Dit is zijn afscheid, en hij gaat out with a bang. En wij blijven ons nog even afvragen waarom we het niet hebben zien aankomen.

David Bowie - Lazarus

Ons oordeel: ★★★★★
Meer over David Bowie

* De creativiteit van David Bowie leek eindeloos
* Het nieuwsbericht over zijn dood
* Ivo van Hove: hij streed als een leeuw
* Teruglezen: tentoonstelling over Bowie is rock-'n-roll in het museum
* Teruglezen: alles is anders op het 25ste album van David Bowie
* Amsterdam staat stil bij overlijden David Bowie
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden