PlusDocumentaire

Allen tegen allen: breed gedeeld gevoel van onbehagen is nog altijd vruchtbare grond

Allen tegen allenBeeld -

Allen tegen allen – ondertitel: Een archeologie van het Nederlands fascisme – begint met een audiofragment van Jan Baars, leider van de Algemeene Nederlandsche Fascisten Bond, de eerste Nederlandse fascistische partij van enige betekenis.

Baars pocht dat hij met een journalist om een tientje had gewed dat hij iets kon zeggen waarvoor hij daverend applaus zou krijgen, om binnen tien minuten iets te roepen wat daar totaal tegenstrijdig aan was waarvoor hij een nog luider applaus kreeg. “Als je het maar met genoeg aplomb de zaal in gooit, klappen ze nog harder,” zegt Baars. “Dat heb je altijd met massapubliek. Kiesvee. Dat schat ik niet hoog.” Het fragment is uit 1972, maar heeft niets aan actualiteit ingeboet.

In het vervolg van het documentaire-essay, genomineerd voor het Gouden Kalf voor de beste muziek (Bram Meindersma), laat regisseur Luuk Bouwman zien hoe de ideeën van de Italiaanse fascistenleider Mussolini zich verspreidden onder de NSB en andere obscure clubjes en splinterpartijen. En maakt hij duidelijk dat een breed gedeeld gevoel van onbehagen nog altijd vruchtbare grond is voor redders die verlossing beloven.

Bouwman wisselt archiefmateriaal af met interviews met historici, verzamelaars, schrijvers en sociologen. Hij toont Nederland vanuit de lucht als zij vertellen hoe het land eruitzag voordat de ‘uitwassen’ de idylle verpestten. En hij citeert Hitler (‘Propaganda moet populair zijn en haar intellectueel peil op het begripsniveau van de meest achterlijken onder de groep tot wie men zich richt’) en Plato, die tegen de democratie was, omdat die volgens hem altijd leidt tot een dictatuur van volksmenners.

Allen tegen allen

Regie Luuk Bouwman

Te zien in De Balie, Filmhallen, Het Ketelhuis, Kriterion

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden