Plus Interview

Alex van Warmerdam: ‘Ik schrok me kapot toen ik Grimm terugzag’

Zestien jaar na de première presenteert regisseur Alex van Warmerdam een grondig herziene versie van zijn vijfde speelfilm Grimm. ‘Het was heel bevredigend om hem op te lappen.’

Jacob Derwig en Halina Reijn als Jacob en Marie in de opnieuw gemonteerde speelfilm Grimm. Beeld Cinéart Nederland

Het kantoor van Alex van Warmerdam staat vol schetsen voor zijn volgende speelfilm, werktitel Nr. 10. De opnamen gaan binnenkort eindelijk van start, na lang touwtrekken over de financiering. Sommige van de schetsen heeft de regisseur afgedekt voor het oog van de journalist. “Als ik een schilderij maak, laat ik het ook niet zien voordat het af is.”

Terwijl Van Warmerdam wachtte op de financiering voor zijn volgende speelfilm nam hij een oud werk onder handen: Grimm. Dat is Van Warmerdams vijfde speelfilm, waarin vrolijk met de ­archetypes van klassieke sprookjes wordt gespeeld. In 2003 werd de film met Jacob Derwig en Halina Reijn als de broer en zus Jacob en Marie lauwtjes ontvangen. Ook bij de regisseur zelf bleef iets knagen.

Doorn in het oog

De grootste doorn in het oog was een verwijderde scène waarin Marie trouwt met haar Spaanse geliefde Diego. Op het laatste moment besloot Van Warmerdam die uit de film te laten. “Voor de opnamen voor die scène waren drie dagen gepland, maar moesten uiteindelijk in twee,” legt hij uit. “Anderen krijgen er misschien een kick van om dan het onderste uit de kan te halen, maar ik word er niet beter van. Het materiaal was mager, we kwamen er niet uit in de montage en dus heb ik hem eruit gegooid.”

Toen het plan om een hermontage te maken ontstond, keek Van Warmerdam de originele film terug met een groep getrouwen – broer en producent Marc van Warmerdam, editor Job ter Burg, echtgenote Annet Malherbe. “Toen schrok ik me kapot. Het was niet alleen dat die bruiloft er niet in zat. De film was gewoon niet zo goed: een slepende vertelling met allerlei herhalingen.”

“Destijds zag ik dat blijkbaar niet. Ik was niet kritisch genoeg op sommige momenten, ik kan het niet anders verklaren. Dan zie je dus hoe moeilijk het kan zijn om een film te maken. Je moet op een golf terechtkomen, om geïnspireerd en met alle goden achter je iets te maken.”

Dat het nu wel lukte, is volgens Van Warmerdam voor een belangrijk deel te danken aan editor Ter Burg, die ook de drie laatste films van de ­regisseur monteerde. “Hij was een buitenstaander toen hij hieraan begon. Over allerlei dingen waarvan ik dacht dat het er gewoon in hoorde, bracht hij me aan het twijfelen. De film is nu lichter en ernstiger tegelijk, vreemd genoeg.”

Nieuwe techniek

Voor de ‘opknapklus’, zoals Van Warmerdam het noemt, werd dankbaar gebruikgemaakt van technieken die vijftien jaar geleden nog niet voorhanden waren. “Soms hebben we bijvoorbeeld in één shot twee verschillende takes van Jacob en Halina gecombineerd, dat kan nu allemaal. We hebben allerlei dingen weggewerkt, de kleuren aangepakt en het geluid – heel veel ­kleine restauraties. Het was bevredigend om dingen op te lappen waar ik destijds ontevreden over was.”

Terugblikkend is Grimm de enige film die Van Warmerdam is gaan draaien terwijl het budget er eigenlijk niet was. “We hebben toen het script niet aangepast aan het budget. Een beetje met oogkleppen op: we gaan het proberen en we zien wel waar het strandt.”

Beeld ALBERTO PIZZOLI/AFP

Dat gaat sindsdien anders, onder strak toezicht van broer Marc. “Dat is ook wat de nieuwe film zo gecompliceerd heeft gemaakt: we hadden het budget voor het script dat er lag, maar toen viel er geld weg. Marc zei: daar ga ik niet weer intrappen. Het was pittig, maar het is gelukt om het terug te brengen tot iets wat in het budget past. Hoewel, ik kan goed schrappen. Ik vind het leuk, een sport bijna.”

Daarin is Van Warmerdam nu veel beter dan toen hij Grimm maakte, beaamt hij. “Als het te ver gaat, heb ik het wel in de gaten. Maar alles wat er nu uit is – waarvan ik eerst zei: dat is héél belangrijk – bleek eigenlijk helemaal niet belangrijk te zijn.”

Toch is niet alles in de loop der jaren makkelijker geworden. “Over zeven weken beginnen de opnamen en ik ben daar toch behoorlijk zenuwachtig over. Dat blijft. Op de eerste draaidag komt alles tot rust, dan kan ik gewoon aan het werk. Nu is er nog ruimte voor twijfels.”

Grimm re-edit draait in Cinecenter, Filmhallen, Eye, Ketelhuis, Kriterion

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden