Plus

Aldo Bakker maakt spullen die aangeraakt willen worden

Aldo Bakker maakte naam in de designwereld met zijn verleidelijke, wulps ogende ontwerpen. Vertrouwde voorwerpen lijken bij hem van buiten de werkelijkheid te komen.

Aldo Bakker Beeld Ernst Coppejans

Ontwerper Aldo Bakker (1971) gaat met zijn hand ­behoedzaam langs een nieuw object dat net van de werkplaats is gekomen. Hij wijst naar de ribbelige structuur, naar de sensuele vorm waaruit twee dunne, gekromde uiteindes komen.

"Kijk," zegt Bakker, "Je kan er iets mee uitschenken, maar het kan ook gewoon ergens staan." Het object is van porselein. "Het maakproces was extreem ingewikkeld. Ik heb dit in samenwerking met Chinese ambachtswerkers geproduceerd. Tussen het eerste idee en dit prototype zit ruim twee jaar."

In de wereld van Bakker draait alles om vorm. Vertrouwde voorwerpen als krukken, stoelen, olieschenkers, glazen en waterkannen krijgen een nieuw uiterlijk en een nieuw karakter.

Bakkers ontwerpen lijken van buiten de werkelijkheid te komen en eisen van de toeschouwer een andere manier van kijken, denken en voelen. Toch is zijn werk allerminst hard of radicaal - zijn ontwerpen ogen eerder verleidelijk, wulps en nodigen uit om aangeraakt te worden.

Intense zintuiglijke verbondenheid
Aldo Bakker Solo heet de expositie bij WOW ­Serieuze Zaken, die volgende week wordt geopend. Daar laat Bakker nieuw werk zien, maar ook objecten die internationaal ­geroemd worden en Bakkers naam in de internationale designwereld tot grote hoogte deden stijgen. Van schenkkannen die voor 12.000 euro per stuk worden verkocht tot een massieve tinnen drinkbeker die voor 70 euro verkregen kan worden.

"We werken nu met Studio Editions, een initiatief van mijn zakenpartner en oud-­student Konstantin Schmölzer. We zijn dat gaan doen omdat mijn ontwerpen niet meteen hun weg vinden in de markt. Daarvoor zijn ze, denk ik, te weinig eenduidig. Door Studio Editions op te richten, gaan we nu zelf de markt op."

"Dat geeft mij de vrijheid om te maken wat ik wil en de consument kan mijn ontwerpen kopen voor een ­redelijke prijs. Omdat de tussenhandel eruit is. Een object gaat rechtstreeks vanuit de werkplaats naar de klant."

'Nooit dient een ontwerp zich zomaar aan. Er is altijd de angst dat het niet lukt' Beeld Aldo Bakker

Als student was Bakker, zoon van de vermaarde sieraadontwerpers Gijs Bakker en Emmy van Leersum, ironisch genoeg niet meteen succesvol. Hij bleek niet echt te passen op de academie. Na wat gestruikel op diverse opleidingen ging hij in de leer in het Utrechtse atelier van Willem Noyons.

Daar maakte hij zilveren lepels en kommen en begon hij over zijn eigen werk na te denken. "Als je dagenlang bezig bent met het polijsten van één voorwerp, ontstaat er een ­gevoeligheid. Je raakt bijna één met het object, of beter gezegd: er ontstaat een intense zintuiglijke verbondenheid."

Kijken en betasten
Na acht jaar begon Bakker voor zichzelf - en ­inmiddels weet iedere fijnproever dat een ontwerp van Aldo Bakker een garantie is voor een tot in de kleinste details uitgedacht en geconstrueerd object.

"Het wonderlijke is dat dit werk nooit makkelijker wordt. Ontwerpen gaat over zoiets vaags als prikkels doorkrijgen en die dan vertalen naar een object. Dat proces is niet te sturen, al probeer ik er controle over te krijgen. Maar eerlijk gezegd kan ik niet uitleggen waarom het de ene dag wel lukt, en de andere helemaal niet."

'Als je dagenlang bezig bent met het polijsten van één voorwerp, ontstaat er een ­gevoeligheid. Je raakt bijna één met het object' Beeld Erik & Petra Hesmerg

Hij denkt lang na, zegt dan: "Ik doe dit al zoveel jaren - op mijn zestiende ben ik al begonnen. Toch lijkt het alsof je steeds weer alles vergeet. Tegelijk ben ik me ervan bewust dat ik bepaalde voorkeuren heb ontwikkeld en daar komt natuurlijk ook steeds weer wat bij. Maar nooit dient een ontwerp zich zomaar aan. Er is altijd de angst dat het niet lukt."

Samenwerkingen
Zijn ontwerpen komen tot stand in zijn ­Amsterdamse studio en worden in oplages ­gemaakt door gespecialiseerde ambachts­werkers of werkplaatsen, waarmee Bakker nauw samenwerkt. Zo reist hij geregeld naar China om te overleggen met vakmensen, en in Nederland heeft hij zijn vaste adressen waar met zorg en precisie zijn ideeën tastbaar worden gemaakt.

"Dergelijke samenwerkingen - zoals met André van Loon in Breedenbroek voor zilver, met Rutger Graas in Wormer voor hout, Jan Matthesius in Schoonhoven voor metaalbewerking en Sergej Kirilov voor urushi-lakwerk - luisteren nauw. Ook omdat de markt ongeduldig is. Er is voortdurend druk van buitenaf. ­Opdrachtgevers - particulieren en bedrijven - willen greep op een ontwerp, en meepraten. Het is de kunst de rust te bewaren."

Beeld Erik & Petra Hesmerg

Het is de grote kracht van Bakker dat hij de ­gebruikers van zijn ontwerpen bewust maakt van de schoonheid ervan. Zijn kruk is niet alleen geschikt om op te zitten, maar vooral ook om naar te kijken en te betasten. Die kwaliteit weet hij ook overeind te houden als hij samenwerkt met een groot bedrijf als Swarovski.

Gevecht
"Grote partijen denken natuurlijk rechtlijnig. Terwijl ik eindeloos veel versies maak om bij het einddoel te komen. Dat wringt. Maar ervaring werkt hierbij in mijn voordeel. Van bepaalde materialen, zoals glas, weet ik nu zo veel dat ik sneller kan schakelen dan een jaar of tien geleden. Ik weet ook beter waar de grenzen liggen."

Ontwerpen is per definitie, zegt hij, een gevecht met de tijd. In letterlijke zin omdat een ontwerp langzaam ontstaat en vervolgens moet rijpen en ontwikkeld moet worden. Maar het is ook een spel met de tijd op een abstracter ­niveau.

"We zijn zo behoeftig aan prikkels, en zoeken voortdurend naar iets nieuws. Ik vind dat een object beter verdient. Misschien wel daarom onthullen mijn ontwerpen niet direct hoe ze zijn gemaakt en waartoe ze dienen. Ik vind het een prikkelend idee dat ze autonoom zijn. De gebruiker moet eerst de vorm accepteren om te weten wat hij ermee moet of wil. ­Zo wordt de tijd even een halt toegeroepen."

Aldo Bakker Solo. Vanaf 15/9 in WOW Serieuze Zaken. Lauriergracht 116 E.

Beeld Erik & Petra Hesmerg
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden