Plus Achtergrond

Advocaat Van Vugt: ‘Pakkans en straf wraakporno te laag’

Het blijft ondanks allerlei beloftes een hels karwei om seksfilmpjes of naaktfoto’s van internet weg te krijgen. In plaats van celstraf komen daders vaak weg met een boete.

Wat in een relatie spannend en leuk begint, kan na een breuk uitdraaien op wraakporno of sextortion. Beeld ANP XTRA

Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) schreef vorige week een uitgebreide brief aan de Kamer over de bescherming van privacy het digitale tijdperk, waarin hij ook aandacht besteedde aan wat onder de noemer wraakporno wordt geschaard. Naaktfoto’s en seksfilmpjes, ooit in een intieme setting of zelfs zonder medeweten van de geportretteerden gemaakt, die later ongewild op internet zijn gegooid. Dat gebeurt lang niet alleen door wraakzuchtige exen die een relatiebreuk niet kunnen verkroppen, maar ook door vrienden die een geintje uithalen, pesters die iemand slut shamen of mensen die iemand proberen af te persen, te stalken of te bedreigen – een fenomeen dat sextortion wordt genoemd.

Dekker laat samen met Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) nu onderzoeken of er een ‘gebruiksvriendelijke voorziening’ kan worden ontworpen waarmee burgers ‘op snelle wijze’ de beelden kunnen laten verwijderen. ‘Deze vormen van privacyschending komen steeds vaker voor en het is voor de slachtoffers een heel lastige klus om ze verwijderd te krijgen,’ schrijft Dekker.

Schaamte

Expertisebureau Online Kindermisbruik kreeg vorig jaar 1616 meldingen binnen over dergelijk misbruik van naaktbeelden, waarvan 828 over sextortion. En dat is waarschijnlijk nog het topje van de ijsberg, want velen zullen uit schaamte hun verhaal niet aan de grote klok hangen.

Voor slachtoffers hiervan is het inderdaad extreem lastig om deze beelden verwijderd te krijgen. Naaktbeelden kunnen gerapporteerd worden bij platforms als Facebook of Instagram, waarna ze vaak wel verwijderd worden, maar kunnen keer op keer via andere accounts online worden gezet. Nog moeilijker is om ze te laten verwijderen van (buitenlandse) pornosites, laat staan om iets te doen aan het doorsturen van beelden via diensten als WhatsApp en Telegram.

Advocaat Thomas van Vugt van AMS Amsterdam weet er alles van. Hij is gespecialiseerd in mediarecht en stond in 2015 het bekendste wraakpornoslachtoffer van Nederland bij: de toen 21-jarige Chantal uit Werkendam. Iemand plaatste in 2015 onder een vals account met haar naam een oud seksfilmpje op Facebook, dat razendsnel over het internet ging en haar leven in een nachtmerrie veranderde.

Weerstand

“Het plan van Dekker klinkt mooi, maar hoe zo’n ‘voorziening’ praktisch in elkaar moet zitten is me eerlijk gezegd een raadsel,” zegt van Vugt. “Als een naaktfilmpje zonder toestemming op Facebook staat, zal je toch echt bij Facebook moeten zijn om dat eraf te krijgen.”

Van Vugt zegt bovendien veel weerstand te hebben ervaren bij Facebook, toen hij via het bedrijf wilde achterhalen wie het seksfilmpje van Chantal had geplaatst. “We stonden op een gesloten deur te kloppen, terwijl zo’n medium veel meer informatie heeft dan jij. Mijn ervaring is vooral de schrijnende incompetentie van de politie, die vaak geen flauw idee heeft wat ze moet doen als een slachtoffer van wraakporno zich meldt. Daardoor is de pakkans nu veel te laag. Daarom moet er echt iets gedaan worden aan de expertise en capaciteit van de politie.”

Een goede ontwikkeling wat betreft Van Vugt is dat naar aanleiding van de zaak van Chantal een artikel aan het wetboek van strafrecht wordt toegevoegd dat het zonder toestemming verspreiden van intiem materiaal strafbaar maakt, tot een celstraf van maximaal twee jaar. “Nu wordt in de praktijk in de meeste gevallen volstaan met een geldboete. Ik heb van dichtbij gezien hoe je met een paar drukken op de knop iemands leven kan verwoesten, en in andere landen staat er een veel forsere straf op zulke delicten – in Japan maximaal drie jaar, in Israël vijf jaar. Dus ik vind twee jaar eigenlijk nog te kort.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden