Adriaan van Dis - Tikkop**

Hier is... Adriaan van Dis, met een nieuwe roman.

Bij Van Dis, bekend als televisiepersoonlijkheid, documentairemaker, interviewer en vooral ook geïnterviewde, stemmetjesimitator en fuifnummer op het Boekenbal, blijf je je, ondanks alle boeken die hij heeft gepubliceerd, onwillekeurig afvragen of hij wel echt een schrijver is. Hij past namelijk zo helemaal níét in het beeld dat je als je jong bent van echte schrijvers hebt: die zitten thuis, werken aan hun romans, hun stijl, en eigenlijk is dat alles wat je van ze in handen hebt. Denk aan Salinger, Nabokov.

Van Dis is meer een schrijver zoals je moeder denkt dat schrijvers zijn: goed van de tongriem gesneden, terwijl hij het opneemt voor zwakkeren in de samenleving zonder dat het echt schokkend wordt of dat we zelf worden uitgescholden - het blijft gezellig. En hij is iemand met een moeilijke jeugd. Een leuke vent eigenlijk wel.

Zijn nieuwe roman heet Tikkop. Dus was er al snel het vermoeden dat het om een jongetje ging dat door zijn vader flink op zijn hoofd werd geslagen. Heel naar allemaal, maar ter geruststelling is er het zwelgen in taal, al die lekkere gekke woordjes, en kunnen we nu weer stemmetjes doen.

Gelukkig is dat nu niet helemaal het geval, al belandt hoofdpersoon Mulder, een alter ego van Van Dis dat soms weer helemaal dronken van taal kan worden, in talloze penibele situaties. Zo wordt hij binnen dertig bladzijden door een hond gebeten: 'Mulder kon geen kant uit. Zijn broekspijp vlekte rood.' Het gaat om een teckel. Komen we daar nog een geinig woord voor tegen? Ja. Enkele bladzijden later is het al raak: 'Hij kreeg zijn broek nauwelijks over zijn kuit, zo opgezwollen was ie. Van een teckel ja, een domme worsthond.'
Zo, die is binnen. Voor het overige zijn het natuurlijk problemen, problemen en nog eens problemen. Een echte rol speelt die beet overigens niet meer in het boek, maar soms heb je dat soort dingetjes in een roman nodig om de zaken enigszins aan elkaar te breien.

En het speelt allemaal niet zomaar een beetje (grapje van mijn kant) hier om de hoek. Nee, Mulder zit in Zuid-Afrika. Weer. Of opnieuw. Na een lange tijd. Al hoort hij daar natuurlijk helemaal niet thuis, hetgeen door de pakkende eerste zin van de roman, zo'n zin waarover is nagedacht, meteen symbolisch even wordt neergezet: 'Mulder verkende zijn nieuwe huis als een inbreker.'
Mulder zit in een dorp, ergens aan de kust, heus wel mooi, al moet je niet te ver wandelen, want dan krijg je negers met woeste teckels achter je aan.

Wat doet Mulder daar? Hij is door zijn oude vriend Donald 'uitgenodigd om met het nieuwe Zuid-Afrika kennis te maken', zoals het in onvervalst mededelingen- annex tuttebellenproza op de eerste bladzijde heet. Laten we het maar meteen verklappen: dat nieuwe Zuid-Afrika valt om de donder niet mee!

Maar er is meer.

Mulder en Donald delen een gemeenschappelijk verleden. In de jaren zeventig hebben ze zich vanuit Parijs ingezet voor de strijd tegen de apartheid in Zuid-Afrika. Daar was natuurlijk ook een vrouw, die de zinnen van de heren, onafhankelijk van elkaar, wel wist te prikkelen. Kortom, er valt heel wat uit te praten in dat duindorp. Jammer is het dat die negers de hele tijd zo dwarsliggen en de boel, al die grote huizen van rijke mensen, voortdurend aan het slopen zijn.

Mulder en Donald hebben al eerder hun betrokkenheid getoond en iets gedaan om het leed op de wereld te bestrijden, en nu ontfermen ze zich over een jongen die verslaafd is aan... tikkop. Dat zijn dus geen klappen op het hoofd, maar is de aanduiding van de effecten van een soort drug, tik genoemd, die kwalijke gevolgen kan hebben in je hoofd.

Het loopt allemaal slecht af en Mulder stapt uiteindelijk in het vliegtuig naar Parijs. Daar heeft hij wel weer zin in, in die mooie stad. (ARIE STORM)

Adriaan van Dis: Tikkop
Augustus, €17,90

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden