Plus Filmrecensie

Ad Astra met Brad Pitt: hadden we zoiets niet al eens gezien?

In Ad Astra speelt Brad Pitt een astronaut die op een geheime missie naar de sterren wordt gestuurd om de aarde te redden. Hadden we zoiets al niet eerder gezien?

In Ad Astra krijgt astronaut Roy McBride (Brad Pitt ) de opdracht zijn verdwenen vader achterna te reizen.

Vijftig jaar na de maanlanding haken filmmakers gretig in op het jubileum van Nasa’s Apollomissie. Het afgelopen jaar zagen we Ryan Gosling in Damien Chazelles First Man als astronaut Neil Armstrong. Diezelfde Armstrong betrad in de documentaire Apollo 11 zonder een dramatisch uitgespeeld rouwproces als eerste mens de maan.

Op het filmfestival van Toronto was vorige week te zien hoe astronaut Natalie Portman in Lucy in the Sky na een ruimtevaartmissie de kluts kwijtraakt. Een paar weken eerder ging Ad Astra (‘Naar de sterren’) in première op het festival van Venetië. En tussen de filmbedrijven door kreeg Brian Eno’s klassieke ambientsoundtrack voor de even klassieke Apollodocumentaire For All Mankind een fraaie heruitgave.

Eno’s Apollo: Atmospheres and Soundtracks, in 1983 op vinyl uitgebracht, laat in het werk van componisten Max Richter en Lorne Balfe voor Ad Astra sporen na. Bezwaarlijk is de associatie niet: het versterkt het gevoel van ­authenticiteit dat de filmmakers willen oproepen.

Regisseur James Gray en cameraman Hoyte van Hoytema kozen ervoor om de hoofdzakelijk buiten de Aarde ­gesitueerde film vrijwel geheel in de studio op analoge film op te nemen. Van Hoytema heeft vaker met dit bijltje gehakt voor Christopher Nolans Interstellar (2014). Nolan en de cameraman slaagden er uitstekend in de specifieke kwaliteiten van de Apollo-opnamen van de Nasa te benaderen en gaven de landschapsbeelden van locaties in IJsland bovendien een overtuigend buitenaards karakter.

In de sterkste scènes van Ad Astra werken Gray en Van Hoytema op datzelfde niveau. De bloedserieuze film is groots in de vorm en heeft daardoor geruime tijd een ontzagwekkende werking. Maar net als de astronauten in First Man, Interstellar en Gravity (2013) worstelt de ruimtevaarder in Gray’s film in de desolate oneindigheid van het heelal met familieperikelen die het gewichtige karakter van de film iets potsierlijks geven.

Buitenaardse intelligentie

De door Brad Pitt vertolkte Roy McBride krijgt de opdracht zijn verdwenen vader achterna te reizen. Clifford McBride werd als sterastronaut naar Neptunus gestuurd om van daaruit onderzoek naar buitenaardse intelligentie te doen. Omdat de aarde vanuit die sector geteisterd wordt door kosmische straling wordt er rekening mee ­gehouden dat de door Tommy Lee Jones vertolkte ­McBride senior nog leeft, sabotage pleegt en wellicht naar zijn zoon zal luisteren.

De reis brengt junior van de aarde, via de maan naar mars en verder. Gray pakt onderweg fraai uit, maar borduurt daarbij voort op Stanley Kubricks meesterwerk 2001: A Space Odyssey (1968), dat een jaar voor de eerste maanlanding in première ging. In navolging van Kubrick toont Gray een maan waarop de Amerikaanse commercie grip heeft gekregen en waar aardse grensgeschillen zich herhalen. De boodschap is duidelijk: we kunnen straks misschien voorbij de maan en mars komen, maar onze problemen en gebreken zitten altijd in de bagage.

Familieproblemen horen daar ook bij, al wordt in Ad Astra voortdurend benadrukt dat McBride junior nergens last van heeft: het ruimtevaartprotocol dwingt de top­astronaut er steeds toe om psychologische rapportages af te leggen. Pitt speelt zijn langzame ontwaken uit die ­beroepsdeformatie mooi en subtiel uit, maar zijn persoonlijke doel is veel minder interessant dan de reis. Net als alle voorgaande films over astronauten met familie­sores, ­huwelijksperikelen en dode kinderen onderstreept Ad Astra onbedoeld het meesterschap van Kubrick, die ­tijdens de embryonale fase van de ruimtevaart een film maakte die nog altijd intrigeert, verwart en provoceert.

Pitt versus Pitt

Met de filmfestivals van Venetië en Toronto achter de rug is het Amerikaanse Oscarseizoen deze week officieel geopend. De grote festivals in Italië en Canada worden door producenten benut om filmpremières extra cachet te geven en bekroningen in de competities gelden als een graadmeter voor de kansen bij de Oscartombola. Maar het blijft koffiedik kijken tot de kerstpremières van prestigeprojecten hebben plaatsgevonden. Er bestaat vooralsnog een kans dat Brad Pitt met zichzelf om een Oscar zal strijden: zijn rollen in Ad Astra en in Quentin Tarantino’s Once Upon a Time in ... Hollywood worden alom geprezen. Pitt won een Oscar als producent van 12 Years a Slave, maar werd als acteur nooit bekroond.

Ad Astra

Regie James Gray
Met Brad Pitt, Tommy Lee Jones, Ruth Negga, John Ortiz
Te zien in Arena, City, Filmhallen, The Movies, De Munt, Studio K, Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden