PlusTen slotte

Actrice Kirstie Alley (1951-2022): Geprezen, bekritiseerd en ondergewaardeerd

Kirstie Alley in 1993 aan de bar van ‘Cheers’. Beeld NBCUniversal via Getty Images
Kirstie Alley in 1993 aan de bar van ‘Cheers’.Beeld NBCUniversal via Getty Images

Ze genoot misschien niet de status van een Meryl Streep, maar de maandag op 71-jarige leeftijd overleden Kirstie Alley veroverde wel degelijk het hart van veel kijkers met even energieke als kwetsbare rollen in onder meer Look who’s talking en Cheers. Een terugblik op een ondergewaardeerde actrice.

Gudo Tienhooven

Zelf had ze weinig zin om een acteercarrière lang puntoren te dragen, maar studio Paramount en menig ‘Trekkie’ had haar graag teruggezien als de onderkoeld strenge luitenant Saavik in de populaire sciencefictionreeks. Na Star Trek II: The Wrath of Khan, haar indrukwekkende debuut in 1982, verliet ze de kosmos. Kirstie Alley wilde – en kreeg ook – meer vlammende rollen, al was daar enig geduld voor nodig.

Haar doorbraak bij het grote publiek was in Cheers, waarin ze pas in 1987, in het zesde seizoen van de sitcom, voor het eerst te zien was. Er kwam een plek vrij voor haar in de cast door het vertrek van Shelley Long (serveerster Diane Chambers). Het leverde Alley een Emmy en een Golden Globe op.

Ook in de titels die volgden – denk aan de serie Veronica’s Closet over de eigenaar van een lingerie-imperium en filmkomedies als de Look who’s talking-trilogie en It takes two (met de tweeling Mary-Kate en Ashley Olsen) – gaf Alley blijk van een groot talent voor komische timing. Critici namen haar echter weinig serieus, misschien omdat artistieke kwaliteiten vaak worden toegedicht aan actrices die zich van een meer ernstige kant laten zien in dramatisch werk.

Maar binnen het humoristische segment maakte ze veel fans. Alley was vaak de zelfstandig ingestelde vrouw die je beter niet in de maling kon nemen. Én iemand die mocht worstelen met onzekerheid en neuroses. Hoe uitvergroot haar personages vaak ook waren, veel vrouwelijke kijkers trokken zich vanwege de herkenbaarheid aan haar op.

Dat die kwaliteiten soms werden vergeten, had ook alles te maken met haar persoonlijke leven. Ze trok niet van haar geboorteplaats Kansas naar Hollywood om naar een A-status in de filmindustrie te klimmen, maar om zich aan te sluiten bij de omstreden Scientologykerk, waar ze bevriend raakte met sterleden als John Travolta en Tom Cruise. Hoe serieus ze de dubieuze sekte nam, werd duidelijk toen ze een rol weigerde in Frasier. Scientology ziet de psychiatrie (een belangrijk onderwerp in de serie) namelijk als het ultieme kwaad.

Ook haar openlijke steun aan president Donald Trump (die ze overigens later introk) en haar gewichtsbeheersingsbedrijf Organic Liaison kwamen haar op kritiek te staan. In 2011 verkondigde ze bijna 50 kilo te zijn kwijtgeraakt dankzij zelfbedachte afvalmethodes. Het leidde tot een rechtszaak, aangespannen door mensen die Alleys producten in twijfel trokken. Het resulteerde in een schikking. De laatste jaren van haar leven dook ze alleen nog op in tv-programma’s als Big Brother en The masked Singer.

Haar kinderen True en Lillie brachten maandag het nieuws van haar overlijden via sociale media naar buiten. Bij Alley was pas kortgeleden kanker ontdekt. ‘Hoe iconisch ze ook op het scherm was, als moeder en grootmoeder was ze zo mogelijk nog beter,’ aldus de zoon en dochter van een wat vergeten en ondergewaardeerde actrice.

Alley's beste rollen

Cheers

Als manager Rebecca Howe denderde Alley in 1987 de beroemde tv-bar binnen als een zelfverzekerde vrouw met een onkreukbaar imago. Gaandeweg leerde de kijker meer over haar imperfecties. Hoewel sommige fans hierover klaagden, zagen veel Cheers-adepten hierin juist haar kracht. Rebecca durfde in tegenstelling tot veel vrouwelijke sitcompersonages ook haar gevoelige kant te uiten. Alley bleef de serie trouw, tot het doek viel in 1993.

Drop Dead Gorgeous

Te weinig mensen zagen deze heerlijk duivelse filmsatire uit 1999 over de deelnemers aan een missverkiezing die bereid zijn over lijken te gaan om het kroontje te winnen. Vooral hun moeders zijn krengen van het engste soort, onder wie Kirstie Alley, die met verve een verrukkelijke bitch speelt.

North and South

Deze miniserie uit 1985 over de Amerikaanse Burgeroorlog werd neergesabeld door de pers, maar juichend ontvangen door het publiek. Alley speelde hierin de gepassioneerde Virgilia Hazard, die zich sterk maakt voor de afschaffing van de slavernij. Een dankbare, mooi ingetogen rol. Later onthulde de actrice dat zij en tegenspeler Patrick Swayze kortstondig verliefd werden op de set. “Al was het technisch gezien geen affaire,” zei ze erover.

Look Who's Talking

Een debiel komisch uitgangspunt – de actrice en John Travolta spelen ouders van een baby wiens gedachten we letterlijk horen (met de stem van Bruce Willis) – hoeft niet te leiden tot een flop. Sterker, Look Who’s Talking werd een bioscoophit en kreeg zelfs twee vervolgdelen. Alleys personage Mollie mag je in al haar bruisende energie en kwetsbaarheid gerust iconisch noemen.

Scream Queens

Alley kreeg een rol in het tweede seizoen van deze serie uit 2016, een soort Scary Movie en Scream ineen. Ze speelde een briljante, maar doortrapte beheerder van een spookachtig ziekenhuis. Het is eigenlijk opmerkelijk dat de Amerikaanse niet vaker werd gecast als femme fatale.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden