PlusAchtergrond

Aan regisseur Christopher Nolan de taak om filmjaar 2020 te redden

De spionagethriller Tenet is cruciaal voor de bioscoopwereld. Durft het publiek voor dit spektakel van Christopher Nolan (Inception, Dunkirk) en ondanks alle maatregelen wel naar de film? Het loont zeker de moeite.

Christopher Nolan: ‘Ik wilde altijd al eens een spionagefilm maken.’ Beeld Contour by Getty Images

Als jongetje van een jaar of zeven zag regisseur Chris­topher Nolan (50) met zijn vader de James Bondfilm The Spy Who Loved Me (1977) in de bioscoop. Het maakte een onuitwisbare indruk op hem. Vooral het moment waarop de auto van 007 – de Lotus Sub­marine – het water inreed en in een duikboot veranderde, is hem altijd bijgebleven.

“De sensatie die ik toen als kind ervoer, wil ik in mijn films overbrengen op het publiek,” zegt Nolan via een Zoomverbinding vanuit Los Angeles. “Het was al heel lang mijn streven om eens een spionagefilm te maken. Dat heb ik nu met Tenet voor elkaar gekregen.”

De invloed van de James Bondreeks is duidelijk waarneembaar in de nieuwe film van Nolan. Er is een spectaculaire introductie (een aanslag op het operagebouw van Kiev), er is een Bondgirl (gespeeld door Elizabeth Debicki) op wie de naamloze agent (een rol van John David ­Washington) verliefd wordt, een spraakmakende actiescène met een vliegtuig en er is een schurk (Kenneth Branagh), die de macht heeft de wereld te vernietigen.

Zwaar te verduren

Tenet is echter meer dan een imitatie van Bond. De film is ambitieuzer van opzet. Er wordt met tijdzones gegoocheld, wat het verhaal extra ­gecompliceerd en intrigerend maakt. Dat is geen wonder, want Nolan liep ruim tien jaar rond met het plan rond om deze spionage­thriller te maken. “In een van mijn eerste films, Memento (2000), was ik al bezig met het spelen met tijd. Dat concept heb ik nog meer uit­gewerkt in Tenet. De uitdaging is dat het wel ­logisch in elkaar moet steken.”

Gevraagd naar mogelijke invloeden op zijn werk noemt Nolan meteen de naam van de ­Nederlandse graficus Maurits Cornelis Escher (1898-1972). Die maakte wiskundig verantwoorde afbeeldingen van onmogelijke trappen­huizen en gebouwen die de toeschouwer ­optisch in verwarring brengen. “Escher was voor mij zeker een visuele inspiratiebron. Zijn werk heeft mij geholpen bepaalde ­elementen in mijn verhaal in scène te zetten.”

Een andere invloed op het script is de Duitse Faustlegende. Dat meent althans Kenneth ­Branagh, ook aanwezig via een Zoomverbinding. “Mijn personage heeft duidelijk zijn ziel aan de duivel verkocht, net als Faust had ­gedaan. Dat maakt hem extra gevaarlijk en ­onberekenbaar. Hij is een man die, ondanks zijn echtgenote en kind, een enorm eenzaam mens is.”

Naast Escher heeft nog een Nederlander ­invloed gehad op het visuele aspect van Tenet. Opnieuw werkte Nolan namelijk samen met de Nederlandse cameraman Hoyte van Hoytema, met wie hij eerder Interstellar en Dunkirk maakte. In een eerder interview zei de regisseur over hun samenwerking: “Onze werkverhouding is heel bijzonder. We praten natuurlijk over de aanpak, maar soms gaat het instinctief. Dan zijn wij muzikanten die naar harmonie zoeken. Een cameraman als Hoyte is net zo belangrijk als de hoofdrolspeler in mijn film.”

Aan de cast van Tenet stelde Nolan hoge eisen. Zeker hoofdrolspeler John David Washington had het zwaar te verduren. Over zijn conditie – hij is een voormalig American football­speler – bestond geen twijfel. Toch moest hij dikwijls op zijn tanden bijten om aan de eisen van de regisseur te voldoen. “Eén scène speelde zich af in een heel hoog gebouw in Mumbai. Aangezien ik last van hoogtevrees heb, was dat verreweg het zwaarste wat ik moest doen,” aldus Washington.

Groot scherm

Of Tenet, waarvan de première door de coronacrisis diverse keren is uitgesteld, het dramatische bioscoopseizoen kan redden, is misschien wel het spannendst. Christopher Nolan heeft er als een leeuw voor gevochten om zijn film op zo groot mogelijke bioscoopschermen te kunnen laten vertonen. Als het publiek toehapt, kan een belangrijk deel van de geleden schade worden goedgemaakt.

De producenten van de nieuwe James Bondfilm No Time To Die zullen met grote belangstelling de ontwikkelingen volgen. Het zal hun een indicatie geven of het de moeite loont om de zwanenzang van Daniel Craig als 007 in november toch in première te laten gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden