Plus

Aafke Romeijn: 'Ik moest de wereld opnieuw bedenken'

De ziekte kleurloosheid ontwricht de zorg en de samenleving in de debuutroman Concept M van muzikant, journalist en schrijver Aafke Romeijn. Een humanitaire ramp dreigt in haar futuristische Nederland.

Aafke Romeijn: 'Van een rode policor witte vrouw die zichzelf feminist durft te noemen verwacht iedereen een pamflet.' Beeld Marc Deurloo

Daags voor het verschijnen van haar roman Concept M openden de kranten over de zorg: 'Kabinet neemt regie zorgkosten terug'; 'Kosten zorg op hol'. Een bizarre samenloop van omstandigheden, reageert Aafke Romeijn (31). Want in Concept M ontsporen de zorgkosten in Nederland dermate dat een humanitaire ramp dreigt.

Maar zij schrijft over Nederland 2020, een Nederland bovendien waarin de geschiedenis een ander verloop heeft gehad. Sinds eind jaren negentig is de Middenpartij de enige in het parlement, is de gezondheidszorg genationaliseerd en raakt de samenleving ontwricht door de mysterieuze ziekte kleurloosheid. In het Midden-Oosten wordt oorlog gevoerd om de winning van kleurstof, de dure medicatie die het debat verhit over het bestaansrecht van de kleurlozen.

Zelden, zegt Romeijn, is ze zo nerveus geweest als over de ontvangst van dit boek. "Het is het meest ambitieuze wat ik ooit heb gemaakt. In de muziek luisteren zo veel mensen mee tijdens het proces, dat alles al out in the open is als de single verschijnt. Zet je iets op Spotify, dan heb je een paar minuten later een reactie. Nu duurt het voor mijn gevoel eeuwen. Mensen moeten het boek natuurlijk eerst lezen."

Hoe kwam u op het idee voor die ziekte van kleurloosheid?
"De kern van het verhaal heb ik drie jaar geleden gedroomd: dat ik in een ziekenhuis was en zo'n kastje voor ampullen op mijn rug had als de kleurlozen in mijn boek - en dat de medicatie op was. Dat het kastje werd ontkoppeld en dat letterlijk elke kleur uit me wegtrok. Ik was op dat moment bezig mijn antidepressiva af te bouwen en dat mislukte faliekant. En ik wilde zwanger worden, was in gesprek over je voortplanten met een chronische zieke. Manische depressiviteit is in mijn familie genetisch bepaald. Ik was helemaal niet van plan om daar een publieke mening over te vormen, maar die droom wilde vertaald worden."

U heeft het gedachtenexperiment van een ander Nederland heel ver doorgevoerd.

"Ik vond dat dat moest, omdat ik in de publieke ruimte politiek altijd zo uitgesproken ben. Zo'n rode policor witte vrouw die zichzelf feminist durft te noemen. Dat maakt het lastig om over politiek te schrijven, dan verwacht iedereen een pamflet. De enige manier om het te doen, was het verhaal in een radicaal andere constellatie te plaatsen."

"Dingen doordenken is ook mijn hobby, niets leukers dan in de sportschool drie uur te fietsen en heel erg in en uit te zoomen. Van hoe het fysiek is om kleurloos te zijn tot de gevolgen op macro-economisch niveau. Om het geloofwaardig te maken, moest ik de hele wereld opnieuw bedenken en elke vraag die je zou kunnen stellen vooraf bedenken en beantwoorden."

Tegelijk zijn een aantal van de personages van een heerlijke herkenbaarheid. De corpulente en corrupte premier Stork, de opkomende politica die haar radicaal tegengeluid met een kogel bekoopt.
"Van Pim Fortuyn tot Rita Verdonk en alle corrupte dikke VVD'ers bij elkaar komen voorbij. Ik heb het meeste schrijfplezier gehad aan de bijpersonages, een beetje een kluchtelement met ondubbelzinnige verwijzingen naar de Nederlandse geschiedenis. Dat is een echt spel geweest. Ik krijg vaak de vraag of ik een sciencefictionliefhebber ben nu ik me op dit terrein begeef. Toen ik op school zat was het een hype om Tolkien 38 keer te hebben gelezen, maar ik kwam er niet doorheen, het was te ver van mijn bed. Ik hield veel meer van Roald Dahl: het niveau herkenbaar maar met een toegevoegd magisch element. Daarom, om het voor mezelf behapbaar te maken, heb ik het ook zo gedaan."

De kleurloosheid, is dat ook een vertaling van uw eigen angst voor een kleurloos bestaan?
"Daar heb ik helemaal niet over nagedacht, maar dat is absoluut een goede analyse. De angst om grijze dingen te produceren is heel groot. Dingen maken is waar ik mijn zelfbeeld aan ophang, dus dat zou heel erg zijn. Concept M is mijn zevende boek, al is het mijn debuutroman. Ik heb kinderboeken geschreven, en mijn vorige roman, waar ik zes jaar aan heb gewerkt, zal nooit uitkomen. Die is gebaseerd op de zes jaar dat ik als docent Nederlands heb gewerkt. Maar toen ik die af had, besefte ik: zoals dit boek zijn er heel veel, ik weet niet wat dit toevoegt. En ik dacht: ik debuteer maar een keer. Dus ik moet uitbreken om écht iets bijzonders te kunnen doen."

Aafke Romeijn, Concept M, De Arbeiderspers, 253 blz., €19,95.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden