PlusAchtergrond

70 jaar Donald Duck in 9 mijlpalen: drones, selfies en powervrouwen

Oma Duck maakt selfies, de Zware Jongens hebben drones en Katrien doet haar eigen klussen. Nee, Duckstad is niet meer Duckstad van weleer. Hoofdredacteur Ferdi Felderhof over negen mijlpalen nu het blad 70 jaar wordt.

Eefje Oomen
Katrien ontpopte zich van huismiep in roze jurk tot powerchick met eigen carrière.  Beeld DPG Media
Katrien ontpopte zich van huismiep in roze jurk tot powerchick met eigen carrière.Beeld DPG Media

1. Europa viel voor antiheld

De allereerste Nederlandse ‘Duck’ lag 25 oktober 1952 gratis bij abonnees van damesblad Margriet in de bus, ‘een zeer sterk staaltje marketing’ volgens Felderhof. “De bladenman kende in die tijd alle woonwijken op z’n duimpje en gaf de eerste Duck weg in huizen waar kinderen woonden. De abonnees zouden zich dan zelf wel aandienen.” En dat deden ze. Donald werd hier zelfs populairder dan in bakermat VS. “Amerikanen hielden van de meer heroïsche Mickey, Europa viel voor de antiheld.” In de jaren 80 piekte het blad met maar liefst 400.000 abonnees; nu is daar de helft van over. “We hebben veel concurrentie: YouTube, TikTok, games. Toch zijn we na Libelle nog altijd de grootste.”

2. Kleinere snavel, minder veren

In het prilste begin onderging Donald een minimetamorfose: steeds mínder eend, steeds méér mens. Of zoals Felderhof zegt: ‘kleinere snavel, minder veren’. Maar qua doen en laten? “Donald bleef altijd dicht bij het Amerikaanse origineel uit 1934. Een eend met veel pech en soms wat geluk.”

3. Rijke oom mocht blijven

Een van de twee namen die je volgens Felderhof écht moet kennen: Carls Barks (1901-2000), de befaamde Amerikaanse striptekenaar die nog ouder werd dan de Engelse koningin Elizabeth. “Barks heeft in de jaren 40 en 50 bijna heel Duckstad met al zijn bijzondere personages vormgegeven. Van Dagobert Duck tot Guus Geluk. Van de Zware Jongens tot Willie Wortel. Barks bedacht bijvoorbeeld een verhaal over een rijke oom en die oom bleek dan zo populair dat hij in Duckstad mocht blijven.”

4. Florijn werd euro

Een van de grootste revoluties in Duckstad: de monetaire eenwording. “Ik denk niet dat veel lezers erbij stilstonden, maar die verandering in de EU had ook bij ons enorme impact. Er circuleerden nogal wat munten en geldzakken met de letter f van florijn in het geldpakhuis van Dagobert en die moesten allemaal omgezet naar euro’s.” En hoe het komt dat kids de antieke naam voor tien cent nog altijd kennen? “Door Dagobert en zijn geluksdubbeltje.”

5. Een echt Duckland

Een van de hardnekkigste misverstanden: dat de meeste strips nog altijd uit de VS komen. “Zo’n 60 procent van de verhalen in het weekblad maken we in Nederland en de rest komt vooral uit Denemarken, ook echt een Duckland.” Die Nederlandse traditie begon zo’n beetje met de nog altijd levende striplegende Daan Jippes, de tweede naam die elke Duckfan volgens Felderhof moet kennen. “Jippes heeft in de jaren 70 aan de basis gestaan van het Nederlandse succes. Hij tekende Donald Duck precies zoals Carl Barks dat deed.”

6. Katrien als klusvrouw

Vele feministische golven gingen aan Duckstad voorbij, maar in de jaren 90 was het zover: Katrien, Donalds eeuwige liefde, ontpopte zich van huismiep in roze jurk tot powerchick met eigen carrière als, bijvoorbeeld, klusvrouw. Felderhof: “Lang hadden de vrouwen in Duckstad niet zo’n grote rol, maar dat is de laatste jaren veranderd en dat mocht ook wel, toch?”

7. Rik in rolstoel kan alles

Iets waar anno 2022 op wordt gelet: dat Duckstad net zo multiculti is als de rest van de wereld. Felderhof: “We dachten lang dat we Duckstad wel inclusief konden noemen, omdat er allerlei dieren in voorkwamen. Maar al die eenden, honden en varkens hadden wel vaak maar één tint en dus hebben we meer variatie aangebracht.” Ook de vriendenkring van Kwik, Kwek en Kwak is nu minder homogeen. “Nu is er ook zo iemand als Rik, een jongen in een rolstoel, die alles kan. Daar krijgen we van kinderen met een beperking veel leuke reacties op.”

8. André van Puin

Chantal Ganzen, actrice Georgina Verzwaan, Yolanthe Kabaal van Glasscherven, koningin Kwáxima, Guus Geeuwis, Kuipje Anders, Zwaan Kranig, Martijn Klapmee, Barco Tornado, André van Puin, en dat zijn dan nog maar een paar van de ‘verduckte’ BN’ers die de afgelopen jaren ten tonele verschenen. Felderhof: “André van Duin noemt het in interviews de grootste eer: vereeuwigd worden met je jeugdheld.”

9. Altijd weer dat muntenpoetsen

Zware Jongens met drones, Oma Duck met selfies, Kwik, Kwek en Kwak met hun Nix Box: Duckstad zwelgt niet in nostalgie. Wat wél hetzelfde bleef: de thema’s. “Natuurlijk gingen de verhalen met de tijd mee, maar het gaat in essentie nog altijd over het zoeken van die ene schat, over de concurrentie met Guus Geluk, over dat nieuwe baantje en dan toch weer eindigen als muntenpoetser bij Dagobert.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden