PlusAchtergrond

2021: een mediajaar verduisterd door de meedogenloze moord op een volksheld

null Beeld Sjoukje Bierma
Beeld Sjoukje Bierma

Waarover raakte Hilversum niet uitgepraat? Welk medianieuws raakte iedereen, en welke rel of hype werd tot bovennatuurlijke proporties opgeblazen? De Mediaparkbokaal 2021 kan naar niemand anders gaan dan Peter R. de Vries. Postuum, helaas.

Stefan Raatgever en Roelf Jan Duin

10. Het jaar van de chocola

Het kan u zijn ontgaan, maar op de Nederlandse tv was 2021 het jaar van de chocola. Het snoepgoed werd zowel verguisd als aanbeden in twee van de grootste mediamysteries van het jaar. Het eerste draaide om de vraag: wie was er high van de cacao toen het idee voor het Maxprogramma Showcolade werd goedgekeurd? De show – opgebouwd rond een andere levensvraag: is iets van chocola of niet? – zweefde van lichtheid van het scherm. En toen speelde plots een Marsreep de hoofdrol in een andere chocoladesaga. Volgens Britt Dekker bood een cameraman van Expeditie Robinson hongerige kandidaten een Mars aan in ruil voor orale bevrediging. Dekker had via via gehoord dat de deal daadwerkelijk was gesloten, maar wilde geen bron onthullen. RTL stelde een meldpunt open om een #MeToo-uitbraak voor te zijn. Tot op heden meldde zich daar niemand. Opvang voor de slachtoffers van Showcolade ontbreekt overigens nog steeds.

9. Maurice de Hond uit de gratie

Weinig mensen die wisten hoe het ook alweer zat, met die Deventer Moordzaak. Er was een weduwe vermoord, er was die man die zo schreeuwde toen hij veroordeeld werd, er was een klusjesman en er was Maurice de Hond, maar wie had het nou gedaan? Daar kwam dit jaar verandering in, toen eerste de podcast De Deventer Mediazaak, en daarna de film De Veroordeling verscheen. Daarin werd nog eens helder uitgelegd hoe een opiniepeiler met korte lijntjes naar de media het leven van een onschuldige man verwoestte door hem valselijk te beschuldigen van een moord. De Hond, niet het type dat zijn fouten graag toegeeft, kondigde juridische stappen aan, en zou met een eigen podcast komen, maar kreeg de publieke opinie niet meer aan zijn kant en viel uit de gratie. Oftewel: gecanceld.

8. Een hallucinante Dansmarathon

Was het een hoogtepunt, was het een dieptepunt, ja, wat was het eigenlijk, die Dansmarathon van John de Mol? In een sfeerloze evenementenhal probeerden honderd stellen om vijftig uur te blijven dansen op muziek van René le Blanc en OG3NE – een prestatie op zich –, velen tot ze er letterlijk bij neervielen. Presentatrice Wendy van Dijk leefde mee zoals alleen Wendy van Dijk dat kan (‘Ach, kind, gaat het nog wel?’), maar dan kwam al snel een arbiter tussenbeide om te zeggen dat er doorgedanst moest worden. Waar houdt entertainment op en begint marteling, vroegen media-ethici zich vertwijfeld af, terwijl meer dan een miljoen mensen zagen hoe het winnende stel zo van de wereld was dat er geen zinnig woord meer uit kwam. Maar er vielen geen doden, en iedereen had het erover, dus volgend jaar weer, beloofde De Mol.

7. Fidan en Renze en het gebrek aan urgentie

Urgentie. Je staat er op het perron van het treinstation soms ongeduldig op te wachten. Maar dat het zo belangrijk is dat er in Hilversum carrières in de knop voor worden gebroken, was nieuw. Renze Klamer en Fidan Ekiz bezaten er met z’n tweeën volgens de NPO te weinig van en werden met hun liefdesbaby De Vooravond rücksichtslos van het scherm gekegeld. Toegegeven, het bleef iets merkwaardigs hebben dat een van de presentatoren niet de mening van haar gasten, maar vooral die van zichzelf leek te willen horen, maar dat had niets met urgentie te maken. Klamers en Ekiz’ ontslag maakt van het woord ‘urgentie’ het nieuwe ‘zijn in goed overleg uit elkaar gegaan’: een stoplap die helemaal niets betekent. En had u na een maandje Khalid & Sophie ook zo’n heimwee naar Klamers vlugge pianovingers?

6. Volkszangers massaal de weg kwijt

Het was een desastreus jaar voor de Nederlandse volksartiesten. Frans Bauer kwam onder vuur te liggen in het vaccinatiedebat, Tino Martin zong tijdens een Bevrijdingsfestival valser dan Joan ‘Indianentooi’ Franka en André Hazes beleefde zoveel relationele turbulentie dat hij nu alvast heel 2022 vrij heeft genomen om te herstellen. Nog niet eens genoemd: Lil’ Kleine en Marco Borsato. De eerste kwam in aanraking met de hermandad op Ibiza na een uit de hand gelopen ruzie met vriendin Jamie Vaes. De rapper en, later ook, zijn verloofde ontkenden dat er is geslagen. Wel moest Kleine voor de rechter komen voor de mishandeling van twee cafébezoekers in 2019 en tot overmaat van ramp werd zijn horloge gestolen. Borsato verkeert na een aangifte tegen hem wegens seksueel grensoverschrijdend gedrag in de minst benijdenswaardige positie. En dan overleed ook nog eens Arie – ‘Bij Hoevelaken linksaf’ – Ribbens. Gelukkig leeft Jacques Herb nog.

5. Toedels en dikke mazzel voor Olav Mol

Het jaar van Max Verstappen was automatisch ook een beetje het jaar van Olav Mol. Drie decennia gaf hij commentaar bij de grand prix op een manier die, nou ja, die typisch Olav Mol is. ‘Hoppa, hoppatee, dat is nummer twee voor Max!’ ‘Lewis flikkert in het putje! Súkkel! Toedels en dikke mazzel!’ Enfin, enthousiasme kun je hem niet ontzeggen. Maar zoals ieder groot keizerrijk het hoogtepunt ook het begin van de ineenstorting markeert, kwam met het wereldkampioenschap van Verstappen ook een einde aan het tijdperk-Mol. De uitzendrechten van de Formule 1 gaan van Ziggo naar de nieuwe betaalzender Viaplay, en die vond het tijd voor een wisseling van de wacht. Daar reageerde Mol eerst wat kinderachtig op (flauwe opmerkingen, middelvingers in beeld), maar gelukkig straalde de glorie van Max ook een beetje op hem af.

4. Bromance aan de oevers van de Seine

De bromance van het jaar was zonder enige twijfel die tussen Matthijs van Nieuwkerk en Rob ‘Snollebollekes’ Kemps. De twee vonden elkaar in hun gezamenlijke liefde voor Franse chansons en schreeuwden die samen van de Parijse daken. Smoorverliefd liepen de twee door Le Marais, ze zongen liedjes voor elkaar in de Jardin du Luxembourg, huilden bij het graf van Aznavour en zwijmelden weg bij het geboortehuis van Edith Piaf. Mooie muziek, mooie televisie, en omdat het daar natuurlijk niet bij kon blijven verscheen er ook een Chansons!-boek en staat de oudejaarseditie van Matthijs Gaat Door in het teken van het Franse lied. En Van Nieuwkerk en Kemps schijnen elkaar nog elke dag te appen met Spotify-linkjes. Cute.

3. Douze points voor alles behalve het lied

Oké, de Italiaanse mascararockers van Måneskin gingen naar huis met de bokaal. Maar de echte winnares van het Songfestival was Nikkie Tutorials, die de huiskamers van Stavanger tot Chisinau binnenkwam alsof ze dagelijks voor miljoenen kijkers presenteert. O wacht, dat doet ze natuurlijk ook. Op een vrijwel vlekkeloos verlopen festival (het incident waarbij de zanger van Måneskin wat gebroken glas van de vloer opruimde, waarvoor toevalligerwijs precies dezelfde beweging nodig bleek als voor het snuiven van een lijntje coke, zijn we al vergeten) was make-upkoningin Nikkie de felst stralende ster. Verliezer was onze eigen Jeangu Macrooy. Die had aan alles gedacht: kleding die refereerde aan de inheemse Surinaamse cultuur, een op de maat van TikTok gesneden dansje en een lichtshow die de elektra van Ahoy bijna lamlegde. Eén ding bleek hij vergeten: een goed liedje.

2. Kelder kritiekloos, kijkcijfers kelderen

Goed voornemen voor 2022: een manier vinden om om te gaan met extreme politieke meningen aan de nationale talkshowtafels. Jort Kelder – van wie later bekend werd dat hij campagnefilmpjes van Forum voor Democratie financierde – liet zien hoe het niet moet, toen hij bij Op1 Wybren van Haga (toen nog niet weggelopen bij FvD) ongeremd nonsens liet debiteren. Bij de commerciëlen kreeg juist de criticus van de FvD het zwaar te verduren. Eva Jineks huiscabaretier Martijn Koning hoeft nooit meer aan te schuiven na een spijkerharde roast van complotdenker Thierry Baudet, waar Jinek zelfs haar excuses voor aanbood. De kijker koos overigens geen kant in deze talkshowdans: aan alle tafels kelderen de kijkcijfers sneller dan de peilingen van Baudet.

1. Peter R. de Vries

Een wrange, maar onontkoombare nummer 1: de schokkendste gebeurtenis, en daarmee ook het tragische dieptepunt van het mediajaar was zonder enige twijfel de moord op Peter R. de Vries. De man die nooit zweeg werd midden op straat door een stel gewetenloze boeven definitief het zwijgen opgelegd. Nederland was in shock, duizenden mensen namen afscheid in Carré, De Vries’ lievelingsliedje Whiter Shade of Pale werd hoog de Top 2000 ingestemd, en op televisie werden oprechte tranen geplengd en waardige eerbetonen uitgezonden aan de man die in veertig jaar misdaadjournalistiek was uitgegroeid tot een mediafenomeen. Ook bij RTL Boulevard, dat om veiligheidsredenen moest verhuizen van het Leidseplein naar het mediapark in Hilversum, zat de schrik er stevig in, maar ondanks dat in in de geest van hun hun betreurde collega, bleven ze uitzendingen maken. Want ‘on bended knee is no way to be free’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden