Kunst & Media Bewaar

Wonder Woman deelt als enige onze moderne opvattingen (****)

Wonder ­Woman is de vrouw die in het Trumptijdperk door een glazen plafond breekt.
Wonder ­Woman is de vrouw die in het Trumptijdperk door een glazen plafond breekt. © Clay Enos

Na Cat­woman (2004) en Elektra (2005) staat in Wonder Woman weer een heldin centraal. De film behoort tot de beste superheldenfilms van de laatste jaren.

Een paar maanden na Get Out, de horrorsatire die de ­mythe van een postraciale samenleving doorprikt, maakt de superheldenfilm Wonder Woman meer Amerikaanse tongen los dan alle serieuze films van dit jaar bij elkaar.

Get Out gaf een prikkelende draai aan het discours over raciale spanningen, Wonder Woman is de vrouw die in het Trumptijdperk door een glazen plafond breekt. Zo worden genrefilms een cultureel fenomeen.

Het wekt geen verbazing dat de stripheldin op het schild wordt gehesen. Met president pussygrabber in het Witte Huis snakt half Amerika naar een sterke vrouw die resoluut met machtige schurken afrekent.

Wonder Woman voldoet aan dat profiel en betrad het strijdtoneel in de periode waarin Trump met de grijze mannen van de Grand Old Party de afbraak van de gezondheidszorg en het zelfbeschikkingsrecht van zwangere vrouwen in gang zette.

In 1971 werd Wonder Woman ook al tot feministisch boegbeeld uitgeroepen, toen Gloria Steinem de strip­heldin op de cover van het tijdschrift Ms. plaatste. Steinem bepleitte een terugkeer naar de oorspronkelijke versie van de superheldin, die een gedomesticeerd bestaan leidde maar in 1941 als voorvechtster van vrouwen­rechten was gelanceerd.

Bedenker William Moulton ­Marston steunde de protofeministische suffragette-beweging en zag zijn creatie als een propagandamiddel om vrouwen aan de macht te helpen.

Superheldentijdperk
Het is wrang dat een verfilming in het huidige super­heldentijdperk lang op zich liet wachten. Alleen Cat­woman (2004) en Elektra (2005) stelden een heldin centraal, en flopten.

Wonder Woman

Regie Patty Jenkins
Met Gal Gadot, Chris Pine, Robin Wright, Connie Nielsen, Danny Huston, David Thewlis
Te zien in Filmhallen, Arena, City, De Munt, Tuschinski

Na een paar valse starts maakte Wonder Woman vorig jaar haar entree in Batman v Superman: Dawn of Justice, waarmee regisseur Zack Snyder een reeks overlappende superheldenfilms naar de strips van uitgeverij DC Comics in gang zette. 

Snyder castte de Israëlische Gal Gadot in de rol, en zag erop toe dat Patty Jenkins de regie over het eerste soloavontuur kreeg.

Jenkins maakte eerder slechts één film: Monster (2003), waarin Charlize Theron de seriemoordenares Aileen Wuornos vertolkte. De actrice kreeg een Oscar. Jenkins moest jaren sappelen in de televisiewereld en is nu de eerste vrouw die een Amerikaanse superheldenfilm regisseert.

In de actiescènes leunt ze iets te nadrukkelijk op de slowmotionacrobatiek die Snyder in zijn beukende stripfilm 300 (2007) introduceerde, maar haar bijdrage aan het genre behoort tot de beste superheldenfilms van de laatste jaren.

Slagveld
Wonder Woman begint in het verborgen Griekse eilandrijk der Amazonen, waar de heldin in klei werd geboetseerd en door oppergod Zeus tot leven werd gewekt. De mediterrane idylle wordt bruut verstoord door mannelijke krijgshandelingen, die de heldin ertoe brengen met de Amerikaanse spion Chris Pine het slagveld van de Eerste Wereldoorlog op te zoeken.

In Wonder Woman maken de chemische oorlogsvoering en een mosterdgasbombardement deel uit van het verhaal

Het contrast tussen de eerste en tweede helft van de film is daarmee groot, zowel visueel als in toonzetting. Die tweedeling en de historische context voor het bronverhaal doen denken aan Captain America: the First Avenger (2011), waarin de idealistische held ook op Europese bodem tegen Duitse schurken vocht.

In de Marvelfilm ging het om een malle fantasiedivisie en bleven de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog op afstand, in Wonder Woman maken de chemische oorlogsvoering en een mosterdgasbombardement deel uit van het verhaal. 

Humoristisch botsingen
Het is een gewaagde keuze, maar Jenkins en de scenarioschrijvers komen er goed mee weg. Sterker: wanneer Gal Gadot in vol ornaat uit de loopgraven klimt om in de Vlaamse modder het verschil te maken, levert dat een even heroïsch als ontroerend hoogtepunt in de hele superheldencinema op. 

Dat de film dat niveau vervolgens niet meer haalt, is jammer. Ook Wonder Woman culmineert in een pixel­orgie van gebeuk, bliksemschichten en explosies, maar het punt is dan al gemaakt. 

Want voorafgaand aan het klassieke heldinnenmoment betreedt de innemende Gadot op Britse bodem het slagveld van de ongelijke behandeling der seksen, waar ze de enige is die onze moderne opvattingen deelt. 

Het levert humoristische botsingen op, maar raakt evenzeer aan de kern van Wonder Woman: wie vrouwen niet voor vol aanziet leeft in een schijnwereld en loopt een eeuw achter op de werkelijkheid.