AMSTERDAM - Vanavond wordt in het Amstel Hotel de Libris Literatuurprijs uitgereikt. Voor het eerst zou de prijs naar een stripboek kunnen gaan.

Om een stripboek op de shortlist van de Libris Literatuurprijs te krijgen, nam de jury een nogal wazige passage op in het juryrapport. Er is in de literatuur sprake van een 'ruimere grensvervaging'. 'Ze is het gevolg van de democratisering van de cultuur en wordt bijvoorbeeld ondersteund door de idee dat de literatuur expressiever wordt bij een multimediaal karakter.'

Met zo'n zin kom je nog niet op een longlist, maar deze vage zin was voor de jury wel een vrijbrief om het stripboek Verder van de Vlaming Marc Legendre zelfs op de shortlist te zetten. Waarom, vraag je je af. Te vrezen is dat de jury een statement wilde maken. Dat is goed, maar maak jezelf dan niet belachelijk door te zeggen dat dit stripboek meer literaire waarde heeft dan de goed ontvangen romans van Adriaan van Dis (De wandelaar), Arthur Japin (De overgave), P.F. Thomése (Vladiwostok!), en Connie Palmen (Lucifer). Om maar een paar gepasseerde schrijvers voor de longlist (!) te noemen. Het woord ongeloofwaardig dringt zich dan op, ook als Het schervengericht, waar A.F.Th. van der Heijden de AKO Literatuurprijs mee won, afvalt voor de shortlist. Wie het mooi vormgegeven, maar taalarme en door het 'multimediale karakter' vrij onbegrijpelijke stripboek leest, kan moeilijk beweren dat het op de shortlist thuishoort.

Voor de Libris Literatuurprijs kwamen 171 titels in aanmerking. Zes bleven over. Behalve Verder, zijn dat Datumloze dagen van Jeroen Brouwers, De literaire kring van Marjolijn Februari, De utopisten van Louise O. Fresco, Sleur is een roofdier van D. Hooijer, en Grote Europese roman van Koen Peeters.

Gezien het grillige karakter van de jury zal Jeroen Brouwers niet winnen. Brouwers lijkt gekozen te zijn om zijn bekende naam, omdat er nu eenmaal grote namen op shortlists horen. Maar de monoloog over een vader die stilstaat bij wat verkeerd is gegaan in zijn leven, en vooral wat mis is gegaan in de relatie tussen hem en zijn zoon, is schitterend.

Louise O. Fresco schreef een politieke roman, meer een pamflet, over een activist die het brengt tot staatssecretaris van Technologie en Milieu. Maar Fresco is een vrouw, en met drie vrouwen op de shortlist heeft de jury ook een eind gemaakt aan de door mannen gedomineerde shortlists van de afgelopen jaren.

D. Hooijer staat met een verhalenbundel op de shortlist. Ook dat is even geleden, en ook hierin laat de jury zich gelden. Het zijn verhalen waarin geen normaal mens voor lijkt te komen, maar schijn bedriegt, en Hooijer weet dat met haar verhalen voortreffelijk duidelijk te maken.

Koen Peeters dan. Een Vlaming, want er moet ook altijd een Vlaming op de lijst. Dit jaar dus twee Vlamingen. Peeters schreef Grote Europese roman, maar die titel is ironisch bedoeld. Europa wordt in deze roman onderzocht. Wat bindt het oude continent? De hoofdpersoon bezoekt meer dan dertig Europese hoofdsteden, wat de roman een te gefragmenteerd karakter geeft, en een nogal voor de hand liggende conclusie, namelijk een gemeenschappelijk tragisch verleden.

Ten slotte De literaire kring van Marjolijn Februari. Een roman die speelt in een dorp, in kringen van het grote geld. Een dorpsgenoot schreef een literaire bestseller en rakelt daarmee een oud schandaal op. Een goed geschreven, eigentijdse roman over de rol van het geweten. Onze tip, deze roman.

Omdat het lang geleden is dat een vrouw een grote literaire prijs won, Connie Palmen kreeg in 1995 voor De vriendschap de AKO Literatuurprijs, en omdat deze jury liefst drie vrouwen op de shortlist plaatste, ligt het voor de hand dat een vrouw zal winnen. Maar de eigenzinnigheid van de jury kan ook tot gevolg hebben dat een stripboek wint. Of wordt het toch 'gewoon' weer een man? (MAARTEN MOLL)