Kunst & Media Bewaar

Tweede seizoen Westworld zorgt voor hoop giswerk

Evan Rachel Wood als Dolores in Westworld. In het tweede seizoen is er van haar onschuld niet veel over.
Evan Rachel Wood als Dolores in Westworld. In het tweede seizoen is er van haar onschuld niet veel over. © Westworld

Voor kijkers van scifiwestern Westworld valt er heel wat te speculeren. Actrice Evan Rachel Wood puzzelt volop mee, zeker over Dolores, haar personage. 'Ik heb al zo veel theorieën over haar versleten.'

Er zijn kijkers die het Bijbelverhaal terugzien in HBO-serie Westworld. Anderen geven er een Jungiaanse draai aan. Ook is er een groep mensen die de show volgt, enkel omdat ze willen weten wat er gebeurt met de hosts, androïden in een pretpark die zijn gemaakt om alle behoeftes van de menselijke bezoekers te bevredigen.

Jonathan Nolan vindt het allemaal best. Hij creëerde Westworld met echtgenote Lisa Joy op basis van de film uit 1973 van auteur Michael Crichton.

Het eerste seizoen is uit 2016 en vertelde het verhaal van Robert Ford (Anthony Hopkins), directeur van Westworld, waar rijke bezoekers zich ongestraft uitleven op de niet van mensen te onderscheiden robots, wier geheugen na afloop wordt gewist. Dat loopt lekker, tot de hosts tekenen van bewustzijn tonen.

En dat is waar het om draait voor Nolan, de jongere broer van regisseur Christopher met wie hij de scripts voor onder meer Memento en ­Interstellar schreef. "Filosofen en wetenschappers houden zich al eeuwen met het bewustzijn bezig," zegt hij in het Four Seasons Hotel in Los Angeles.

"Nu we steeds verder komen met kunstmatige intelligentie, krijgt het meer relevantie. Wat is zelfbewustzijn? En in hoeverre speelt het een rol in nieuwe intelligentievormen?"

De voorspelbare mens
Het eerste seizoen van Westworld speelde in op het idee dat wij mensen niet veel verschillen van androïden, zoals in de serie. Terwijl het gedrag van de hosts letterlijk is beperkt tot een aantal scenario's, bleken de menselijke bezoekers alsnog voorspelbaarder, zeker omdat ze in het park overal mee konden wegkomen.

Ik begrijp wat Dolores beweegt, maar het wordt er daardoor niet leuker op haar te spelen

Evan Rachel Wood

Nolan wil ook de verschillen tussen robots en mensen onder de loep nemen. "Neem Dolores," zegt hij over een van de belangrijkste personages, een androïde. "Zij kan zich opeens dingen herinneren, maar ze is niet geprogrammeerd om verschil te ervaren tussen toen en nu. Dus haar herinneringen vervagen niet en daardoor is ze iedereen een stapje voor."

Nolan en Joy maken van Westworld een grote puzzel met verschillende tijdlijnen, niet te plaatsen herinneringen en gewiste ontmoetingen. Kijkers moeten voortdurend uitvogelen waar in het verhaal ze zich bevinden. Dat leidt tot een hoop giswerk op onlineplatforms als Reddit.

Ook op de set wordt volop gespeculeerd, vertelt Evan Rachel Wood, die Dolores speelt. "Ik heb al zo veel theorieën versleten. Een aantal van ons dacht lang dat alle hosts kopieën ­waren van levende of overleden mensen. Dus ik probeerde steeds te ontdekken wie de echte ­Dolores was."

Rouwperiode
Die theorie is nooit bewezen - 'nog niet', zegt Wood lachend - maar in het eerste seizoen leerden we wel het een en ander over Dolores. Het leidde tot een spetterende finale. In het tweede seizoen is de host niet meer de onschuldige boerin, die we hebben leren kennen.

De actrice moest er ook aan wennen. "Het was best moeilijk om terug te komen als personage dat nu iemand anders is. Ik kon het niet oppikken waar we waren gebleven. Een aantal van mijn collega's en ik zijn door een rouwperiode gegaan."

De actrice komt dan met een vergelijking, die inderdaad een radicaal andere Dolores voorspelt. "Nu snap ik waarom ze acteurs die The Joker spelen in Batmanfilms waarschuwen; het enge is dat hij ergens een punt heeft. Zo ook Dolores. Ik begrijp wat haar beweegt, maar het werd er niet leuker op in haar hoofd te kruipen."

De opdracht: overtref Game of Thrones

Op het hoofdkantoor van HBO moet de vlag zijn uit­gegaan voor de eerste kijkcijfers van Westworld in het najaar van 2016.

De zender kondigde vlak ­ervoor aan dat het einde in zicht was voor paradepaardje Game of Thrones. Eenzelfde kijkcijferkanon is niet zo makkelijk te maken.

Begin van dat jaar flopte Martin Scorsese's muziekepos ­Vinyl en eerder kon seizoen twee van True Detective ­publiek noch critici bekoren. Recensenten waren ­lyrisch over het donkere drama The Leftovers, maar ook die serie wist de kijker niet te vinden.

HBO zette daarom alles op alles om van Westworld de show te maken die zich aan Game of Thrones kan meten. De makers kregen een budget van zo'n 100 ­miljoen dollar voor het eerste seizoen en ze mochten de opnames een poosje stilleggen toen ze er creatief even niet meer uitkwamen.

Het betaalde zich uit: Westworld scoorde het bestbe­keken eerste seizoen van een HBO-serie ooit.

Daarmee is de betaalzender er nog niet. Niet alleen zal Westworld de groei van Game of Thrones moeten bijhouden - het aantal kijkers werd in vijf seizoenen verdubbeld - de zender heeft ook te kampen met toenemende concurrentie van streamingdiensten. ­

Netflix is veruit de grootste, maar ook Hulu heeft met The Handmaid's Tale een flinke troef in handen. En Amazon maakte ruim een miljard vrij voor vijf seizoenen van een The Lord of the Rings-serie.

HBO heeft al besloten niet alle pijlen op Dolores en haar androïdebondgenoten te richten: de zender bekijkt inmiddels vijf voorstellen voor een spin-off van Game of ­Thrones.