Kunst & Media Bewaar

Twee Kezen op het toneel

V.l.n.r.: Steyn de Leeuwe, Tamar van den Dop en Chiem Vreeken. Foto Merlijn Doomernik
V.l.n.r.: Steyn de Leeuwe, Tamar van den Dop en Chiem Vreeken. Foto Merlijn Doomernik © UNKNOWN

Al in één van de eerste scènes komt hij in een strakke choreografie voorbij: de zwembadpas. Hun lichaam licht voorovergebogen, de armen synchroon heen en weer zwaaiend, stuiven Kees Bakels en zijn klasgenoot De Veer door Amsterdam.

39 jaar nadat Gerben Hellinga's bewerking van Kees de jongen in Haarlem in première ging, brengt De Toneelmakerij een nieuwe uitvoering van Theo Thijssens klassieker. Regisseur Liesbeth Coltof bleef trouw aan Hellinga's tekst, die met glaasjes 'grenadine', 'beroerde histories' en 'buisies' een mooie sfeer van honderd jaar geleden oproept.

Mooier nog is Hellinga's vondst om twee Kezen op het toneel te zetten: een concrete Kees en een Kees van de verbeelding. De bittere armoede en zijn vaders ziekbed ten spijt, droomt Kees zich een beter leven, één waarin zijn klasgenootje Rosa Overbeek ook verliefd is op hem.

De jonge acteurs Chiem Vreeken (22) en Steyn de Leeuwe (28) geven prachtig invulling aan hun afsplitsingen van Thijssens personage. Met hun vrijwel identieke kostuums en simultane bewegingen roepen ze een ontroerend broertjesgevoel op. Samen zwerven ze door het fraaie decor van Edwin Kolpa, bestaand uit kriskras over het podium geplaatste bruggen. Hun dialogen vormen het hart van de voorstelling.

Mooi is De Leeuwe in zijn verontwaardiging als zijn alter ego vlak na pa's overlijden over Rosa loopt te dromen. Op dat punt heeft de verwijdering tussen de twee Kezen definitief ingezet. Voor fantasie is steeds minder ruimte, nu Kees zijn moeder moet helpen het gezin draaiende te houden.

Vreeken en De Leeuwe worden bijgestaan door een ensemble van zeven acteurs die met hoedjes en plaksnorren een lange trits personages neerzetten. Hun vaak wat groteske spel contrasteert met de levensechte Kezen, maar zorgt ook voor komische situaties.

Dat is prettig, zeker voor de jongste bezoekers. Met Kees de jongen mikt De Toneelmakerij op een publiek van acht jaar en ouder. Ambitieus, gezien de lengte van de voorstelling (tweeënhalf uur) en de trage ontwikkeling van de gebeurtenissen. De verstilde liedjes die Theo Nijland en Maarten van Roozendaal op Coltofs verzoek schreven, zorgen nauwelijks voor meer vaart, bovendien doet de niet altijd even zuivere vertolking (premièrezenuwen?) de teksten te kort.

Het zijn kleine dissonanten in een verder geslaagd stuk met als hoogtepunt de twee Kezen. Hun authentieke spel doet verlangen naar meer hoofdrollen voor deze veelbelovende acteurs. (JOUKJE AKVELD)

Kees de jongen, De Toneelmakerij. Gezien 18/12 in Haarlem, 28/12 t/m 30/12 in De Stadsschouwburg Amsterdam. 

Foto Merlijn Doomernik
Website Kees de jongen
Website De Toneelmakerij