Kunst & Media Bewaar

Toneelbewerking Turks fruit in première in DeLaMar

Jan Wolkers in 1996, voor de Parool-rubriek De klapstoel
Jan Wolkers in 1996, voor de Parool-rubriek De klapstoel © Mark Kohn

In het DeLaMar Theater in Amsterdam gaat zondagmiddag de toneelbewerking in première van Jan Wolkers' roman over liefde en dood Turks fruit.

Het is vijftig jaar geleden dat het boek over de jonge beeldhouwer Erik en zijn grote liefde Olga verscheen en een bestseller werd. Vier jaar later maakte Paul Verhoeven er met Rutger Hauer en Monique van de Ven een film van, die een enorm kassucces werd en het verhaal nog steviger in het nationale geheugen plantte.

Chris Peters en Ali Zijlstra spelen nu de hoofdrollen in het door Hanneke Braam geregisseerde stuk. Het script is van Sophie Kassies (60). Zij beaamt dat het hachelijk is om met zo'n monument als dit boek aan de slag te gaan.

"Het is veel eenvoudiger om een slecht boek onder handen te nemen. Het stuk duurt nog geen twee uur, daar moet je het verhaal inpersen. En dit boek is zo ongelofelijk rijk. Ik las het toen ik 16 of 17 was. Ik vond het een ontzettend geil boek. Bij het herlezen zag ik dat ik daardoor heel veel niet had meegekregen toen. En van al die dingen moest ik nu zoveel laten sneuvelen. Telkens dacht ik 'o jeetje, maar het moet maar'."

Weghollen voor ouderdom
Als kern nam Kassies "dat je het leven niet kunt omarmen als je de dood niet omarmt. Als je rottige dingen niet net zo kunt ervaren als heerlijke dingen, loopt het slecht met je af."

Ze noemt als voorbeeld "weghollen voor ouderdom". Kassies vulde de figuur van Olga verder in dan in het boek, dat is geschreven vanuit Erik: "Dat moest natuurlijk ook omdat het toneel is, anders moet je er bijna een monoloog van maken! Maar niemand gelooft nu ook meer dat een vrouw zomaar niets uitvoert en ook geen opleiding heeft. In het stuk is Olga nu iemand die niet weet wat ze wil, maar die door haar moeder wordt opgejut om een opleiding te volgen."

Dat laatste past juist erg goed in onze tijd, denkt Kassies, waarin veel ouders hun kinderen opjagen om te slagen in opleiding en werk.

Eigen blik
Kassies denkt Wolkers toch helemaal overeind te hebben gelaten. "Ik probeer me heel erg in een schrijver in te leven, me zijn blik eigen te maken. Dat is gemakkelijker als het zo'n toegankelijke en bekende figuur is geweest, die zo'n lange ontwikkeling doormaakte van recalcitrante nozem, die voor het eerst vieze woorden zei op televisie, tot vriendelijke opa die in de tuin kinderen een spuugbeestje laat zien."

Het toneelscript komt volgende maand uit in een box met het boek plus een luisterboek dat Wolkers nog zelf heeft ingesproken. "Daar ben ik enorm trots op," aldus Kassies.