Kunst & Media Bewaar

Syrische Orwa Nyrabia nieuwe artistiek directeur Idfa

Artistiek directeur Orwa Nyrabia.
Artistiek directeur Orwa Nyrabia. © Idfa

De Syrische producent, festivaldirecteur, curator Orwa Nyrabia (40) is de nieuwe artistiek directeur van het Amsterdamse documentairefilmfestival Idfa. "Ik heb een andere opdracht dan Ally Derks had."

"Het is een enorme uitdaging. In alle opzichten," zei Orwa Nyrabia nadat hij maandagmiddag landde op Schiphol. Idfa presenteert hem dinsdag als artistiek directeur.

De 40-jarige Syriër manifesteert zich als een charmante, welbespraakte diplomaat; als een teamspeler die zich gelukkig prijst dat hij een bijdrage kan leveren aan het festival dat hij als zijn tweede huis beschouwt.

"Wij zijn bijzonder verheugd met de komst van Orwa Nyrabia", aldus Derk Sauer, voorzitter van het Idfa-bestuur. "Met zijn kennis van de documentairewereld, zijn internationale achtergrond en zijn inspirerende persoonlijkheid is hij de juiste persoon om de positie van Idfa als het belangrijkste documentaire filmfestival ter wereld te verstevigen." 

Scherpe cinematografische blik
Festivaldirecteur Cees van 't Hullenaar prijst Nyrabia's scherpe cinematografische blik, grote filmhistorische kennis en maatschappelijke betrokkenheid. "Orwa is wat mij betreft de ideale kandidaat."

"Ik kan vertrouwen op een enorm, ervaren en buitengewoon capabele groep mensen. Dat stelt me gerust."

Orwa Nyrabia

Nyrabia, die onder meer optrad als producent, festivaldirecteur, curator en tutor, treedt in de voetsporen van kunstenaar-filmmaker Barbara Visser, die de afgelopen editie optrad als interim-directeur, nadat oprichter Ally Derks na dertig jaar afscheid had genomen van 'haar' festival.

"Ik kreeg een enthousiaste mail van Ally; ze is blij dat ik haar opvolger ben. Ik antwoordde dat ik me vereerd voel dat zij achter de keuze voor mij staat, maar dat niemand haar kan opvolgen. Echt, er is geen vergelijk."

"Ik heb ook een andere opdracht dan Ally had. Zij moest het allereerste kaartje verkopen, ik kaartje nummer 258.001. Zij begon met een klein team, ik kan vertrouwen op een enorm, ervaren en buitengewoon capabele groep mensen. Dat stelt me gerust."

Verslaafd aan Idfa
In 2005 bezocht Nyrabia het Idfa voor de eerste keer, samen met zijn echtgenoot (en producent) Diana El Jeiroudi.

Ze namen deel aan het Forum, de cofinancieringsmarkt van het festival, als eerste filmmakers uit Syrië. "Het was een enorm succes; we haalden het benodigde geld binnen om onze film Dolls te maken. En we waren direct verslaafd aan Idfa."

Sindsdien keerde Nyrabia bijna ieder jaar terug naar Amsterdam; vorig jaar was hij co-programmeur van het programmaonderdeel Shifting Perspectives, waarmee het festival inzicht wilde geven in het dagelijks leven in Arabische landen.

Hij was producent van Return to Homs, waarmee het Idfa in 2013 opende, hij was als mentor en adviseur betrokken bij de Idfa-academy en het Idfa Bertha Fund, en heeft in de jury gezeten die de Nederlandse jaaroogst moest beoordelen.

"Al die ervaringen maken dat ik het Idfa goed denk te kennen. En ik heb door de jaren heen sowieso aardig wat Nederlandse films gezien. In Damascus zat tot 2011 een heel actief Nederlands centrum, dat iedere maand Nederlandse films en documentaires vertoonde."

"De filmbranche heeft mijn leven gered. Ik ben de film daarom iets verschuldigd."

Orwa Nyrabia

In de cel
In 2012 werd Nyrabia aangehouden op het vliegveld van Damascus en drie weken lang vastgehouden in een cel met tachtig gevangenen. Martin Scorsese begon een petitie voor zijn vrijlating, die werd getekend door grote namen als Robert De Niro, Robert Redford en Juliette Binoche.

"De filmbranche heeft mijn leven gered. Ik ben de film daarom iets verschuldigd; ik zie het als mijn taak ervoor te zorgen dat de solidariteit onder filmmakers behouden blijft."

Nyrabia, die een contract voor vier jaar heeft, gaat de komende maanden op zoek naar woonruimte in Amsterdam.

Tegelijkertijd trekt hij zich terug uit zijn in zijn huidige woonplaats Berlijn gevestigde productiemaatschappij. "Dat doe ik met pijn in mijn hart, want we waren met prachtige projecten bezig. En die kunnen nu ik er directeur ben ook niet meer in première op Idfa. Maar ik zal ze altijd blijven steunen met heel mijn hart."

Tip Het Parool

Heb je een nieuwstip of nieuwsfoto? Voeg ons toe op Whatsapp. Liever mailen of anoniem tippen? Bekijk hier hoe dat kan.