Recensie
Submarino ***
© UNKNOWN

Submarino ***

Regie: Thomas Vinterberg
Met: Jakob Cedergren, Peter Plauborg, Patricia Schumann

De opvallende titel van de nieuwste film van Thomas Vinterberg (de maker van Festen), verwijst volgens de persmap naar een martelmethode waarbij het slachtoffer onder water wordt gehouden en net als hij het gevoel heeft dat hij verdrinkt, boven wordt gehaald. In de film zit geen letterlijke verwijzing naar deze gruwel, dus we mogen het opvatten als een metafoor.

Submarino gaat over twee mannen, twee broers, die verdrinken in het leven. Om in de metafoor te blijven: het moment dat ze te water raken, ligt in hun vroege jeugd, die we te zien krijgen in een meedogenloze proloog waarin we twee jongetjes zien met een alcoholistische moeder. De jongens hebben ook nog een babybroertje, waar de moeder niet voor kan zorgen. En de jongens ook niet, blijkt snel genoeg.

We maken een sprong naar de volwassenheid van één van de mannen. Zijn naam is Nick, een soms gewelddadige, alcoholistische ex-gevangene, die zich maar moeizaam staande houdt.

Later in de film duikt de andere, naamloze, broer op; een junk die nu zelf de zorg voor een kind heeft en alleen maar verkeerde beslissingen neemt. De geschiedenis herhaalt zich, zegt Vinterberg, en pogingen om je eraan te onttrekken zijn zinloos.

Submarino is een diep sombere film, niet alleen door het grauwe decor en het uitzichtloze leven van de broers, maar vooral door het intens sombere wereldbeeld. Vinterberg heeft werkelijk alle tinten grijs gebruikt en de kijker heeft al vrij snel in de gaten dat elk lichtje aan het eind van de tunnel daar alleen maar is om te contrasteren met de misère die het leven nog in petto heeft.

Is het een overlevingsstrategie van de kijker dat hij de neiging heeft af te haken bij de eindeloze opstapeling van ellende? Deze kijker begon zich in elk geval aan het fatalisme van Vinterberg te ergeren.

Er zijn meer Scandinavische filmmakers die een dergelijk zwartgallig wereldbeeld hebben ontwikkeld en als cinematografische dominees de kansel hebben beklommen. Het is te hopen dat ze er snel weer van afkomen. Zonde van al dat talent. (MARK MOORMAN)