Kunst & Media Bewaar

Pijbes herhaalt: Rijksmuseum kán niet meebetalen aan Rembrandts

Pijbes herhaalt: Rijksmuseum kán niet meebetalen aan Rembrandts
© Koen van Weel

Minister Jeroen Dijsselbloem wil dat het Rijksmuseum een bijdrage levert aan de komst van de twee Rembrandt-portretten, maar volgens museumdirecteur Wim Pijbes zijn de toezeggingen die hij had geregeld vervallen.

Tour Rembrandts nog steeds mogelijk

Een tour door het land van de twee Rembrandts die Nederland en Frankrijk samen willen kopen 'behoort nog steeds tot de mogelijkheden'. Dat zei minister Jet Bussemaker van Cultuur vrijdag voor het begin van de ministerraad. Het idee van een tour werd geopperd door het Rijksmuseum toen dat nog in de race was voor de aanschaf van beide portretten uit 1634. Volgens dat plan zouden de schilderijen vier dagen komen te hangen in elke provinciehoofdstad. De huwelijksportretten van Maerten Soolmans en Oopjen Coppit komen volgens de jongste plannen nu afwisselend in het Rijksmuseum en het Louvre in Parijs te hangen. Het kabinet blijft overigens vasthouden aan een bijdrage van het Rijks voor de schilderijen. Bussemaker zei dat het goed zou zijn als het museum iets terug probeert te doen voor de culturele sector van ons land. Een dag eerder verklaarde haar collega Jeroen Dijsselbloem van Financiën ook al eraan te hechten dat het Rijksmuseum bijdraagt aan de komst van de kunstwerken naar ons land.

Nederland en Frankrijk delen de kosten en dus ook de doeken. De schilderijen komen deels in het Parijse Louvre te hangen en deels in het Rijksmuseum. Dat is een ander scenario dan een aantal weken terug, toen de Nederlandse staat de schilderijen samen met het Rijksmuseum aan zou schaffen. Het Rijks zou in dat geval 80 miljoen bijdragen. Nu gaat dat niet meer, benadrukt Pijbes in een interview met Trouw vandaag. 

Toezeggingen
Pijbes zegt al een heel eind op weg te zijn geweest met het werven van fondsen, maar alleen op voorwaarde dat met het gegeven geld beide doeken volledig in Nederlands bezit zouden komen. 'Nu dat niet gebeurt, vervalt die toezegging. Ook de particuliere bijdragen vervallen nu, want in de fiscale constructie zouden de schenkers mede-eigenaar worden van de kunstwerken. Dat kan op dit moment niet meer, omdat de schilderijen eigendom gaan worden van de Nederlandse en Franse staat.'

De museumdirecteur zegt er overigens mee te kunnen leven dat beide schilderijen nu deels van Nederland, deels van Frankrijk zijn. 'Het had ook helemaal fout kunnen gaan. Want er lag wel een dreigement van de Franse cultuurminister Fleur Pellerin om de schilderijen tot nationaal monument te verklaren. Dan hadden we moeten procederen om ze hier te krijgen. Daar moet ik niet aan denken. Er is nu voor een politieke oplossing gekozen, prima.' 

Dijsselbloem
Met zijn uitspraken staat Pijbes tegenover minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem, die gisteren zei er aan te 'hechten' dat het Rijksmuseum alsnog een bijdrage zou leveren aan de komst van de schilderijen. 'Het lijkt me alleszins redelijk dat de grootste begunstigde partij, in dit geval het Rijksmuseum, ook bijdraagt.' Mocht het museum daar toch voor kiezen, is volgens bronnen op het Binnenhof een bijdrage aan het Museaal Aankoopfonds een optie. Daar werd 30 miljoen uitgehaald voor de aankoop van de schilderijen. 

Wanneer de portretten van Maerten Soolmans en Oopjen Coppit precies naar Nederland komen, weet Pijbes nog niet. 'Ik hoop zo snel mogelijk, maar er moet nog veel geregeld worden over het juridische eigendom, restauratie en het transport. Zodra ze hier zijn, willen we ze wel restaureren. Ze zijn in goede staat, heeft onze directeur collecties Taco Dibbits al vastgesteld, maar het vernis is vergeeld.' Het Rijksmuseum heeft al toegezegd de kosten van restauratie op zich te nemen.