Kunst & Media Bewaar

NPO 3 geeft kijkje achter schone schijn van Instagram

NPO 3 hoopt met de themaweken psychische problemen onder jongeren bespreekbaar te maken
NPO 3 hoopt met de themaweken psychische problemen onder jongeren bespreekbaar te maken © Nosh Neneh

Depressie en suïcide onder jongeren komt de komende weken volop aan bod op tv en radio - om de Instagramperfectie van context te voorzien.

Het wordt geen luchtige kost, de komende weken op de publieke omroep, als NPO 3 in het teken staat van #TrueSelfie. In de themaweken (bijna zes) wordt aandacht besteed aan psychische problemen bij jongeren.

De wens om dat onderwerp aan te snijden, leefde bij verschillende omroepen, zegt Suzanne Kunzeler, die als netmanager van NPO 3 de taak heeft een jeugdiger publiek aan te spreken.

"Een op de vijftien mensen tussen de 18 en 24 jaar worstelt met depressie, blijkt uit cijfers van het Trimbos-instituut. Dat is best veel. Bovendien is zelfmoord doodsoorzaak nummer één onder jongeren. Nou worden zij natuurlijk minder gekweld door ziektes, maar zo'n cijfer zegt toch iets."

Mooi weer spelen
Jongeren ervaren, aldus Kunzeler, een grote prestatiedruk, die mede wordt beïnvloed door sociale media, waar net iets te vaak mooi weer wordt gespeeld. Tijdens de themaweken wordt daarom geprobeerd een kijkje te geven achter die oppervlakkige schone schijn van andermans Instagramplaatjes - vandaar de titel True Selfie.

Het klinkt misschien pretentieus om te zeggen dat we jongeren met hun problemen kunnen helpen. We proberen dit soort onderwerpen in elk geval bespreekbaar te maken

Suzanne Kunzeler

In het gelijknamige programma van BNNVara zijn acht tieners en twintigers te zien die een paar maanden hun leven op film hebben vastgelegd en indrukwekkend openhartig zijn over hun sombere periodes, depressieve gedachten, onzekerheden en paniekaanvallen.

De Evangelische Omroep maakte Tweestrijd, waarin drie depressieve, suïcidale jongeren optrekken met drie jongeren die vanwege een terminale ziekte niet lang meer te leven hebben. Dat levert interessante ontmoetingen op met een aantal bijzondere gesprekken.

Het kan ook wat minder zwaar; van de VPRO komt de webserie Cv der mislukkingen, waarin succesvolle Nederlanders (zoals Duncan Stutterheim, Bas Kosters en Chris Zegers) vertellen over hun grootste professionele uitglijers. Maandag is de Depressie Kennistest te zien, in #Jesuisdepri vertellen depressieve jongeren hoe ze hun ziekte proberen te overwinnen, en ook op 3FM en FunX wordt het onderwerp aangekaart.

Kopieergedrag
Mind Korrelatie (voorheen Korrelatie, die ­samenwerkt met de NPO) verzorgt online 'aftertalks' met de hoofdrolspelers uit de programma's en regelt chat- of belsessies met professionals, voor wie direct hulp nodig heeft of de behoefte voelt na te praten. Kunzeler: "Het klinkt misschien pretentieus om te zeggen dat we jongeren met hun problemen kunnen helpen. We proberen dit soort onderwerpen in elk geval bespreekbaar te maken."

Zijn die beelden geen trigger voor wie kampt met vergelijkbare problematiek?

Wat hebben tieners en twintigers eraan om hun misère terug te zien op beeld? Zijn die beelden geen trigger voor wie kampt met vergelijkbare problematiek?

Psycholoog Jean-Pierre van de Ven, verbonden aan Mind Korrelatie, zegt dat het júíst belangrijk is dat jongvolwassenen met zaken als depressie en zelfdoding worden geconfronteerd via de media. "Zo krijgen ze ook toegang tot de achtergrondinformatie, naast bijvoorbeeld het harde nieuws dat iemand een einde aan zijn of haar leven heeft gemaakt. Want die eenzijdige berichten kunnen kopieergedrag in de hand werken."

Zolang de onderwerpen evenwichtig worden besproken, kunnen jongeren er veel aan hebben iemand te zien op tv die op hen lijkt, zegt Van de Ven. "Hopelijk helpt die herkenning, en durven ze daardoor hun gevoelens met anderen te delen en sneller hulp te zoeken. Voor iedereen met een psychische aandoening is dat goed, maar deze doelgroep kan net een extra zetje in de rug gebruiken."

De programma's van #TrueSelfie zijn van 9 april t/m 16 mei te zien en te horen. Meer info en zendtijden op npo3.nl/trueselfie.

Meer informatie over psychische aandoeningen en hulp op mindkorrelatie.nl.