Kunst & Media Bewaar

Graphic novels maken literatuur voor jongeren leuker

De Wake van Ronald Giphart, omgewerkt tot strip door Nanne Meulendijks
De Wake van Ronald Giphart, omgewerkt tot strip door Nanne Meulendijks © Nanne Meulendijks

Geen zin in De Avonden, zuchten bij alleen al het omslag van De donkere kamer van Damokles? Veel scholieren hebben nauwelijks plezier in de verplichte Nederlandse literatuur op school.

Graphic novels, stripromans, kunnen helpen om pubers te enthousiasmeren voor literatuur, ontdekte HvA-alumnus Merlijn Draisma (45) in zijn masterscriptie.

"De overstap van jeugdliteratuur naar volwassenenliteratuur is voor 15-, 16-jarigen vaak groot," zegt Draisma, die werkt als docent Nederlands aan de Europese school in Brussel.

"Ze vinden het saai of moeilijk, ze zijn bezig met Snapchat, Instagram, scooters en make-up. Alles gaat snel en een boek lezen gaat juist heel traag. Voor jongeren die leven in zo'n snelle wereld is het lezen van een boek een soort monnikenwerk."

De overstap van jeugdliteratuur naar volwassenenliteratuur is vaak groot

Merijn Draisma

En dat literatuur in de bovenbouw van de middelbare school verplicht is, draagt ook niet bij aan de motivatie om te lezen.

Experiment
Als kind was Draisma een strip­liefhebber - Kuifje was favoriet. Ook was hij tot een paar jaar geleden cartoonist en illustrator, voor onder meer Nrc.next. "Ik wilde kijken of ik lezen leuker en minder moeilijk kon maken voor jongeren." Zelf kon hij ook niet genieten van Gerard Reve toen hij 15 was. "Pas na herlezing jaren later werd het mijn favoriete boek."

Hij legde één groep havoscholieren van 15 en 16 graphic novels voor en een andere reguliere romans voor. De romans waren ook dunne, toegankelijke boeken. Beide groepen lazen in elk geval De Wake van Ronald Giphart, de ene groep als strip van Nanne Meulendijks, de ander als platte tekst.

Verleiden
De leerlingen die de strips mochten lezen, hadden beduidend meer plezier, ontdekte Draisma. Maar het opvallende was dat toen hij de onderzoeksresultaten uitsplitste naar sekse, dat de jongens vooral meer plezier beleefden aan het lezen van graphic novels, terwijl dat voor de meisjes niet gold. "Blijkbaar houden meisjes minder van stripboeken."

Of het lezen van graphic novels in plaats van romans een oplossing is voor de leeshaat van jongeren, betwijfelt Draisma. "Het is vooral een manier om jongeren te verleiden om te gaan lezen. Het is een soort tussenstap. Uiteindelijk moeten jongeren ook gewone boeken kunnen lezen."